Խում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Խում
խորվ.՝ Hum
Hum 4.JPG
Կոորդինատներ: 45.3483°0′0″ հս․ լ. 14.0505°0′0″ ավ. ե. / 45.34830° հս․. լ. 14.05050° ավ. ե. / 45.34830; 14.05050
ԵրկիրԽորվաթիա Խորվաթիա
ԺուպանությունԻստրիա
ՀամայնքԲուզետ
ԲԾՄ349 մետր
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ052
Փոստային ինդեքսներ52425
Պաշտոնական կայքhum.hr
##Խում (Խորվաթիա)
Red pog.png

Խում (խորվ.՝ Hum, իտալ.՝ Colmo, գերմ.՝ Cholm), քաղաք ամրոց, որը գտնվում է Խորվաթիայի կենտրոնական մասում Իստրիա թերակղզու Բուզետ համայնքում:

Բնակչության թիվը ըստ 2011 թվականի տվյալներով կազմում է 27 մարդ[1]։

Խում քաղաքը գտնվում է 349 մ բարձրության վրա, բլրի գագաթին, Ռոչ քաղաքից 5-7 կմ հեռավորության վրա և 14 կմ Բուզետ քաղաքից հարավ-արևելք ընկած հատվածում: Ռոչ քաղաքը միանում է «Ալեյա Գլագոլիցայի» վայրին, որը կապվում է Խում քաղաքի դարպասների հետ: Հուշարձանները, որոնք տեղադրված են ծայրուղու երկու կողմերում, հիշեցնում են Ռոչի պատմական նշանակության մասին, որը հանդիսանում էր գլագոլիցայի կենտրոնը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորվաթական լեգենդը պատմում է, որ Խում քաղաքը կառուցել են Միրնա գետի հովտում ապրող հսկաները, որը անվանել են Բլուր «сolmo»: Հետագայում այն վերանվանվել է Խում, բայց ինչու է քաղաք ստույգ հայտնի չէ: Այդ փոքրիկ քաղաքում զբոսաշրջությունը շատ քիչ է։ Տեղի բնակիչները այդ քաղաքում տեսել են միայն փողոցային երաժիշտների: Ընդհանուր առմամբ քաղաքը ամայի է: Երկու փողոցները անբնակելի են:

Իր ժամանակակից տեսքը Խումը ստացել է միջնադարում՝ 11-րդ դարում: Հենց այդ ժամանակ կառուցվել է հինավուրց Խում ամրոցը, իսկ նրա մոտ կառուցված տները դարձրել են քաղաք: Կոմս Ուլրիխ I-ը իր կառավարման տարիներին կառուցել և շենացրել է մի շարք ամրոցներ, այդ թվում նաև Խումը:

1102 թվականին Ուլրիխ II-ը Խումի և մի քանի այլ ամրոցների գույքը նվիրատվություն է անում Ակվիլա պատրիարքին: Այդ հիմքերով քաղաքը անվանել են՝ «Բերդ Բլուր» ( Castrum Cholm): Գրավոր փաստաթղթերը վկայում են Խումի երկարատև պատմության մասին: Մինչև 17-րդ դարի պատմական փաստաթղթերում Խումը հիշատակվում է որպես ամրոց «Castrum»: 1412 թվականին քաղաքը եղել է Վենետիկի տիրապետության տակ: Պատերազմի ընթացքում` 1612-1618 թվականներին քաղաքը այրվեց որից հետո վերակառուցվել է :

XVIII դարի վերջում Խումը անցնում է Ավստրիական տիրապետության տակ, 1805 թվականին` Ֆրանսիական տիրապետության տակ, իսկ 1813 թվականի տապալումից հետո Նապոլեոնը վերադառնում է Ավստրիա: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակահատվածում Խումը կորցրել է մինչև 450 բնակիչ: Գրեթե բոլորը լքել են հայրենիքը փրկվելով ահաբեկիչներից: Հետագայում եղել են նաև բազմաթիվ արտագաղթողներ[2]։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խումը XI-րդ դարում ձեռք է բերել ժամանակակից ուրվագիծ: Այն ժամանակվանից գրեթե ոչինչ չի կառուցվել բերդի պատերից դուրս, այսինքն քաղաքը գրեթե չի զարգացել, այժմ այն հայտնի տուրիստական կենտրոն է:

  • Մարիամի Համբարձման Տաճարը կառուցվել է` 1802 թվականին
  • Սբ. Իեռոնիմա կառուցվել է XII դարում, զարդարված է որմնանկարներով, արձանագրություններով ու գրաֆիտով
  • Ժամային աշտարակ՝ կառուցվել է` 1552 թվականին
  • Քաղաքային պատերը, որոնք անցնում են երկու փոքր փողոցներով, միակ քաղաքային դարպասներն են որոնք վերակառուցվել են՝ 1562 թվականին (ХХ-րդ դարում թարմացվել է վարդապետների կողմից)
  • Քաղաքային թանգարան, որտեղ առկա է փոքրիկ հավաքածու գլագոլիկական արձանագրություններով նաև քաղաքում կա մի խանութ և գերեզմանոց: Այստեղ է գտնվում Humska Konoba ռեստորանը և իր այցելուներին առաջարկում տնային Biska կոնյակ:

Ավանդույթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամեն տարի հուլիսին տեղի է ունենում թաղապետի ընտրությունը, որը հասել է դեռ 1977 թվականից: Արարողությունից հետո հին թաղապետը հայտարարում է նոր թաղապետի անունը: Յուրաքանչյուր ընտրություններից հետո կայացվում է ժողովրդական փառատոն:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1993 թվականին քաղաքը գրանցվել է Գինեսի Ռեկորդների գրքում, որպես ամենափոքր քաղաքը աշխարհում: 1989 թվականին քաղաքում բացվել է հյուրանոց[2] «Տոմիսլավ» անվանումով ի պատիվ Խորվաթիայի առաջին թագավոր Տոմիսլավ I-ի[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Croatia // pop-stat.mashke.org Ստուգված է
  2. 2,0 2,1 «Клуб путешественников», 5 февраля 1995 г.
  3. Ryan James, Hana Mastrini, Mark Baker, Karen Torme Olson, Angela Charlton, Keith Bain, Pippa de Bruyn, Frommer’s Eastern Europe, pg. 179, Frommers (2009), ISBN 0-470-39908-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]