Արթուր Լեոնարդ Շավլով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արթուր Լեոնարդ Շավլով
Artur Schawlow, Stanford University.jpg
ԱԱՀ՝ Արթուր Լեոնարդ Շավլով
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Arthur Leonard Schawlow
Ծննդյան օր՝ մայիսի 5, 1921
Ծննդավայր՝ (ԱՄՆ)
Վախճանի օր՝ ապրիլի 28, 1999
Վախճանի վայր՝ (ԱՄՆ)

Արթուր Լեոնարդ Շավլով (Arthur Leonard Schawlow, 1921, մայիսի 5 - 1999, ապրիլի 28), ամերիկացի ֆիզիկոս, Ազգային ակադեմիայի անդամ (1970), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1981)։

Ծնվել է Մաունտ-Վերնոյում։ Ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանը (1942)։ 1945-1951-ին աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում, 1951-1961-ին` «Բելլ Տելեֆոն լաբարատորիայում»։ 1961-ից Ստանֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր էր։

Աշխատանքները վերաբերում են միկրոալիքային և օպտիկական սպեկտրադիտմանը, քվանտային էլեկտրոնիկային, լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1958-ին Չարլզ Թաունսի հետ, առաջարկել է լազերի աշխատանքի սկզբունքը և Ալեքսանդր Պրոխորովից անկախ` լազերներում Ֆաբրի-Պերոյի ինտերֆերաչափի օգտագործումը։ 1959-ին առաջարկել է արհեստական սուտակի բյուրեղի օգտագործման գաղափարը` որպես լազերի աշխատանքային նյութի։

Լազերային բյուրեղների գծով աշխատանքներով հիմք է դրել լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1970-ից Շավլովի աշխատանքների հիմնական ուղղությունը եղել է ոչ գծային լազերային սպեկտրադիտումը։ 1974-ին, Նիկոլաս Բլոմբերգենից անկախ, փորձով դիտել է նեղ երկֆոտոնային ռեզոնանսները, որը հանգեցրեց երկֆոտոնային անդոպլերային սպեկտրադիտմանը։ 1975-ին քննարկել է մասնիկների ռադիացիոն սառեցման հնարավորությունը մինչև գերցածր ջերմաստիճանների։ Լազերային սպեկտրադիտման բնագավառում ունեցած վաստակի համար 1981-ին Շավլովն արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Եղել է Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության նախագահ (1981)։ Արժանացել է Թ. Յունգի մեդալի։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Պավել Ծատուրյան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ. 1901-2000, գիրք Ա, Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ» հրատարակչություն, 2007, էջ 214-215։