Քարվաճառի շրջան (Ադրբեջանական ԽՍՀ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Քարվաճառի շրջան
ադրբ.՝ Kəlbəcər rayonu[1]
Dadivank view.jpg
ԵրկիրԱդրբեջան Ադրբեջան
ԿարգավիճակԱդրբեջանի շրջան
Մտնում էԱդրբեջան և ԱԽՍՀ
ՎարչկենտրոնՔարվաճառ (Քելբաջար)
ԲԾՄ1961 մետր
Բնակչություն43 713 մարդ (1989)
Տարածք1936
Azerbaijan-Kalbajar.png
Հիմնադրված է1930 թ.
ISO 3166-2 կոդAZ-KAL
Հեռախոսային կոդ+994 237
Ավտոմոբիլային կոդ32
Կոորդինատներ: 40°6′24.00001210001″ հս․ լ. 46°2′17.999988100001″ ավ. ե. / 40.1066666700277779° հս․. լ. 46.03833333002777550° ավ. ե. / 40.1066666700277779; 46.03833333002777550

Քելբաջարի շրջանը (ադրբ.՝ Kəlbəcər rayonu) Խորհրդային Ադրբեջանի վարչական շրջան էր, որ գոյություն է ունեցել 1930-1993 թթ․։ Նրա վարչական կենտրոնը Որոտան (Կուբաթլու) քաղաքն էր։ Մինչև խորհրդայնացումը եղել է Հայաստանի կազմում։ Սահմանակից է եղել Հայաստանի ԽՍՀ–ի Վարդենիսի, Ազիզբեկովի, Սիսիանի և Գորիսի շրջաններին, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզին։

1992 թվականի աշնանը ադրբեջանական բանակը գրավում է Մարտակերտի շրջանի արևմտյան մասը և բռնակցում Քելբաջարի շրջանին, իսկ հայ բնակչությանը՝ արտաքսում[2]։ 1993 թ․ ապրիլին հայկական զինված ուժերը ազատագրել են Քարվաճառի շրջանը։ Արցախի Հանրապետության վարչական բաժանման համաձայն՝ Արցախի Հանրապետությունում վերացվել են այդ Ադրբեջանական ԽՍՀ–ի և վերջինիս կազմի մեջ գտնվող ԼՂԻՄ–ի վարչական միավորները։

Խորհրդային Ադրբեջանի նախկին տասնմեկ վարչական միավորները փոխարինվել են յոթով, որոնց տրվել են պատմական անուններ՝ Շահումյանի շրջան (Գյուլիստան՝ նախկին Շահումյանի և Քարվաճառի շրջաններ), Մարտակերտի շրջան (Ջրաբերդ՝ նախկին Մարտակերտի շրջան), Ասկերանի շրջան (Խաչեն՝ նախկին Ասկերանի և Աղդամի շրջաններ), Մարտունու շրջան (Վարանդա՝ նախկին Մարտունու շրջան և Աղդամի շրջանի մի մասը), Հադրութի շրջան (Դիզակ՝ նախկին Հադրութի և Ջեբրաիլի շրջաններ, Ֆիզուլիի շրջանի ազատագրված հատվածը), Քաշաթաղի շրջան (նախկին Լաչինի, Կուբաթլուի և Զանգելանի շրջաններ) և առանձին Շուշիի շրջան ու քաղաք Ստեփանակերտ։

Քարվաճառի շրջանը ազատագրվել է Արցախյան ազատամարտի ընթացքում՝ 1993 թվականի ապրիլին[3]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տեղեկաքարտում բերված տեղեկությունները, ըստ Ադրբեջանական կողմի։ Արտացոլում են իրավիճակը մինչ ԽՍՀՄ փլուզումը։
  2. http://news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_4682000/4682089.stm
  3. «Ազատագրված Քարվաճառը (նախկին Քելբաջար) 21 տարեկան է», Նյուսբոքս (newsbox.am), 2012 թ․ հոկտեմբերի 29