Կոսովոյի խոհանոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կոսովոյի խոհանոց (ալբ․՝ Kuzhina kosovare, սերբ.՝ Косовска кухиња), Կոսովոյի Հանրապետության ազգային խոհանոցը, որը ներառում է Չեռնոգորիայի, Հարավային Սերբիայի, Ալբանիայի և Մակեդոնիայի Հանրապետության ազգային խոհանոցների ընդհանրությունը: Խոհանոցը մեծ ազդեցություն է կրել թուրքական և ալբանական խոհանոցներից: Այս բոլոր խոհանոցների համար ընդհանուր կերակուրներից են համարվում բյորեկը, խորովածը, սուջուխը, երշիկները, լցոնաց տաքդեղը, գառան միսը, լոբին, սարման, փիդեն և այլն[1]:

Հացը և կաթնամթերքը համարվում են Կոսովոյի խոհանոցի անբաժան մասը: Կերակուրներում լայնորեն օգտագործում են կաթ, մածուն, այրան, սպրեդ, պանիր և կայմակ: Միսը (տավարի միս, հավի միս, ոչխարի միս), լոբին, բրինձն ու տաքդեղը համարվում են Կոսովայի հիմնական դիետիկ սննդատեսակներից: Բանջարեղենն օգտագործվում է ըստ եղանակային պայմանների: Որպես կանոն, Կոսովոյի բնակիչներն անպայման պատրաստում են վարունգի, պոմիդորի և կաղամբի թթու: Մեծ կարևորություն ունեն խոտաբույսերը, սև և կարմիր պղպեղները[2]:

Խոհանոցը փոփոխման է ենթարկվում ըստ տարվա եղանակների: Ձմռանն ամենաշատը տարածված են բանջարեղենային թթուներն ու խավիարը:

Նախաճաշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախաճաշը Կոսովոյում պարզ է. այն բաղկացած է հացից ու պանրից, այվարից կամ կաթով օմլետից:

Կարկանդակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյի խոհանոցին բնորոշ կարկանդակներից են.

Աղցաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյի խոհանոցին բնորոշ աղցանները հիմնականում պարզ են ու արագ պատրաստվող: Աղցանի հիմնական բաղադրիչներից են՝ լոլիկ, սոխ, սխտոր, պղպեղ, վարունգ, կարտոֆիլ, կաղամբ, հազար, գազար և լոբի: Աղցանների տեսակներից են.

Երկրորդ կերակուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թավա
Կաղամբի տերևով տոլմա
Սարմա
  • Տոլմա՝ հաճախ հրամցնում են ճաշին: Հիմնականում պատրաստում են կաղամբի և խաղողի տերևներով ու գառան մսով[4]:
  • Լցոնած պղպեղ՝ մսով, բրնձով և բանջարեղենով:
  • Սուջուխ՝ ապխտած մսային երշիկներ:
  • Թավե գոր[5]՝ գառան մսով ավանդական կերակուր:
  • Թավ կոզի՝ գառան մսով և մածունով կերակուր:
  • Բուրիան ձվերով՝ բրնձով, սպանախով և ձվերով կերակուր[6]:
  • Խորոված:

Ձկնեղեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամենաշատը տարածված է տապակած ձուկը: Հատկապես հարգի են ծածանն ու շիղաձուկը: Խավարտը բաղկացած է սխտորից, դափնու տերևից, լոլիկից և մաղադանոսից: Ծածանի գլուխը հիմնականում հրամցնում են գլխավոր հյուրին[7]:

Աղանդեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հալվա

Ավանդական աղանդերի տեսակները շատ հաճախ պատրաստում են շաքարաջրով՝ շաքար, կիտրոնի հյութ և վանիլինի բուրմունք[8]: Կոսովոյի խոհանոցի հայտնի աղանդերներից են.

Ըմպելիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյում խիստ մեծ ճանաչում ունի ածիկային քաղցր ըմպելիքը՝ պատրաստված ցորենից և եգիպտացորենով: Հայտնի է նաև խաղողի ռաքըն: Տարածված խմիչքներից են.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]