Պյոտր Կապիցա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Պյոտր Լեոնիդովիչ Կապիցա
ռուս.՝ Капица, Пётр Леонидович

Կապիցա Պյոտր Լեոնիդովիչը 1964 թվականին
Ծնվել է հունիսի 26 (հուլիս 7), 1894
Ռուսաստան Կրոնշտադտ, Սանկտ Պետերբուրգ Ռուսական կայսրություն
Մահացել է ապրիլի 8, 1984 Մոսկվա
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Ազգություն ռուս
Գիտական ոլորտ Ֆիզիկա, Վիրաբուժություն
Ալմա մատեր Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական համալսարանի
Քեմբրիջի համալսարան
Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտ
Մոսկվայի պետական համալսարան
Գիտական ղեկավար Աբրամ Իոֆֆե
Էռնեստ Ռեզերֆորդ
Պարգևներ Նոբելյան մրցանակ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
Lomonosov Gold Medal.jpg Լոմոնոսովի անվան Մեծ ոսկե մեդալ (1959)
Hero of Socialist Labor medal.png Hero of Socialist Labor medal.png

Order of Lenin Ribbon Bar.svg Order of Lenin Ribbon Bar.svg Order of Lenin Ribbon Bar.svg

Order of Lenin Ribbon Bar.svg Order of Lenin Ribbon Bar.svg Order of Lenin Ribbon Bar.svg

Orderredbannerlabor rib.png 100 lenin rib.png

RibbonLabourDuringWar.png 800thMoscowRibbon.png

Order of the partisan star with golden wreath Rib.png

Medal of the State Stalin Prize.jpg Medal of the State Stalin Prize.jpg

Պյոտր Լեոնիդովիչ Կապիցա (ռուս.՝ Капица, Пётр Леонидович, հունիսի 26 (հուլիսի 7), 1894, Կրոնշտադտ - ապրիլի 8, 1984 Մոսկվա, խորհրդային ֆիզիկոս, ակադեմիկոս (1939), ԽՍՀՄ ԳԱ Նախագահության անդամ (1957 թվականից)։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945)։ Ավարտել է Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1918

  • 1921 թվականին գիտական գործուղման է մեկնել Մեծ Բրիտանիա։
  • 1924-1932 թվականներին եղել է Կավենդիշի լաբորատորիայի տնօրենի տեղակալը,
  • 1930-1934 թվականներին՝ Քեմբրիջի Մոնդի անվան լաբորատորիայի տնօրեն։
  • 1935-1946 թվականներին և 1955 թվականին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկական խնդիրների իր հիմնադրած ինստիտուտի տնօրենը։

Հետազոտություններ[խմբագրել]

1920 թվականին Սեմյոնովի հետ առաջարկել է ատոմային փնջերում ատոմների մագնիսական մոմենտների որոշման մեթոդ։ 1924 թվականին առաջարկել է գերհզոր մագնիսական դաշտերի ստացման իմպուլսային մեթոդը և ստեղծել մի տեղակայանք, որի օգնությամբ ուսումնասիրել է (1928) ուժեղ մագնիսական դաշտերում մի շարք մետաղների էլեկտրական դիմադրության գծային կախումը դաշտի լարվածությունից (Կապիցայի օրենք

1934 թվականին նախագծել է ադիաբադ մեթոդով մեծ քանակությամբ հելիում հեղուկացնելու տեղակայանք։ 1939 թվականին մշակել է օդի հեղուկացման տուրբոդետանդերային նոր մեթոդ և կառուցել մեծ քանակությամբ հեղուկ թթվածնի ստացման հզոր տեղակայանք։

Հետազոտել է հեղուկ հելիումի հատկությունները և 1938 թվականին հայտնագործել գերհոսունության երևույթը։ 1950-1955 թվականներին մշակել է նոր տիպի գերբարձրհաճախային գեներատորներ (պլանոտրոն և նիգոտրոն) և հայտնաբերել, որ բարձրհաճախային պարպման դեպքում խիտ գազերում գոյանում է կայուն պլազմային թելիկ, որում էլեկտրոնների ենթադրելի ջերմաստիճանը 105-106 K է։ Այդ աշխատանքը (հրապարակվել է 1969-ին) հետազոտությունների նոր ուղղություն է բացել կառավարվող ջերմամիջուկային սինթեզի իրականացման բնագավառում։

Կապիցան Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1929), ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ (1946), Դանիայի թագավորական ԳԱ (1946), Շվեդիայի թագավորական ԳԱ (1966) և մի շարք այլ երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ է։

Մրցանակներ[խմբագրել]

  • Պարգևատրվել է Լենինի 5 շքանշանով։

Գրականություն[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png