VLC մեդիա նվագարկիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
VLC մեդիա նվագարկիչ
VLC Icon.svg
VLC on GNOME 3 playing Cosmos Laundromat.png
Տեսակ media player[1] և streaming server
Նախագծումը՝ VideoLAN
Գրված է՝ C, C++ և Objective-C
Ինտեսֆեյս Qt[2][3], ncurses[3] և Cocoa[3]
ՕՀ Լինուքս[4][5], Վինդոուզ[6][5], ՕԷս Տաս[7][5], BSD[4][5], BeOS[5], Անդրոիդ[8][5], iOS[5], Chrome OS[5], Solaris[9][5], Syllable Desktop[10], FreeBSD[11], NetBSD[9], OpenBSD[9], QNX[9] և OS/2[9][5]
Առկա է 48 լեզուներով[12]
Լույս տեսավ՝ 1996[13]
Պլատֆորմ IA-32, x64, ARM, MIPS, PowerPC
Վերջին կայուն տարբերակ 2.0.0 (հոկտեմբերի 14, 2015)[14]
Կարդագող ֆայլերի ֆորմատ MPEG-TS[15], MP3[15], Audio Video Interleave[15], Advanced Systems Format[15], Windows Media Video[15], Windows Media Audio[15], QuickTime File Format[15], 3GPP file format[15], Ogg[15], Annodex[15], Matroska[15], RealMedia[15], WAV[15], Audio Data Transport Stream[15], Free Lossless Audio Codec[15], FLV[15], Material Exchange Format[15], Standard MIDI File[15] և Creative Voice File[15]
Ստեղծվող ֆայլերի ֆորմատ Free Lossless Audio Codec
Զարգացման կարգավիճակ արդի
Արտոնագիր LGPL-2.1+[16]
Կայք videolan.org/vlc/
Աղբյուր կոդ git.videolan.org/?p=vlc.git;a=summary և git.videolan.org/vlc.git[17]
VLC media player Վիքիպահեստում

VLC մեդիա նվագարկիչ (հայտնի նաև որպես VLC) դյուրատար, բազմապլատֆորմային նվագարկող և մեդիայի հաղորդման սպասարկիչ ազատ և բաց ելակետային կոդով ծրագրային ապահովում, պատրաստաված VideoLan նախագծի կողմից։

VLC մեդիա նվագարկիչն աջակցում է բազմաթիվ ձայնա և տեսասեխմումների մեթոդներ և նիշքի ձևաչափեր, ներառյալ DVD-Video֊ներ, video CD֊ներ և հոսարկման հաղորդակարգեր։ Այն նույնպես ունակ է համակարգչային ցանցով հաղորդելու և տրանսկոդավորելու մուլտիմեդիա ֆայլեր։[18]

VLC֊ի բաշխումը լռելյայն պարունակում է բազմաթիվ ազատ ապակոդավորման և կոդավորման գրադարաններ, ազատելով սեփականատիրական հավելումների գտնելու և կարգավորելու անհրաժեշտությունից։ VLC֊ի կոդեկների մեծամասնությունը FFmpeg նախագծի «libavcodec» գրադարանի կողմից են տրամադրվում, բայց հիմանականում օգտագործվում են իր իսկ muxer֊ները և demuxer֊ները, ինչպես նաև իր իսկ պրատակոլի իրականացումները։ Այն նաև իր ճանաչումն է գտել որպես Linux֊ի և OS X֊ի վրա կոդավորված DVD֊ները բացելու հնարավորությամբ առաջին նվագարկիչ, օգտագործելով «libdvdcss» DVD֊ի ապակոդավորման գրադարանը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VideoLan նախագիծը սկզբնապես՝ 1996 թվականին, եղել է համալսարանական նախագիծ։ VLC֊ի հապավումը ժամանակին բացվում էր որպես «VideoLAN Client», երբ VLC֊ին էր VideoLAN նախագծի բաժանորդային ծրագիր էր։ Բայց քանի որ VLC֊ն սոսկ միայն բաժանորդային ծրագիր չէ, այդ հապավումը այլևս չի վերագրվում։[19][20]

Այն նախատեսված էր համալսարանական ցանցով սպասարկչի կողմից հաղորդված տեսանյութեր դիտելու համար բաժանորդային ծրագիր լիներ։ Սկզբնապես ծրագրավորված լինելով «École Centrale Paris» ուսանողների կողմից, այն հիմա ծրագրավորվում է աջակցողների կողմից ողջ աշխարհից և կորդինացվում «VideoLAN» շահույթ չհետապնդող կազմակերպության կողմից։

1998 թվականին զրոյից ամբողջովին վերծրագրվորվելով, այն 2001 թվականի փետրվարի 1֊ին École Centrale Paris ինստիտուտի գլխավորի թույլտվությամբ թողարկվեց GNU GPL֊ով։ Սպասառու ծրագրային գործառությունները VideoLAN Server֊ից (VLS) հիմնականում ներգրավվել են VLC֊ի մեջ և հետագայում հեռացվել։[21] Նախագծի անվանումը փողարինվեց VLC մեդիա նվագարկիչ֊ով, որովհետև այլևս գոյություն չուներ բաժանորդ֊սպասառու ենթակառուցվածքը։

Կոնի պատկերանիշը École Centrale֊ի հեռահաղորդակցության ուսանողական ընկերության կողմից հավաքված ճանապարհատրանսպորտային կոների հիշատակումն է։[22] Richard Øiestad֊ի ձեռքով նախագծած կոնի պատկերանիշի դիզայնը ցածր տարալուծման տարբերակից[23] փախարկվել է համակարգչով ստեղծված բարձր տարալուծման տարբերակի 2006 թվականին։[24]

13 տարի ծրագրավորվելուց հետո, 2009 թվականի հուլիսի 7֊ին թողարկվեց VLC մեդիա նվագարկչի 1.0.0 տարբերակը։[25] VLC մեդիա նվագարկչի տարբերակ 2.0.0֊ը թողարկվել է 2012 թվականի փետրվարի 18֊ին։[26][27]

2011 և 2012 թվականներին VLC֊ի շատ մասեր վերարտոնագրվել են GNU LGPL֊ով։[28][29]

VLC֊ն առաջինն է sourceforge.net֊ի միջին բեռնումների քանակով[30] և բեռնվել է ավելի քան 1.3 բիլիոն անգամ։[31]

VLC֊ն այժմ հնարավոր է ձեռք բերել iPad֊ի, iPhone֊ի և iPod Touch֊ի համար Apple֊ի App Store֊ից։ Այն կար նաև նախկինում, բայց GPL֊ի ու iTunes Store֊ի համաձայնագրի հետ օրինական հակասության պատճառով հեռացվել էր,[32] այնուամենայնիվ հետո վերականգնվեց Մոզիլլայի հանրային արտոնագրի տակ։[33] Անդրոիդի համար VLC֊ի վրա աշխատանքները սկսվեցին 2010 թվականին և բետա տարբերակը այլժմ հնարավոր է ներբեռնել Google Play store֊ից։[34][35] Windows Store֊ի տարբերակը ի հայտ եկավ 2014 թվականի մարտի 13֊ին։ Աջակցումը Windows RT֊ի, Windows Phone֊ի և հավանաբար Xbox One֊ի համար նույնպես ծրագրավորման փուլում են։[36]

Նախագծման սկզբունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոդուլյար կառուցված[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ն, ինչպես մուլտիմեդիա կառուցվածքների (անգլ.՝ framework) մեծամասնությունը, ունի չափազանց մոդուլյար կառուցվածք, որը հեշտացնում է մոդուլների/հավելումների ընդգրկումը նոր նիշքերի ձևաչափեր, կոդեքներ և հոսքի հաղորդակարգեր բացելու համար։ VLC 1.0.0 ունեցել է ավելի քան 380 մոդուլներ։[37]

VLC֊ի միջուկը դինամիկ կերպով ստեղծում է իր ընդգրկած մոդուլների պատկերը կախված դրությունից՝ ներածման հաղորդակարգից, ներածվող նիշքի ձևաչափից, կոդեկից, տեսաքարտի հնարավորություններից և հարաչափերից։ VLC֊ում ամեն ինչ հանդես է գալիս հավելումների տեսքով, ինչպիսիք են միջերեսները, ձայնա և տեսա արտածումները, կառավարման գործիքները, կոդեկները և ձայնա և տեսաֆիլտրները։

Միջերեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ում միջերեսները հանդես են գալիս որպես հավելվածներ, ինչը նշանակում է VLC֊ի միջուկը կարող է գործարկվել մեկ կամ մի քանի միջերեսով, կամ նույնիսկ առանց որևիցե միջերեսի։

Լռելյայն Windows֊ի և Լինուքսի համար GUI֊ն հիմնված է Qt 4֊ի վրա, OS X֊ի համար՝ Cocoa֊ի վրա, իսկ BeOS֊ի համար՝ Be API֊ի վրա, և բոլորն էլ ունեն համանման ստանդարտ միջերես։ Հին լռելյայն GUI֊ն հիմնված էր wxWidgets֊ի վրա Windows֊ի և Լինուքսի համար։[38]

Միջերեսը ներառում է նաև քողարկված հատկություն, որը թույլ է տալիս VLC֊ի ճանապարհատրանսպորտային կոնի պատկերանիշը փոխել ձմեռ պապի գլխարկ կրող կոնով։ Պատկերանիշը փոխվում է դեկտեմբեր 18֊ին՝ Սուրբ ծննդից մեկ շաբաթ առաջ (ըստ կաթոլիկ եկեղեցու) և հետ է ուղղվում իր սովորական տեսքին հունվարի մեկին։

VLC֊ին ունի չափազանց հարմարեցվող շապիկներ իր skins2 միջերեսի շնորհիվ, նույնպես Winamp 2֊ի և XMMS֊ի շապիկներն են աջակցվում։ Հարմարեցվող շապիկների հատկությունը հնարավոր է խափանվի կախված օգտագործվող տարբերակից։ Շապիկները չեն աջակցվում VLC֊ի Mac OS X֊ի տարբերակում։

Տերմինալով օգտվողների համար VLC֊ին ունի հեռակա կառավարման միջերես և ncurses միջերես։ Քանի որ VLC֊ին կարող է օգտագործվել որպես հաղորդման սպասառու ծրագիր, ի տարբերություն մեդիա նվագարկիչի, այս հեռակառավարման հնարավորությունը շատ օգտակար է։ Հեռակառավարման միջերեսը տեքստային է։ Կան նաև telnet և HTTP (Ajax) միջերեսներ։

Կառավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի հավելումն այս միջերեսներին, VLC֊ն հնարավոր է կառավարել տարբեր եղանակներով․

  • Կարգավորվող թեժ ստեղներ
  • Մկնիկի շարժմունքներ
  • Հեռակառավորման վահանակներ (LIRC)
  • D-Bus
  • Հեռակառավարման ծրագիր շարժական օպերացիոն համակարգերի (Անդրոիդ, Symbian և iOS) համար

Յուրահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանի որ VLC֊ին փաթեթի հիման վրա մեդիա նվագարկիչ է, այն ունակ է նվագարկելու գրեթե բոլոր տեսանյութերը։ Այն կարող է նաև նվագարկել որոշ նիշքեր, եթե անագամ վնասված, թերի կամ չավարտված են, ինչպիսիք են նիշքեր, որ դեռ բեռնվում են թորրենթով (P2P ցանցով)։ Այն նույնպես նվագարկում է m2t MPEG transport stream֊ների (.TS) նիշքեր, որոնք անգամ դեռ թվայնացման փուլում են HDV տեսախցիկից Firewire մալուխով, հնարավորություն տալով հետևելու տեսանյութին։ Նվագարկիչ նաև ունակ է օգտագործելու libcdio֊ն .iso նիշքեր մուտք գործելու համար և օգտատերերին թույլ տալով նվագարկել նիշքեր անմիջապես սկավառակային պատկերի (անգլ.՝ disk image) մեջ անգամ եթե օգտատիրոջ օպերացիոն համակարգը չի կարողանում ուղղակիորեն աշխատել .iso պատկերների հետ։

VLC֊ին աջակցում է բոլոր ձայնա և տեսաձևաչափերը, որոնք աջակցվում են libavcodec֊ի և libavformat֊ի կողմից։ Սա նշանակում է, որ VLC֊ին կարող է նվագարկել H.264 կամ MPEG-4 Part 2 տեսանյութեր, ինչպես նաև աջակցել FLV կամ MXF նիշքի ձևաչափեր անմիջապես տեղակայումից հետո՝ անպատրաստից, օգտագործելով FFmpeg֊ի գրադարանները։ Այլապես VLC֊ն ունի մոդուլներ այն կոդեկների համար, որոնք հիմնված չեն FFmpeg֊ի գրադարանների վրա։ VLC֊ն այն ազատ ծրագրային DVD նվագարկիչներից է, որ անտեսում է DVD֊ի շրջանային կոդովորումը (անգլ.՝ DVD region coding) RPC-1 ներկառուցված ծրագրաշարով սկավառակային հիշասարքերի վրա, հնարավորություն տալով նվագարկել սահմանափակված տարածելիության պարունակությունները անկախ գտնվելու վայրից։ Այնուամենայնիվ սա չի վերաբերվում RPC-2 ներկառուցված ծրագրաշարով հիշասարքերին, քանի որ այս դեպքում շրջանային կոդավորումը պարտադրվում է հենց հիշասարքի կողմից, սակայն այլ շրջանի համար նախատեսված սկավառակները էլի կորող են բացվել «կոպիտ ուժի» (անգլ.՝ brute force) հարձակման մեթոդով։ VLC մեդիա նվագարկիչը ունի զտիչներ, որոնք կարող են աղավաղել, պտտել, երկփեղկել, վերահյուսել և արտացոլել տեսանյութերը (անգլ.՝ distort, rotate, split, deinterlace և mirror), ինչպես նաև ավելացնել պատկերանիշի վերածածկ։ Այն նաև կարող է արտածել տեսանյութը «ASCII art֊ի» տեսքով։

VLC մեդիա նվագարկիրը կարող է նվագարկել VHS֊ից CapDVHS.exe֊ի օգնությամբ թվայնացված HD տեսագրությունները։ FireWire կապի օգտագործման դեպքում VLC֊ն ունակ է հաղորդելու ուղիղ եթեր ապակոդավորված պարունակությունը։ VLC մեդիա նվագարկիչը կարող է ցուցադրել նվագարկվող տեսանյութը որպես էկրանի ֆոն, ինչպես Windows DreamScene կաներ, օգտագործելով DirectX (միայն հնարավոր է Windows֊ի վրա)։ VLC֊ն կարող է տեսագրել էկրանը screencast֊ի համար։

VLC֊ն կարելի է տեղակայել կամ գործարկել հենց USB ֆլեշ հիշասարքից կամ այլ արտաքին հիշասարքից։ VLC֊ն հնարավոր է ընդլայնվել սկրիպտավորմամբ․ այն օգտագործում է Lua սկրիպտավորման լեզուն։[39][40] VLC֊ն կարող է նվագարկել AVCHD ձևաչափով տեսանյութերը (չափազանց սեխմված ձևաչափ, որ օգտագործվում է վերջին արտադրության HD տեսախցիկներում)։ VLC֊ն կարող է ստեղծել բազմաթիվ երաժշտական տեսողականցումներ (անգլ.՝ music visualization)։ Ծրագիրը ունակ է մեդիա նիշքերը փոխարկելու տարբեր աջակցվող ձևաչափերի։[41]

ՕՀ համատեղելիություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC մեդիա նվագարկիչը բազմահարթակային ծրագիր է իր տարբերակներով Windows֊ի, OS X֊ի, iOS֊ի, Լինուքսի, Անդրոիդի, BSD֊ի, BeOS֊ի, OS/2֊ի, Solaris֊ի, Syllable֊ի and QNX֊ի համար։[42] Այնուամենայնիվ VLC մեդիա նվագարկչի փոխհամատեղելիությունը տարբերակների և տարբեր ՕՀ֊ների տարբերակների միջև չի պահպանվում։[43] Կան նաև 64֊բիթանոց տարբերակները և փորձնական տարբերակը 64֊բիթանոց Windows֊ի համար։[44]

Windows 8֊ի աջակցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ի տարբերակը Windows 8֊ի համար աջակցվում է Kickstarter֊ի արշավով, որպեսզի ավելացվի աջակցումը Microsoft֊ի նոր Մետրո տեսքին համապատասխան գրաֆիկական միջերես, որը կաշխատի Windows Runtime֊ով։ Այն կբերի DVD֊ների, VCD֊ների և չկոդավորված Blu-ray սկավառակների աջակցումը, որոնցից ոչ մեկ չի աջակցվում Windows 8֊ում։[45] Բոլոր արդեն իսկ գոյություն ունեցող յուրահատկությունները՝ ներառյալ տեսազտիչները, ենթագրերի աջակցումը և ձայնային հավասարակշռիչը (անգլ.՝ equalizer), կներառվեն Windows 8֊ում։

VLC֊ի բետա վարկածը Windows 8֊ի համար թողարկվել էր Microsoft Store֊ում 2014 թվականի մարտի 13֊ին։

Անդրոիդի աջակցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականի մայիսին VLC֊ի թիմը հաղորդեց, որ VLC֊ի տարբերակը Անդրոիդի համար պատրաստվում է։[46] Բետա վարկածը ներբեռնելի է Google Play֊ից։[47]

VLC֊ի կիրառությունը այլ ծրագրերի հետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

API[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

libVLC
VLC Icon.svg
VLC on GNOME 3 playing Cosmos Laundromat.png
Տեսակ media player[1] և streaming server
Նախագծումը՝ VideoLAN նախագիծ
Գրված է՝ C
Ինտեսֆեյս Qt[2][3], ncurses[3] և Cocoa[3]
ՕՀ Լինուքս[4][5], Վինդոուզ[6][5], ՕԷս Տաս[7][5], BSD[4][5], BeOS[5], Անդրոիդ[8][5], iOS[5], Chrome OS[5], Solaris[9][5], Syllable Desktop[10], FreeBSD[11], NetBSD[9], OpenBSD[9], QNX[9] և OS/2[9][5]
Լույս տեսավ՝ փետրվարի 1, 2001
Վերջին կայուն տարբերակ 2.0.0 (հոկտեմբերի 14, 2015)[14]
Կարդագող ֆայլերի ֆորմատ MPEG-TS[15], MP3[15], Audio Video Interleave[15], Advanced Systems Format[15], Windows Media Video[15], Windows Media Audio[15], QuickTime File Format[15], 3GPP file format[15], Ogg[15], Annodex[15], Matroska[15], RealMedia[15], WAV[15], Audio Data Transport Stream[15], Free Lossless Audio Codec[15], FLV[15], Material Exchange Format[15], Standard MIDI File[15] և Creative Voice File[15]
Ստեղծվող ֆայլերի ֆորմատ Free Lossless Audio Codec
Արտոնագիր GNU Lesser General Public License
Կայք wiki.videolan.org/LibVLC
Աղբյուր կոդ git.videolan.org/?p=vlc.git;a=summary և git.videolan.org/vlc.git[17]
VLC media player Վիքիպահեստում

Մի քանի Հավելվածների ծրագրավորման միջերեսեներ (API) կարող են միանալ VLC֊ին և օգտագործել դրա գործառությունը․

  • libVLC API – VLC֊ի միջուկը, C և C++ լեզուների համար
  • VLCKit – Objective-C կառույց Mac OS X֊ի համար
  • JavaScript API – ActiveX API֊ի էվոլուցիա և Ֆայրֆոքսի ինտեգրացիա
  • D-Bus controls
  • Go binding[48]
  • C# միջերես
  • Python controls[49]
  • Java API[50]
  • DirectShow զտիչներ[51]
  • Delphi/Pascal API: PasLibVlc «Robert Jędrzejczyk֊ի» կողմից[52]
  • Free Pascal bindings և Object-oriented programming wrapper component, via the libvlc.pp and vlc.pp units. This comes standard with the Free Pascal Compiler as of 2012-11-06.[53]
  • Phonon multimedia API for Qt and KDE applications can optionally use VLC as a backend.

Վեբ դիտարկիչի հավելումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Windows֊ի, Լինուքսի, OS X֊ի և այլ Unix֊անման հարթակներում VLC֊ն տրամադորում է NPAPI հավելումը (անգլ.՝ plugin),[54] որը օգտատերերին հնարավորություն է տալիս դիտել վեբկայքերում ընդգրկված QuickTime, Windows Media, MP3 և Ogg նիշքերը առանց հավելյալ ծրագրերի օգտագործման։ Այն աջակցում է բազմաթիվ վեբ դիտարկիչներ ներառյալ Mozilla Firefox֊ը և այլ Netscape֊ի հիմքով դիտարկիչները; Safari֊, Google Chrome-ը և այլ WebKit֊ի հիմքով դիտարկիչները; և Opera֊ն։ Google֊ն օգտագործել է այս հավելումը իր տեսանվագարկիչի (անգլ.՝ Google Video Player) դիտարկիչների համար հավելումը պատրաստելու համար մինչև Adobe Flash֊ին անցնելուն։[55]

0.8.2 տարբերակից սկսած VLC֊ն նույնպես տրամադրում է ActiveX հավելում, որը թույլ է տալիս դիտել կայքերում ընդգրկված QuickTime (MOV), Windows Media, MP3 և Ogg նիշքերը Internet Explorer օգտագործելուց։

Ծրագրեր, որոնք օգտագործում են VLC հավելումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ն կարող է գործածել թերատ նիշքերը և որոշ դեպքերում կարող է օգտագործվել բեռնվող նիշքերը նախադիտելու համար։ Մի քանի ծրագրեր օգտագործում են այս յուրահատկությունը, ինչպիսիք են eMule֊ը և KCeasy֊ն։ Ազատ և բաց ելակետային կոդով Ինտերնետ հեռուստատեսային հավելված Miro֊ն նույնպես օգտագործում է VLC֊ի կոդը։ HandBrake֊ը՝ բաց ելակետային կոդով տեսաայլագրիչը (անգլ.՝ video encoder), բեռնում է libdvdcss֊ը VLC մեդիա նվագարկչից։ JuceVLC֊ն նույնպես օգտագործում է libVLC API֊ն։

Աջակցվող ձևաչափեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներածման ձևաչափեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ն կարող է կարդալ բազում ձևաչափեր կախված օպերացիոն համակարգից, որտեղ VLC֊ն աշխատում է, ներառյալ․[56]

Պարունակի ձևաչափեր

3GP,[57] ASF, AVI, DVR-MS, FLV, Matroska, MIDI,[58] QuickTime֊ի նիշքերը, MP4, Ogg, OGM, WAV, MPEG-2 Elementary stream, MPEG program stream, MPEG transport stream, PVA, MP3), AIFF, Raw audio, Raw DV, MXF, VOB, RealMedia, DVD-Video, VCD, SVCD, CD Audio, DVB

Տեսաձևաչափեր
Cinepak, Dirac, DV, H.263, H.264/MPEG-4 AVC, H.265/MPEG HEVC,[59] HuffYUV, Indeo 3,[60] MJPEG, MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4 Part 2, RealVideo 3 և 4,[61] Sorenson, Theora, VC-1,[62] VP5,[62] VP6,[62] VP8, VP9,[59] DNxHD, Prores և որոշ WMV֊ներ:
Ձայնաձևաչափեր
AAC, Dolby AC-3, Apple Lossless (ALAC), Adaptive Multi-Rate,[57] Digital Theater System, DV Audio, XM, FLAC, Impulse Tracker, MACE, Mod, Monkey's Audio, MP3, Opus,[63] PLS, QCP, QDM2/QDMC, RealAudio,[64] Speex, Screamtracker 3/S3M, TTA, Vorbis, WavPack,[65] WMA (WMA 1/2, WMA 3 partially).[66]
Ենթագրեր
DVD-Video, SVCD, DVB, OGM, SubStation Alpha, SubRip, Advanced SubStation Alpha, MPEG-4 Timed Text, Text file, VobSub, MPL2,[67] Teletext.[67]
Ցանցային հաղորդակարգեր
UDP, Real-time Transport Protocol (unicast կամ multicast), HTTP, FTP, Microsoft Media Services, Real Time Streaming Protocol (RTSP), Real Time Messaging Protocol (RTMP), RSS/Atom
Տեսակորզիչ սարքեր
Video4Linux (Լինուքսի վրա), DirectShow (Windows֊ի վրա), էկրան (տեսագրում), թվային հեռուստացույց (DVB-C, DVB-S, DVB-T, DVB-S2, DVB-T2, ATSC, Clear QAM)

Արտածման ձևաչափեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC֊ն կարող է փոխարկել կամ հաղորդել տեսանյութը կախված օպերացիոն համակարգից տարբեր ձևաչափերով․

Պարունակի ձևաչափեր
ASF, AVI, FLV,[67] Fraps,[67] MP4, Ogg, WAV, MPEG-2 (Elementary stream, Program stream, Transport stream, PVA, MP3), MPJPEG, FLAC, QuickTime֊ի ձևաչափ, Matroska, WebM
Տեսաձևաչափեր
H.263, H.264/MPEG-4 AVC, MJPEG, MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4 Part 2, VP5,[62] VP6, VP8,[62] VP9,[59] Theora, DV, Dirac
Ձայնաձևաչափեր
AAC, Dolby AC-3, DV Audio, FLAC, MP3,[68] Speex, Vorbis
Հոսքի հաղորդակարգեր
UDP, HTTP, Real-time Transport Protocol (RTP), Real Time Streaming Protocol (RTSP), Microsoft Media Services

Օրինականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC մեդիա նվագարկչի տեղադրիչը Mac OS X֊ի և Windows֊ի համար ներառում է «libdvdcss» DVD֊ի ապաայլագրման գրադարանը, չնայած որ այս գրադարանը որոշ իրավասության շրջաններում իրավաբանորեն արգելված է։[69][70]

Հայաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետությունում VLC մեդիա նվագարկիչն ազատորեն կարող է օգտագործվել և տարածվել։ Ի տարբերություն ԱՄՆ֊ի, Հայաստանում և մի շարք այլ ԵՄ երկրներում օրինական ոչ մի սահմանափակում չկա VLC֊ի համար համեմատաբար ավելի ազատ օրենքների շնորհիվ։

ԱՄՆ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

VLC մեդիա նվագարկիչն ունակ է կարդալու տեսա և ձայնատվյալները DVD֊ներից, որոնք ունեն «Content Scramble System» (CSS) այլագրում, չնայած նրան որ VLC մեդիա նվագարկիչը չունի CSS ապաայլագրման արտոնագիրը։[71] Ոչ իրավազոր CSS֊այլագրված DVD֊ի պարունակության ապաայլագորումը կամ առանց թույլատվության CSS֊ի ապաայլագրման գործիքների տարածումը խախտում է ԱՄՆ «Թվային հազարամյակի հեղինակային իրավունքների» ակտը (անգլ.՝ Digital Millennium Copyright Act[71] CSS֊այլագրված DVD֊ների պարունակության ապաայլագորւմը ժամանակավորապես թույլ է տրվել որոշ նպատակների համար (ինչպիսիսք են վավերագրական կինեմատոգրաֆիան, որ DVD֊ի պարունակության կարճ հատվածներ է օգտագործում քննադատության և մեկնաբանության նպատակով) «Թվային հազարամյակի հեղինակային իրավունքների» ակտի օրենqի շրջանցման դեմ թույլատվագրի ներքո, որը արձակվել ԱՄՆ հեղինակային իրավունքների գերատեսչության կողմից 2010 թվականին։[72] Այնուամենայիվ այս թույլատվագրերը չեն տարածվում «Թվային հազարամյակի հեղինակային իրավունքների» ակտի կողմից CSS֊ապաայլագրման գործիքների արգելքի վրա ինչպիսին է VLC֊ն։[73]

Նշումներ և ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 VLC media player
  2. 2,0 2,1 https://wiki.videolan.org/Qt_Interface
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 VLC playback Features
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 https://www.videolan.org/vlc/#download
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 15 years of VLC and VideoLAN — 2016.
  6. 6,0 6,1 https://www.videolan.org/vlc/download-windows.html
  7. 7,0 7,1 https://www.videolan.org/vlc/download-macosx.html
  8. 8,0 8,1 https://www.videolan.org/vlc/download-android.html
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 9,8 9,9 http://videolan.org/vlc/#download
  10. 10,0 10,1 http://videolan.org/vlc/download-syllable.html
  11. 11,0 11,1 http://videolan.org/vlc/download-freebsd.html
  12. «VideoLAN internationalization»։ VideoLAN։ Վերցված է 2013 թ․ դեկտեմբերի 17 
  13. https://www.videolan.org/videolan/
  14. 14,0 14,1 Official Download of VLC media player for Windows Phone - VideoLAN VideoLAN.
  15. 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 15,12 15,13 15,14 15,15 15,16 15,17 15,18 15,19 15,20 15,21 15,22 15,23 15,24 15,25 15,26 15,27 15,28 15,29 15,30 15,31 15,32 15,33 15,34 15,35 15,36 15,37 VLC Features
  16. Press Release on libVLC relicensing to LGPL - VideoLAN VideoLAN, 2011.
  17. 17,0 17,1 https://gitweb.gentoo.org/repo/gentoo.git/tree/media-video/vlc/vlc-2.2.4.ebuild?id=080ca735f85ceda85ec5cca0805f51f212c4e2b9#n14
  18. «VLC playback Features»։ VideoLAN։ Վերցված է 012-01-02 
  19. Jean-Baptiste Kempf (նոյեմբերի 23, 2006)։ «VLC Name»։ Yet another blog for JBKempf։ Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 24 
  20. VideoLAN Team։ «Intellectual Properties»։ VideoLAN Wiki։ Վերցված է 2007 թ․ հուլիսի 30 
  21. «The streaming solution»։ VideoLAN։ Վերցված է 2009 թ․ մարտի 8 
  22. Jon Lech Johansen (2005-06-23)։ «VLC cone»։ So sue me: Jon Lech Johansen’s blog։ Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 24 
  23. «vlc48x48.png» (PNG)։ VideoLAN Project։ Վերցված է 2010 թ․ մարտի 15 
  24. «vlc48x48.png» (PNG)։ VideoLAN Project։ Վերցված է 2010 թ․ մարտի 15 
  25. Ryan Paul (2009-07-08)։ «VLC 1.0 officially released after more than 10 years of work»։ Ars Technica։ Վերցված է 2013-01-12 
  26. «VLC reaches 2.1.2»։ VideoLAN։ դեկտեմբերի 10, 2013։ Վերցված է դեկտեմբերի 17, 2013 
  27. «Une nouvelle version du lecteur multimédia VLC, dix ans après sa création» [New version of VLC media player 10 years after its first creation]։ Le Monde (French)։ 2012-02-20։ Վերցված է 2012-02-22 
  28. «Press Release on libVLC relicensing to LGPL»։ VideoLAN։ 2011-12-21։ Վերցված է 2013-01-22 
  29. «Press Release on modules relicensing to LGPL»։ VideoLAN։ 2011-12-21։ Վերցված է 2013-01-22 
  30. «Top Project Listings»։ SourceForge։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 2 
  31. «Top Project Listings»։ VideoLAN։ Վերցված է 2013-01-22 
  32. «Apple pulls VLC media player from the App Store»։ MacNN։ 2011-01-07։ Վերցված է 2013-01-12 
  33. VLC under Mozilla public relaunched. Accessed 10/10/2013
  34. «VLC on Android»։ Spill the Beans։ 2011-02-02։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 28–ին 
  35. «VLC media player for Android»։ VideoLan։ Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 28–ին 
  36. https://www.kickstarter.com/projects/1061646928/vlc-for-the-new-windows-8-user-experience-metro/posts
  37. «VLC media player List of modules»։ VLC media player trac system։ VideoLAN 
  38. Jean-Baptiste Kempf (2007-02-10)։ «Qt4 Interface»։ Yet another blog for JBKempf։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 13 
  39. «Addons for VLC»։ www.vlc-addons.org։ VideoLAN։ 2013-01-10։ Վերցված է 2013-01-13 
  40. «Scripting VLC in lua»։ the videolan forums։ VideoLAN։ Վերցված է 2013-01-13 
  41. Brad Chacos (2012-10-10)։ «How to master VLC, the ultimate Windows media player for power users»։ Video players review & comments։ PC World։ Վերցված է 2013-01-13 
  42. «Official Downloads of VLC media player»։ Videolan.org։ Վերցված է 2012-01-02 
  43. «VLC 2.0 and Windows 2000»։ VideoLAN Forums։ VideoLAN։ 2012-02-28։ Վերցված է 2013-01-12 
  44. «Download official VLC media player for Windows»։ Videolan.org։ Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 19 
  45. «Beta for Windows 8 VLC app to be sent to Kickstarter backers this month»։ neowin.net։ 2012-03-11։ Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 15 
  46. «VLC media player for Android»։ VideoLAN։ Վերցված է 2012 թ․ մայիսի 6 
  47. «VLC for Android Beta»։ Google Play։ 2012-07-02։ Վերցված է 2013 թ․ հունվարի 12 
  48. «Go binding Project»։ Github.com։ 2010-08-25։ Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 6–ին 
  49. «Python bindings - VideoLAN Wiki»։ Wiki.videolan.org։ 2010-09-30։ Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 6–ին 
  50. «Java binding Project»։ Wiki.videolan.org։ 2010-01-25։ Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 6–ին 
  51. Anderson Dean, Lamberson, Jim (2007)։ «Using VideoLan VLC in DirectShow»։ An open source bridge from VLC to DirectShow։ Վերցված է 2008 թ․ փետրվարի 15 
  52. Prog.olsztyn.pl «libvlc for Delphi and FreePascal»։ Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 22 
  53. «SubVersion commit r22943 in the Free Pascal repository» 
  54. «Chapter 4. Advanced use of VLC»։ Videolan.org։ Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 6–ին 
  55. «Open Source Patches and Mirrored Packages»։ Google Code։ Վերցված է 2010 թ․ հոկտեմբերի 6–ին 
  56. «VLC features list»։ VideoLAN Project։ Վերցված է 2007 թ․ փետրվարի 24 
  57. 57,0 57,1 Until VLC 1.1.0, to use AMR as audio codec, VLC and FFmpeg had be compiled with AMR support. This is because the AMR license is not compatible with the VLC license.
  58. This feature needs sound fonts and might not work on every OS. Support under Windows was dropped after version 2.0.8 due to security issues.
  59. 59,0 59,1 59,2 «VLC 2.1.2 Rincewind»։ VideoLAN։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 30 
  60. Indeo 4 and 5 codecs are not supported
  61. from 0.9.9 and over
  62. 62,0 62,1 62,2 62,3 62,4 This is from the 0.8.6 version.
  63. «VLC 2.0.4 Twoflower»։ VideoLAN։ Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 19–ին 
  64. RealAudio playback is provided through the FFmpeg library which only supports the Cook (RealAudio G2 / RealAudio 8) decoder at the moment.
  65. Կաղապար:As of, only supported in mono and stereo, so no multichannel support.
  66. VideoLAN team։ «VLC playback Features»։ Վերցված է 2010 թ․ հունվարի 3 
  67. 67,0 67,1 67,2 67,3 This is present in 0.9.0 and newer version.
  68. VLC must be compiled with mp3lame support
  69. «VideoLAN - Frequently Asked Questions»։ VideoLAN։ Վերցված է 2012 թ․ մարտի 24 
  70. «VideoLAN - Legal»։ VideoLAN։ Վերցված է 2012 թ․ մարտի 24 
  71. 71,0 71,1 Horton, Steve (2009-07-17)։ «VLC Video Player's New DVD-Copying Feature Could Run Afoul of the MPAA»։ PCWorld։ Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 12–ին 
  72. «Rulemaking on Exemptions from Prohibition on Circumvention of Technological Measures that Control Access to Copyrighted Works»։ US Copyright Office։ 2010-07-28։ Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 14–ին 
  73. von Lohmann Fred (2005)։ «DMCA Triennial Rulemaking: Failing Consumers Completely»։ Electronic Frontier Foundation։ Վերցված է 2010 թ․ նոյեմբերի 14–ին 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]