Բոլոնիայի հռչակագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Բոլոնիայի հռչակագիր (այլ կիրառումներ)

Բոլոնիայի հռչակագիրը Բոլոնիայի գործընթացի հիմնական ուղենշային փաստաթուղթն է, որը ստորագրվեց 1999 թվականի հունիսի 19-ին Իտալիայի Բոլոնիա քաղաքում եվրոպական 29 երկրների կրթության նախարարների կողմից[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչ 1998 թվականը ԱՄՆ-ն իր կրթական մոդելը հաջողությամբ արտահանում էր տարբեր երկրներ, այդ թվում՝ Հարավային Ամերիկայի, Աֆրիկայի, Ասիայի երկրներ։ Գործընթացն այնուհետև հաջողությամբ սկսվեց իրականացվել նաև Արևելյան Եվրոպայում, ինչն առաջացրեց Արևմտյան Եվրոպայի երկրների անհանգստությունը։

1998 թվականին եվրոպական մի շարք երկրների պատվիրակություններ հավաքվեցին Սորբոնում՝ նշելու Սորբոնի համալսարանի 800-ամյակը։ Հենց այստեղ էլ որոշվեց ստեղծել եվրոպական միասնական կրթական դաշտ՝ ի հակադրում ամերկյան կրթական մոդելի։

1999 թվականի հունիսի 19-ին Իտալիայի Բոլոնիա քաղաքում եվրոպական 29 երկրների ներկայացուցիչներ կնքեցին Բոլոնյան հռչակագիրը։

Դրույթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոլոնիայի հռչակագրի հիմնական դրույթներն էին՝

  1. դյուրընթեռնելի և համադրելի աստիճանների համակարգի ընդունում,
  2. հիմնականում երեք աստիճանների վրա հիմնված համակարգի ընդունում,
  3. կրեդիտների համակարգի հիմնում,
  4. աջակցություն ուսանողների և գիտամանկավարժական ու վարչական կազմի շարժունությանը,
  5. աջակցություն որակի ապահովման ասպարեզում եվրոպական համագործակցությանը,
  6. բարձրագույն կրթության եվրոպական չափայնության խթանում[2]:

Հետագայում՝ 2001 թվականին, արդեն Բոլոնիայի հռչակագրի նշված 6 կետերին Պրահայի կոմյունիկեով ներմուծվեցին ևս 3-ը.

  1. հարատև կրթության կարևորում,
  2. բուհերի և ուսանողների ներգրավում,
  3. Եվրոպական բարձրագույն կրթության տարածքի գրավչության խթանում[2]:

Իսկ արդեն 2003 թվականին Բեռլինի կոմյունիկեով լրացվեց ևս մեկ կետ` այսպիսով Բոլոնյան հռչակագիրն ու գործընթացը դնելով 10 հիմնարար սկզբունքների վրա.

  1. դոկտորական ծրագիրը և սիներգիան Եվրոպական բարձրագույն կրթության տարածքի ու Եվրոպական հետազոտական տարածքի միջև[2]:

Հռչակագիրը ստորագրած պետություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հռչակագիրը ստորագրած պետություններն են[3]՝

Ավստրիա Ավստրիա Հունգարիա Հունգարիա
Բելգիա Բելգիա Մալթա Մալթա
Բուլղարիա Բուլղարիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա
Գերմանիա Գերմանիա Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ
Դանիա Դանիա Նորվեգիա Նորվեգիա
Էստոնիա Էստոնիա Շվեդիա Շվեդիա
Իռլանդիա Իռլանդիա Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Իսլանդիա Իսլանդիա Չեխիա Չեխիա
Իսպանիա Իսպանիա Պորտուգալիա Պորտուգալիա
Իտալիա Իտալիա Ռումինիա Ռումինիա
Լատվիա Լատվիա Սլովակիա Սլովակիա
Լեհաստան Լեհաստան Սլովենիա Սլովենիա
Լիտվա Լիտվա Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Լյուքսեմբուրգ Լյուքսեմբուրգ Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Հունաստան Հունաստան

Բոլոնյան գործընթաց և Եվրոպական բարձրագույն կրթության տարածք (ԵԿԲՏ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոլոնիայի հռչակագիրն ամրագրում էր բոլոր այն պահանջները, որոնք անհրաժեշտ էին մինչև 2010 թվականը Եվրոպական բարձրագույն կրթության տարածք (ԵԿԲՏ) ստեղծելու համար։ Հիմնադիր Բոլոնյան հռչակագիրն ապահովում էր ուսանողների և դասախոսների ազատ շարժունություն և հավասարապես մատչելի կրթություն։ Գործընթացն այսօր ներառում է 49 ստորագրյալ երկիր[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]