Մ40 անհետգլորք թնդանոթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մ40 անհետգլորք թնդանոթ
Rcl106lat2.jpg
Տեսակզենքի մոդել
Ենթատեսակ105 mm recoilless rifle?
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Ծառայության ընդունման տարի1953
ՊատերազմներՎիետնամի պատերազմ
ԱրտադրողWatervliet Arsenal?
Փամփուշտի տեսակhigh-explosive anti-tank warhead? և 106 x 607 mm R?

Մ40 անհետգլորք թնդանոթ[1][2][3][4], թեթև քաշով[5] թնդանոթ, որը մշակվել է 1950-ական թվականների սկզբին և ԱՄՆ բանակում սկսվել է օգտագործվել 1953 թվականին։ Նախատեսված է հակառակորդի կրակակետերը և կենդանի ուժերը ոչնչացնելու, ինչպես նաև զրահատեխնիկայի դեմ պայքարելու համար։ 1970-ական թվականների սկզբին՝ սպառազինության մեջ TOW հակատանկային համակարգն ընդունելուց հետո, այն դուրս է բերվել սպառազինությունից։

Մ40-ը դրսևորվել է որպես արդյունավետ զենք։ Այն իր դասի աշխարհում ամենատարածված մոդելներից մեկն է։ Մ40-ն աշխարհի ավելի քան 50 երկրների բանակների սպառազինության մասն է կազմում։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թնդանոթն ունի ակոսավոր փող և մխոցային փակաղակ՝ ելքային 4 ծայրափողակներով։ Այս սարքում օգտագործվել է փոքր բացվածքներով հորատման պարկուճ։ Գազի մի մասը անցնել է դրա միջով և հետ շպրտվել հատուկ ծայրափողակների միջով՝ դրանով իսկ ստեղծելով ռեակտիվ պահ, որը ճնշում է հետահրման ուժը։

Մ40-ն առաջին անհետգլորք թնդանոթն է, որն ունի նշանոցի հարմարություն ինչպես ուղիղ նշանառությամբ, այնպես էլ փակ կրակակետերից կրակելու համար։ Ուղիղ նշանառությամբ և փակ դիրքերից կրակելու համար թնդանոթի վրա տեղադրված է հեռադիտակային նշանոց։ Թնդանոթի դարձկեն և ամբարձիչ մեխանիզմներին կցված են ձեռքի շարժակներ։

M79 հրետասայլը սարքավորված է երեք շարժական հրետասայլերով, որոնցից մեկին կցված է անիվ, իսկ մյուս երկուսին՝ ծալովի բռնատեղ։

Բացի այդ, Մ40 անհետգլորք թնդանոթը հաճախ տեղադրվել է բարձր անցանելիությամբ ավտոմեքենաների և զրահատեխնիկայի վրա. M38A1, M151, AIL «Storm» «ջիպեր», «Land Rover» և HMMWV, M113 ACAV զրահավոր փոխադրիչ մեքենաներ, ինչպես նաև «Օնտոս» և «տիպ 60» ինքնագնաց հրետանային սարքերի վրա։

Կրակելու համար թնդանոթի վերևում տեղադրվել է Մ8 12,7 միլիմետրանոց նշանափորձման գնդացիր (որն օգտագործվում է բալիստիկ հատուկ փամփուշները կրակելու համար՝ 106 միլիմետրանոց Մ40-ի կրակոցի հետագծին համապատասխան)։

1968 թվականի վերջին ԱՄՆ-ում Մ40 անհետգլորք թնդանոթի համար ստեղծվել է գիշերային նշանոց[6]։

Ներառված կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թնդանոթի և զինամթերքի արտադրությամբ զբաղվել են հետևյալ կառույցները.

Թնդանոթ
Ռազմամթերք

Մարտավարատեխնիկական բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թնդանոթի զանգվածը՝ 16,9-18,25 կգ
  • Բարձրացման անկյունն անսահմանափակ է։
  • Հորիզոնական ուղղորդման անկյունն առանց սահմանափակումների է։

Ռազմամթերք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մ40 անհետգլորք թնդանոթից կրակելու համար օգտագործում են ունիտար կրակոցներ, մշակվել են ռազմամթերքի մի քանի տարբերակներ.

  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ M368 – իներտ մարտագլխիկով պրակտիկ կրակոցները կիրառվում են հրաձգության ուսուցման ժամանակ։
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ M344 High-Explosive Anti-Tank (HEAT) – կումուլյատիվ հակատանկային կրակոց (հանվել է սպառազինությունից, չի արտադրվում)։ Կրակոցի զանգված՝ 16,711 կգ, մարտագլխիկի զանգված՝ 7,9 կգ, հեռահասողություն՝ 998,5 մմ, արկի սկզբնական արագություն՝ ~ 500 մ/վ, արդյունավետ կրակոցի հեռավորություն՝ մինչև 1200 մ։
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ M344A1 High-Explosive Anti-Tank (HEAT) – կումուլյատիվ հակատանկային կրակոց։ Մարտագլխիկի զանգված՝ 7,9 կգ, արկի սկզբնական արագություն՝ 503 մ/վ, արդյունավետ կրակոցի հեռավորություն՝ 1350 մ։
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ M346A1 High Explosive Plastic-Tracer (HEP-T) – զրահահար-ֆուգասային կրակոց, այն «Composition A3» պլաստիկ պայթուցիկ նյութով լիցքավորված բեռնարկղ է։ Մարտագլխիկի զանգված՝ 7,9 կգ, արկի սկզբնական արագություն՝ 498 մ/վ։
M344A1 High-Explosive Anti-Tank (HEAT) – կումուլյատիվ հակատանկային կրակոց։ Մարտագլխիկի զանգված՝ 7,9 կգ, արկի սկզբնական արագություն՝ 503 մ/վ, արդյունավետ կրակոցի հեռավորություն՝ 1350 մ:
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ M581 Antipersonnel (Canister) – հակահետևակային հետագծող բեկորային կրակոց։ Այն բարակապատ կոնտեյներ է, որը պարունակում է 13 գրան քաշով և պողպատե նետերի տեսքով 6000 հատ խոցող տարրեր։
  • Ավստրիա RAT 700 – կումուլյատիվ հակատանկային կրակոց։
  • Իսպանիա M-DN11 – ֆուգասային կրակոց։
  • Իտալիա PFF – բեկորա-ֆուգասային կրակոց, նախատեսված է հետևակի, ոչ զրահապատ և թեթև զրահապատ մեքենաների դեմ պայքարի համար։
  • Շվեդիա 106 3A – կումուլյատիվ հակատանկային կրակոց։ Արտադրվում է «Bofors» կորպորացիայում։ Ներթափանցումը՝ 700 մմ[17]։

Մ40-ի ռազմամթերք արտադրվել և արտադրվում են նաև Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Շվեդիայում և մի շարք այլ երկրներում։

Արտադրող երկրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԱՄՆ-ում Մ40 թնդանոթ արտադրվել է «Watervliet Arsenal» զենքի արտադրամասում, բացի այդ, թնդանոթ և ռազմամթերք թողարկվել են նաև մի շարք այլ երկրներում.

  • Իսրայելում Մ40 թնդանոթների և ռազմամթերքի արտադրությունը կազմակերպել է IMI ընկերությունը։
  • Իրանում Մ40Ա2-ի արտադրությամբ (ANTI-TANK GUN 106 անվանմամբ)[18] սկսել է զբաղվել «Defense Industries Organization» ընկերությունը։
  • Պակիստանում Մ40Ա1 թնդանոթի արտադրությունը ձեռնարկել է «Wah-2» ընկերությունը, բացի այդ, թողարկվում էին թնդանոթի ռազմամթերք[19]։
  • Ճապոնիայում արտադրությունը կազմակերպում էր «Japan steel works» ընկերությունը։

Շահագործող երկրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

M40 ահաբեկիչների կողմից օգտագործվել է Լիբիայում և Սիրիայում[72]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «M40 - Weaponsystems.net»։ weaponsystems.net։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-09-ին։ Վերցված է 2018-04-08 
  2. «M40 RR 106mm Recoilless Rifle - United States»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-02-ին։ Վերցված է 2018-04-02 
  3. Pike John։ «M40 106mm Recoilless Rifle»։ www.globalsecurity.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-02-12-ին։ Վերցված է 2018-04-02 
  4. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-14-ին։ Վերցված է 2018-04-02 
  5. Bob Stoner GMCM (SW) Ret. (2005)։ «M40A1 106MM Recoilless Rifle with M8C Spotting Rifle»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-09-10-ին։ Վերցված է 2013-09-04 
  6. Приборы ночного видения // "Военный вестник", № 8, 1969. стр.126
  7. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, April 1967, v. 3, no. 4, p. 43.
  8. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, June/July 1967, v. 3, no. 6, p. 33.
  9. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, April 1966, v. 2, no. 4, p. 26.
  10. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, May 1966, v. 2, no. 5, p. 27.
  11. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, December 1970, v. 6, no. 12, p. 42.
  12. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, December 1965, v. 1, no. 12, p. 26.
  13. 13,0 13,1 Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, August 1966, v. 2, no. 8, p. 26.
  14. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, July 1966, v. 2, no. 7, p. 24.
  15. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, April 1968, v. 4, no. 4, p. 47.
  16. Defense Procurement. // Defense Industry Bulletin, November 1968, v. 4, no. 11, p. 38.
  17. OPFOR Worldwide Equipment Guide, Sept. 2001. стр. 1-20 Արխիվացված է Հունվար 3, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: Archived 2012-01-03 at the Wayback Machine.
  18. ANTI-TANK GUN 106 (сайт производителя) Արխիվացված է Օգոստոս 10, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով: Archived 2012-08-10 at the Wayback Machine.
  19. подполковник П. Кашутин. Военная промышленность Пакистана // "Зарубежное военное обозрение", № 4 (805), апрель 2014. стр.22-33
  20. Military Balance 2016. — С. 236.
  21. Military Balance 2016. — С. 322.
  22. Military Balance 2016. — С. 383.
  23. Military Balance 2016. — С. 380.
  24. Military Balance 2016. — С. 416.
  25. Military Balance 2016. — С. 446.
  26. 26,0 26,1 Military Balance 2016. — С. 399.
  27. Military Balance 2016. — С. 104.
  28. Military Balance 2016. — С. 441.
  29. Military Balance 2016. — С. 442.
  30. Military Balance 2016. — С. 394.
  31. Military Balance 2016. — С. 251.
  32. Military Balance 2016. — С. 328.
  33. Military Balance 2016. — С. 257.
  34. Military Balance 2016. — С. 434.
  35. Military Balance 2016. — С. 439.
  36. Military Balance 2016. — С. 85.
  37. Military Balance 2016. — С. 390.
  38. Military Balance 2016. — С. 268.
  39. Military Balance 2016. — С. 271.
  40. Military Balance 2016. — С. 452.
  41. Military Balance 2016. — С. 340.
  42. Military Balance 2016. — С. 342.
  43. Military Balance 2016. — С. 343.
  44. Military Balance 2016. — С. 454.
  45. Military Balance 2016. — С. 272.
  46. Military Balance 2016. — С. 345.
  47. Military Balance 2016. — С. 404,405.
  48. Military Balance 2016. — С. 276.
  49. Military Balance 2016. — С. 460.
  50. Military Balance 2016. — С. 461.
  51. Military Balance 2016. — С. 279.
  52. Military Balance 2016. — С. 358.
  53. Military Balance 2016. — С. 410,411.
  54. Military Balance 2016. — С. 130.
  55. Military Balance 2016. — С. 398.
  56. Military Balance 2016. — С. 351,353.
  57. Military Balance 2016. — С. 287.
  58. Military Balance 2016. — С. 471.
  59. Military Balance 2016. — С. 291.
  60. Military Balance 2016. — С. 293.
  61. Military Balance 2016. — С. 148.
  62. полковник В. Сергеев. Мотопехотные и танковые подразделения бундесвера // "Военный вестник", № 3, 1969. стр.121-127
  63. Military Balance 2016. — С. 414.
  64. Military Balance 2016. — С. 284.
  65. Military Balance 2018. — С. 453.
  66. Military Balance 2016. — С. 437.
  67. Military Balance 2016. — С. 387.
  68. Military Balance 2016. — С. 289.
  69. Military Balance 2016. — С. 396.
  70. Military Balance 2016. — С. 91.
  71. Military Balance 2016. — С. 468.
  72. Ancient U.S. Weapon Makes a Surprise Reappearance in Syria

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]