Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման համակարգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Հայաստանի պետական կարգից)
Jump to navigation Jump to search

Հայաստանի Հանրապետությունը ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական, իրավական պետություն է։

Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին։ Ժողովուրդն իր իշխանությունն իրականացնում է ազատ ընտրությունների, հանրաքվեների, ինչպես նաև Սահմանադրությամբ նախատեսված պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու պաշտոնատար անձանց միջոցով։

Հայաստանի Հանրապետության պետական կարգը կիսանախագահական հանրապետությունն է։

Պետական իշխանությունն իրականացվում է Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման հիման վրա։

Բովանդակություն

Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես՝ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ

Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես՝ ՀՀ Ազգային ժողով

Հայաստանի Հանրապետության Կառավարություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառավարությունը մշակում և իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության ներքին քաղաքականությունը։ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը կառավարությունը մշակում և իրականացնում է Հանրապետության Նախագահի հետ համատեղ։

Կառավարության լիազորությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառավարության իրավասությանն են ենթակա պետական կառավարման բոլոր այն հարցերը, որոնք օրենքով վերապահված չեն այլ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների։ Կառավարության լիազորությունները սահմանվում են Սահմանադրությամբ և օրենքներով։

Կառավարության կառուցվածքը կառավարության առաջարկությամբ սահմանվում է օրենքով։ Կառավարության և նրան ենթակա պետական կառավարման այլ մարմինների գործունեության կազմակերպման կարգը վարչապետի ներկայացմամբ սահմանվում է Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով։

Կառավարությունը՝

1) Սահմանադրության 74-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով Ազգային ժողովի հավանությանն է ներկայացնում իր ծրագիրը.

2) Ազգային ժողովի հաստատմանն է ներկայացնում պետական բյուջեի նախագիծը, ապահովում բյուջեի կատարումը, որի վերաբերյալ հաշվետվություն է ներկայացնում Ազգային ժողով.

3) կառավարում է պետական սեփականությունը.

4) իրականացնում է ֆինանսատնտեսական, վարկային և հարկային միասնական պետական քաղաքականությունը.

4.1) իրականացնում է տարածքային զարգացման պետական քաղաքականությունը.

5) իրականացնում է պետական քաղաքականությունը գիտության, կրթության, մշակույթի, առողջապահության, սոցիալական ապահովության և բնության պահպանության բնագավառներում.

6) ապահովում է Հանրապետության պաշտպանության, ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության իրականացումը.

7) ապահովում է հասարակական կարգի պահպանությունը, միջոցներ է ձեռնարկում օրինականության ամրապնդման, քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների ապահովման ուղղությամբ.

8) իրականացնում է Սահմանադրությամբ և օրենքներով սահմանված այլ գործառույթներ և լիազորություններ։

Հայաստանի Հանրապետության նախարարություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Վարչապետին ենթական մարմիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Կառավարությանը ենթակա մարմիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Մարզպետարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դատական իշխանությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ դատարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Վերաքննիչ դատարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Վարչական դատարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդհանուր իրավասության դատարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության դատախազություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի հիմնական խնդիրը Հայաստանի Հանրապետությունում գների կայունությունն ապահովելն է։ Կենտրոնական բանկը մշակում, հաստատում և իրականացնում է դրամավարկային քաղաքականության ծրագրերը։

Կենտրոնական բանկը թողարկում է Հայաստանի Հանրապետության արժույթը՝ հայկական դրամը։

Կենտրոնական բանկը Սահմանադրությամբ և օրենքով իրեն վերապահված խնդիրները և գործառույթներն իրականացնելիս անկախ է։

Կենտրոնական բանկի նախագահը նշանակվում է Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ՝ Ազգային ժողովի կողմից՝ վեց տարի ժամկետով։ Նույն անձը չի կարող ավելի քան երկու անգամ անընդմեջ նշանակվել կենտրոնական բանկի նախագահ։

Օրենքով սահմանված դեպքերում Ազգային ժողովը պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ Հանրապետության Նախագահի առաջարկությամբ կարող է պաշտոնանկ անել կենտրոնական բանկի նախագահին։

Հայաստանի Հանրապետության Վերահսկիչ պալատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Վերահսկիչ պալատի խորհրդի անդամներ

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի կարգավիճակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարդու իրավունքների պաշտպանը (այսուհետ՝ Պաշտպան) անկախ և անփոփոխելի պաշտոնատար անձ է, որն իրականացնում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու պաշտոնատար անձանց կողմից մարդու խախտված իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը՝ ղեկավարվելով օրինականության, հասարակական համակեցության և սոցիալական արդարության հիմնարար սկզբունքներով։

Պաշտպանը չի կարող զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, զբաղեցնել պաշտոն պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում կամ առևտրային կազմակերպություններում, կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի գիտական, մանկավարժական և ստեղծագործական աշխատանքից։

Պաշտպանը չի կարող լինել որևէ կուսակցության անդամ կամ ընտրություններում առաջադրել իր թեկնածությունը, մասնակցել նախընտրական քարոզչությանը։

Պաշտպանն իր լիազորություններն իրականացնելիս անկախ է, ենթարկվում է միայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը և օրենքներին, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի հանրաճանաչ սկզբունքներին ու նորմերին։ Պաշտպանը չի ենթարկվում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման որևէ մարմնի կամ պաշտոնատար անձի։

Պաշտպանը պարտավոր չէ բացատրություններ տալ, այդ թվում՝ նաև որպես վկա, իր մոտ գտնվող բողոքի կամ փաստաթղթի էության վերաբերյալ կամ դրանք տրամադրել ծանոթացման այլ կերպ, քան օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով։

Պաշտպանը հանդիսանում է «Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի դեմ կոնվենցիայի» կամընտիր արձանագրությամբ սահմանված կանխարգելման անկախ ազգային մեխանիզմ։

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի լիազորությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի ընտրության կարգը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օրենքով ստեղծված մշտապես գործող մարմիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհուրդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Քաղաքացիական ծառայության խորհուրդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]