Սիրահարված Շեքսպիրը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox cinema.png
Սիրահարված Շեքսպիրը
Shakespeare in Love
Երկիր Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ժանր ռոմանտիկ կատակերգություն, հումորային դրամա, դրամա, ԼԳԲՏ թեմայով ֆիլմ, մելոդրամա և կինոկատակերգություն
Թվական դեկտեմբերի 3, 1998 և մարտի 4, 1999[1]
Լեզու անգլերեն
Ռեժիսոր John Madden[2][3][4][5][6][7]
Պրոդյուսեր Հարվի Վայնշտեյն, Էդուարդ Ցվիկ, Marc Norman, David Parfitt և Donna Gigliotti
Սցենարի հեղինակ Marc Norman և Tom Stoppard
Դերակատարներ Ջոզեֆ Ֆայնս[8][9][4][5][6], Գվինեթ Փելթրոու[2][9][4][5], Ջեֆրի Ռաշ[8][9][5][6], Քոլին Ֆերտ[9][5], Բեն Աֆլեք[9][5], Ջուդի Դենչ[9][4][5][6], Թոմ Ուիլկինսոն[9][5], Սայմոն Քելոու[9][5], Ռուպերտ Էվերեթ[9][5], Իմելդա Ստոնթոն[9][4][5], Մարկ Ուիլյամս[9], Jim Carter[9][5], Steven O'Donnell[9], Martin Clunes[9][5], Antony Sher[9][5], Daniel Brocklebank[9], Jill Baker[9], Patrick Barlow[9][5], Simon Day[10], Roger Frost[10] և John Inman[10]
Օպերատոր Ռիչարդ Գրեյտրեքս
Երաժշտություն Սթիվեն Ուորբեք
Մոնտաժ David Gamble
Պատմվածքի վայր Լոնդոն
Կինոընկերություն Universal Studios
Տևողություն 123 րոպե
Շահույթ 289 300 000 ԱՄՆ դոլար[11]
Պաշտոնական կայքէջ

Սիրահարված Շեքսպիրը ( անգլ.՝ Shakespeare in Love), անգլոամերիկյան արտադրության ֆիլմ՝ նկարահանված 1998 թվականին Անգլիայում[12] Miramax Films և Universal Pictures կինոընկերությունների կողմից, Մարկ Նորմանի և Թոմ Սթոփփարդի սցենարի հիման վրա, Ջոզեֆ Ֆայնսի և Գվինեթ Փելթրոուի գլխավոր դերակատարմամբ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ջոն Մադենը, պրոդյուսերները՝ Հարվի Վանշթեյնը, Դոննա Ջիլոթթին, Մարկ Նորմանը, Դեյվիդ Փարֆիթը և Էդուարդ Ցվիքը։ Ֆիլմն առաջին անգամ էկրանին ցուցադրվել է 1998 թ. դեկտեմբերի 11-ին։

Ֆիլմի սյուժեի հիմքում ընկած են երիտասարդ դրամատուրգ Ուիլյամ Շեքսպիրի (Ջոզեֆ Ֆայնս) և Վիոլա դը Լեսսեպսի(Գվինեթ Փելթրոու) սիրային, ռոմանտիկ հարաբերություններն այն ժամանակ, երբ դրամատուրգը գրում էր իր ամենահայտնի սոնետներից մեկը՝ Ռոմեո և Ջուլիետը։ Ֆիլմում թույլ են տրված իրադարձությունների, ժամանակային և կերպարային շեղումներ։ Որոշ կերպարներ իրական են, որոշ կերպարներ և իրադարձություններ էլ վերցված են Շեքսպիրի մյուս հայտնի ստեղծագործություններից[13]։

Ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում, մասնակցել է մեծ թվով կինոփառատոնների և բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել որպես լավագույն ֆիլմ և այլ անվանակարգերում[14]։ Ամերիկյան կինոակադեմիայի 71-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմը առաջադրվել է միանգամից տասներեք անվանակարգում, որից յոթում Օսկար մրցանակի է արժանացել այդ թվում նաև տարվա լավագույն ֆիլմ[15]։ Բրիտանական կինոակադեմիայի BAFTA 52-րդ մրցանակաբաշխությանը առաջադրվել է տասնչորս և շահել է չորս անվանակարգերում՝ լավագույն ֆիլմ, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան և լավագույն մոնտաժ[16]։ Ոսկե Գլոբուսի կողմից վեց անվանակարգերում առաջադրված լինելով՝ արժանացել է երեք Ոսկե Գլոբուսի[17]։ ինչպես նաև Բեռլինյան միջազգային կինոփառատոնում մեկ Արծաթե արջ մրցանակի։ Ընդհանուր թվով վաթսունինը մրցանակ է շահել։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1593 թ. երիտասարդ դրամատուրգ՝ Ուիլյամ Շեքսպիրը գտնվում է ֆինանսական և ստեղծագործական ճգնաժամի մեջ։ «Ռոզա» թատրոնի սեփականատեր՝ Ֆիլիպ Հենսլոուն, որը նույնպես գտնվում է ֆինանսական դժվարությունների մեջ, պատվիրում է դրամատուրգին կատակերգություն գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» վերնագրով, որպեսզի ներկայացման հաջողությունից հետո, վերջինս կարողանա փակել իր հաշիվները պարտատիրոջ հետ։ Վիոլա դը Լեսսեպսը, որը հաճախ է ներկա լինում Ելիզաբեթ թագուհու համար բեմադրվող ներկայացումներին, որոնց հեղինակը հաճախ Շեքսպիրն է, մեծ հիացմունք է տածում սիրո քնքուշ պոետի նկատմամբ։ Նա նվիրական երազանք ունի՝ խաղալ թատրոնում, չնայաց որ դա անթույլատրելի է. կանանց արգելվում է թատրոնում խաղալ։ Տեղեկանալով՝ որ «Ռոզա» թատրոնին դերասաններ են հարկաոր նոր բեմադրության համար, Վիոլան զգեստափոխվում է և տղամարդու հագուստով ներկայանալով որպես Թոմաս Քենթ՝ մասնակցում է դերասանական լսումներին։ Տաղանդավոր Թոմասին անմիջապես նկատում է հենց ինքը՝ վարպետ Շեքսպիրը, սակայն անակնկալի գալով պոետի բուռն պահվածքից և մտավախություն ունենալով, որ կբացահայտվի իր կին լինելը՝ Վիոլան շփոթված փաղչում է թատրոնից։ Պոետը հետևում է Քենթին մինչև նրա դղյակ մտնելը և խնդրում է երկտող փոխանցել Թոմասին։ Դղյակում, Լորդ Ուեսսեքսի պատվին, որը պատրաստվում է Վիոլային ամուսնության առաջարկ անել բարելավելու համար իր ֆինանսական դրությունը, պարահանդես է կազմակերպված։ Շեքսպիրն իրեն ծանոթ երաժիշտների հետ կարողանում է դղյակ մտնել և պարահանդեսի ժամանակ հանկարծ տեսնում է գեղեցկուհի Վիոլային և սիրահարվում նրան առաջին հայացքից, փոքրագույն անգամ կասկած չունենալով, որ նա Թոմաս Քենթն է։ Փոխադարձ, գեղեցիկ զգացմունքներ են ծնվում նաև Վիոլայի մեջ պոետի նկատմամբ։ Թոմաս Քենթն ընտրվում է Ռոմեոյի կերպարը խաղալու ներկայացման մեջ և սկսվում են փորձերը։ Վիոլայի գեղցկությունից և սիրուց ներշնչված՝ Շեքսպիրը սկսում է գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը»։ Թոմաս Քենթի միջոցով Շեքսպիրը նամակ է ուղարկում Վիոլային՝ մեծարելով նրա գեղեցկությունն ու հմայքը։ Սակայն Վիոլան, իր հոր և Ելիզաբեթ թագուհու կարգադրությամբ, ստիպված է երեք շաբաթ անց ամուսնանալ լորդ Ուեսսեքսի հետ։ Նա այդ մասին գրում է Շեքսպիրին իր պատասխան նամակում։ Բոլորովին պատահական Շեքսպիրը պարզում է, որ Վիոլան նույն ինքը՝ Թոմաս Քենթն է, և այդ պահից գեղեցիկ, սիրային հարաբերություններ են սկսվում պոետի և Վիոլայի միջև։

«Ռոմեո և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» հետզհետէ կատակերգությունից փոխակերպվում է սիրային ողբերգության և վերջնականապես փոխվում է նաև վերնագիրը՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ»։ Եվ ահա, երբ համարյա ավարտվում են «Ռոմեո և Ջուլիետի» ներկայացման փորձերը և այն շուտով պիտի բեմադրվի «Ռոզա» թատրոնում, հանկարծ պարզվում է, որ այնտեղ կին է խաղում։ Հրամայվում է փակել թատրոնը։ Եվ այն պահին, երբ թատերախումբը հուսահատության մեջ է, «Վարագույր» թատրոնի սեփականատեր Ռիչարդ Բարբիջն առաջարկում է պիեսն իր թատրոնում բեմադրել։ Շեքսպիրը փոխարինում է Քենթին՝ Ռոմեոյի դերում։ Երեք շաբաթ անց Վիոլա դը Լեսսեպսն ամուսնանում է Լորդ Ուեսսեքսի հետ և պսակադրության օրն իմանում է, որ «Վարագույր» թատրոնում քիչ անց բեմադրվելու է «Ռոմեո և Ջուլիետը»։ Փոքրիկ խորամանկությամբ նա կարողանում է ազատվել ամուսնու ուշադրությունից և ծլկում է թատրոն։ Դահլիճը լի է հանդիսատեսով և բոլորն անհամբեր սպասում են ներկայացման սկզբին։ Սակայն թատերախումբը մեծ անախորժության առաջ է կանգնել, երիտասարդ տղան, ով պիտի Ջուլիետին խաղար, հուզմունքից կորցրել է ձայնը և չի կարող բեմ բարձրանալ։ Վիոլան տեղեկանում է այդ մասին՝ լսելով Հենսլոուի և Բարբիջի խոսակցությունը և քանի որ ամբողջ պիեսին հիանալի տիրապետում էր, առաջարկում է փոխարինել Ջուլիետին։ Ներկայացումը ցնցող հաջողություն է ունենում։ Նույնիսկ Թագուհին, որը ծպտված ներկա էր թատրոնում, որը կատակերգության մեծ սիրահար էր, մեծ տպավորություն է ստանում սիրային ողբերգությունից։ Նա պատվիրում է Վիոլային Շեքսպիրին փոխանցել, որ մի որևէ ուրախ բան գրի Տասներկուերորդ գիշերվա համար։

Վիոլան արդեն ամուսնացած կին է։ Նա իր ամուսնու հետ մեկնում է հեռավոր Ամերիկա, Վերջինիա։ Վերջին րոպեներն են և Շեքսպիրը հավերժ հրաժեշտ պիտի տա իր չքնաղ Վիոլային, իր մուսային, իր սիրուն։ Վիոլան փոխանցում է Շեքսպիրին թագուհու պատվերն ուրախ բան գրելու, որտեղ ամեն ինչ լավ պիտի վերջանա...

Շեքսպիրը գրում է Տասներկուերորդ գիշերը, որտեղ մի աղջիկ նավով լողում է հեռավոր մի երկիր։ Հետո նավաբեկություն....բայց նա կփրկվի ու նոր կյանք կսկսի օտար ափերում։ Նա կլինի Շեքսպիրի հավերժական հերոսուհին։ Եվ նրա անունը կլինի Վիոլա։

Դերասանական կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակաբաշխություն Անվանակարգ Մրցանակակիր Արդյունք
Օսկար 71-րդ մրցանակաբաշխություն Տարվա լավագույն ֆիլմ Դեյվիդ Փարֆիթ, Դոննա Ջիլոթթի, Մարկ Նորման, Հարվի Վանշթեյն, Էդուարդ Ցվիք Հաղթանակ
Լավագույն դերասանուհի Գվինեթ Փելթրոու Հաղթանակ
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Ջուդի Դենչ Հաղթանակ
Լավագույն բեմադրող նկարիչ Մարտին Չիլդզ, Ջիլլ Քուերթյեր Հաղթանակ
Լավագույն զգեստավորման դիզայն Սենդի Փաուել Հաղթանակ
Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն Ստեֆան Ուերբեք Հաղթանակ
Լավագույն սցենար Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Հաղթանակ
Լավագույն ռեժիսոր Ջոն Մադեն Առաջադրված
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Ջեֆրի Ռաշ Առաջադրված
Լավագույն կինեմատոգրաֆիա Ռիչարդ Գրիթրիքս Առաջադրված
Ֆիլմի լավագույն մոնտաժ Դեյվիդ Գեմբլ Առաջադրված
Լավագույն դիմահարդարում Լիզա Ուեսթքոթ, Վերոնիկա Բրեբներ Առաջադրված
Ֆիլմի լավագույն հնչյունավորում Ռոբին Օ՛Դոնոգե, Դոմինիկ Լեսթեր, Փիթեր Գլոսսոփ Առաջադրված
BAFTA 52-րդ մրցանակաբաշխություն Տարվա լավագույն ֆիլմ Դեյվիդ Փարֆիթ, Դոննա Ջիլոթթի, Մարկ Նորման, Հարվի Վանշթեյն, Էդուարդ Ցվիք Հաղթանակ
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Ջուդի Դենչ Հաղթանակ
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Ջեֆրի Ռաշ Հաղթանակ
Լավագույն մոնտաժ Դեյվիդ Գեմբլ Հաղթանակ
Լավագույն ռեժիսոր Ջոն Մադեն Առաջադրված
Լավագույն դերասան Ջոզեֆ Ֆայնս Առաջադրված
Լավագույն դերասանուհի Գվինեթ Փելթրոու Առաջադրված
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Թոմ Ուիլքինսոն Առաջադրված
Լավագույն կինեմատոգրաֆիա Ռիչարդ Գրիթրիքս Առաջադրված
Լավագույն օրիգինալ սցենար Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Առաջադրված
Լավագույն դիմահարդարում Լիզա Ուեսթքոթ, Վերոնիկա Բրեբներ Առաջադրված
Լավագույն հնչյունավորում Ռոբին Օ՛Դոնոգե, Դոմինիկ Լեսթեր, Փիթեր Գլոսսոփ Առաջադրված
Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն Ստեֆան Ուերբեք Առաջադրված
Լավագույն զգեստավորման դիզայն Սենդի Փաուել Առաջադրված
Լավագույն բեմադրող նկարիչ Մարտին Չիլդզ, Ջիլլ Քուերթյեր Առաջադրված
Ոսկե արջ Բեռլինյան 42-րդ կինոփառատոն Ոսկե արջ (Լավագույն ֆիլմ) Դեյվիդ Փարֆիթ, Դոննա Ջիլոթթի, Մարկ Նորման, Հարվի Վանշթեյն, Էդուարդ Ցվիք Առաջադրված
Արծաթե արջ (Լավագույն սցենար) Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Հաղթանակ
Ոսկե Գլոբուս 56-րդ մրցանակաբաշխություն Լավագույն ֆիլմ Դեյվիդ Փարֆիթ, Դոննա Ջիլոթթի, Մարկ Նորման, Հարվի Վանշթեյն, Էդուարդ Ցվիք Հաղթանակ
Լավագույն դերասանուհի Գվինեթ Փելթրոու Հաղթանակ
Լավագույն սցենար Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Հաղթանակ
Լավագույն ռեժիսոր Ջոն Մադեն Առաջադրված
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Ջեֆրի Ռաշ Առաջադրված
Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Ջուդի Դենչ Առաջադրված
ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ[18]։ Կնոջ գլխավոր դերի փայլուն կատարում Գվինեթ Փելթրոու Հաղթանակ
Լավագույն դերասանական կազմ Ջոզեֆ Ֆայնս, Գվինեթ Փելթրոու, Ջեֆրի Ռաշ, Ջուդի Դենչ, Բեն Աֆլեք, Քոլին Ֆերտ, Ջիմ Քարտեր, Մարտին Քլունս, Սայմոն Քելոու, Էնթոնի Շեր, Իմելդա Սթաունթոն Հաղթանակ
Տղամարդու գլխավոր դերի փայլուն կատարում Ջոզեֆ Ֆայնս Առաջադրված
Երկրորդ պլանի կնոջ դերի փայլուն կատարում Ջուդի Դենչ Առաջադրված
Երկրորդ պլանի տղամարդու դերի փայլուն կատարում Ջեֆրի Ռաշ Առաջադրված
ԱՄՆ գրողների գիլդիայի մրցանակ Լավագույն օրիգինալ սցենար Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Հաղթանակ
NYFCC 1998 Լավագույն սցենար Մարկ Նորման, Թոմ Սթոփփարդ Հաղթանակ

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]