Աղսուի շրջան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Աղսուի շրջան
Ağsu rayonu
Երկիր Ադրբեջան Ադրբեջան
Կարգավիճակ Ադրբեջանի շրջան
Մտնում է Ադրբեջան և ԱԽՍՀ
Ներառում է 59 մունիցիպալիտետ
Վարչկենտրոն Աղսու
ԲԾՄ 57 մետր
Բնակչություն (2012) 74,1 հազար
Խտություն Աղսու (քաղաք)
Ազգային կազմ ադրբեջանցիներ
լեզգիներ
Կրոնական կազմ իսլամ
Տարածք 1 020 կմ²
Agsu in Azerbaijan (semi-secession).svg
Հիմնադրված է 1943 թ.
ISO 3166-2 կոդ AZ-AGU
Հեռախոսային կոդ +994 198
Կոորդինատներ: 40°34′9.8400001000061″ հս․ լ. 48°23′59.640000100009″ ավ. ե. / 40.569400000027776798° հս․. լ. 48.39990000002777748° ավ. ե. / 40.569400000027776798; 48.39990000002777748
agsu-ih.gov.az

Աղսուի շրջան (ադրբ.՝ Ağsu rayonu), շրջան Ադրբեջանական Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Աղսու քաղաքը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թ. Ադրբեջանում անցկացված մարդահամարի տվյալներով՝ Աղսուի շրջանի բնակչությունը կազմում է 74,1 հազար մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը տեղաբնիկ ադրբեջանցիներն են, սակայն կան նաև լեզգիներ։

Շրջանի ադրբեջանաբնակ մասի լեզուն ադրբեջաներենն է, իսկ մի մասինը՝ պարսկերենը: Լեզգի բնակչությունը խոսում է լեզգիներենով։

Բացարձակ մեծամասնությունը, այսինքն բնակչության 95%-ը մուսուլման են. 85%-ը՝ շիա մուսուլման և 15%-ը՝ սուննի մուսուլման։ Ամբողջ բնակչության 49,1 %-ը տղամարդիկ են։

Կանայք գերազանցում են տղամարդկանց թվին և կազմում են ամբողջ բնակչության 50,9 %-ը։ Ուրբանիզացման մակարդակը ցածր է։ Շրջանի քաղաքաբնակները կազմում են ամբողջ շրջանի բնակչության 25,7 %-ը։

Շրջանի բնակչության 74,3 %-ը ապրում է Աղդուի շրջանի տարածքում գտնող 78 գյուղերում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջանը պատմականորեն մտել է Շիրվանի տարածաշրջանի մեջ։ Այն գտնվում է մայրաքաղաք Բաքվից 156 կմ հեռավորության վրա՝ Բաքու-Կազախ ճանապարհին։

Աղսուի շրջան արևմուտքում և հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Իսմայիլինի շրջանին, արևելքում և հյուսիս-արևելքում՝ Շամախիի շրջանին, հարավում՝ Քյուրդամիրի և Հաջիգաբուլի շրջաններին:

Ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է, նախալեռնային և հարթավայրային։ Լեռնային հատվածը գտնվում է ծովի մակարդակից 700-1000 մետր բարձրության վրա։ Գետերով ու կիրճերով հարուստ լեռնային հատվածին բնորոշ է բարդ ռելիեֆը։

Փոքրիկ մոխրագույն լեռները, որ ձգվում են Գեոքսայի ափերից մինչև Պիրսաատչայ, կազմում են Շիրվանի լեռնաշղթան։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 13-14 °С: Տարեկան տեղումների քանակը շրջանում կազմում է 400-600 մմ։

Աղսուի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Միջին բարձր °C (°F) 6.6
(43.9)
6.3
(43.3)
9.8
(49.6)
16.4
(61.5)
22.1
(71.8)
27.3
(81.1)
30.6
(87.1)
29.7
(85.5)
25.6
(78.1)
19.6
(67.3)
13.5
(56.3)
9.7
(49.5)
18.1
(64.6)
Միջին օրական °C (°F) 4.4
(39.9)
4.2
(39.6)
7.0
(44.6)
12.9
(55.2)
18.5
(65.3)
23.5
(74.3)
26.4
(79.5)
26.3
(79.3)
22.5
(72.5)
16.6
(61.9)
11.2
(52.2)
7.3
(45.1)
15.1
(59.2)
Միջին ցածր °C (°F) 2.1
(35.8)
2.0
(35.6)
4.2
(39.6)
9.4
(48.9)
14.9
(58.8)
19.7
(67.5)
22.2
(72)
22.9
(73.2)
19.4
(66.9)
13.6
(56.5)
8.8
(47.8)
4.8
(40.6)
12.0
(53.6)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 21
(0.83)
20
(0.79)
21
(0.83)
18
(0.71)
18
(0.71)
8
(0.31)
2
(0.08)
6
(0.24)
15
(0.59)
25
(0.98)
30
(1.18)
26
(1.02)
210
(8.27)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 0.1 mm) 6 6 5 4 3 2 1 2 2 6 6 6 49
Միջ. ձնառատ օրեր (≥ 1 cm) 4 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 10
Միջին ամսական արևային ժամ 89.9 89.0 124.0 195.0 257.3 294.0 313.1 282.1 222.0 145.7 93.0 102.3 2207,4
Աղբյուր #1: World Meteorological Organisation (UN),[1] Hong Kong Observatory[2] for data of sunshine hours
Աղբյուր #2: Meoweather (Snowy days)[3]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «World Weather Information Service» 
  2. "Climatological Information for Ağsu, Azerbaijan" – Hong Kong Observatory
  3. «Ağsu, Azerbaijan»։ Meoweather։ Վերցված է փետրվարի 25, 2013