Խարթում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Քաղաք
Խարթում
արաբ․՝ الخرطوم‎‎
Զինանշան
Զինանշան
Khartoum.jpg
Խարթումը գիշերով
15°34′00″ հս. լ. 32°36′00″ ավ. ե. / 15.566667° հս. լ. 32.6° աե. ե.
Երկիր Սուդան Սուդան
Քաղաքապետ Աբդուլ Հալիմ ալ-Մութաֆի
Բնակչություն 2 090 001 մարդ (2006)
Ագլոմերացիա 7 830 479
Տեղաբնականուն խարթումցի
Ժամային գոտի UTC+3
##Խարթում (Սուդան)
Red pog.png

Խարթումը (արաբ․՝ الخرطوم‎‎ al-Kharṭūm) Սուդանի մայրաքաղաքն է։ Գտնվում է Սպիտակ Նեղոս և Երկնագույն Նեղոս գետերի միախառնման տեղում։ Այստեղից հուսում է Նեղոս գետը դեպի հյուսիս Եգիպտոսով մինչև Միջերկրական ծովը։

Օմդուրմանի, Հյուսիսային Խարթումի և արվարձանների հետ կազմում է միասնական՝ «եռյակ քաղաք», մոտ 1 000 000 բնակիչ (1976)։ Գետային նավահանգիստ է Սպիտակ և Երկնագույն Նեղոսների միախառնման վայրում, երկաթուղային և ավտոճանապարհների հանգույց։ Երկրի քաղաքական, մշակութային և առևտրական կենտրոնն է։ Կա տեքստիլ, սննդի, տրիկոտաժի արդյունաբերություն։ Ունի օդանավակայան, համալսարան։ Խարթումում է Սուդանի թանգարանը։ Խարթումը հիմնադրել է Եգիպտոսի թուրք կառավարիչ Մուհամեդ Ալիի որդի Իսմայիլը, 1820-ական թթ.։ 1830 թվականից՝ Սուդանի մայրաքաղաքը։ XIX դարի կեսից դարձել է Սուդանի և Հյուսիս-Արևելյան Աֆրիկայի առևտրական կարևոր կենտրոն։ 1881 - 1898 թթվականի մահդիստների ապստամբության ժամանակ ավերվել է, և մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Օմդուրման։ Անգլիացիները ապստամբությունը ճնշելուց հետո (1898) Խարթումը դարձրին Անգլո-Եգիպտական Սուդանի մայրաքաղաքը։ Առաջին (1914 - 1918) և հատկապես երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից (1939 - 1945) հետո Խարթումը Սուդանի ազգային-ազատագրական շարժման կարևոր կենտրոններից էր։

Անվանում[խմբագրել]

Անվանումն առաջացել է Սպիտակ և Կապույտ Նեղոսների միախառնման տեղում գոյացած այն հրվանդանի անունից, որտեղ 1820֊ական թվականներին հիմնադրվել է քաղաքը։ Այդ հրվանդանն անվանում էին Ռաս էլ֊Խարթում, որն արաբերեն նշանակում է «փղի կնճիթի ծայր», այսինքն՝ միջագետքի կնճիթաձև նեղացում[1]։

Բնակչություն[խմբագրել]

Տարի Բնակչություն[2]
Քաղաք Ագլոմերացիա
1907[3] 69, 349 k. A.
1956 93, 100 245, 800
1973 333, 906 748, 300
1983 476, 218 1, 340, 646
1993 947, 483 2, 919, 773
2007 Estimate 2, 207, 794 8, 363, 915

Քույր-քաղաքներ[խմբագրել]


Խարթումի համայնապատկերը
Խարթումի համայնապատկերը


Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ 
  2. http://bevoelkerungsstatistik.de
  3. Encyclopedia Britannica von 1911: Band 15, Seite 773
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png