Ծղալտուբո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Ծղալտուբո
წყალტუბო
GEO-IM-TSK.svg
Կոորդինատներ: 42°20′0″ հս․ լ. 42°36′0″ ավ. ե. / 42.33333° հս․. լ. 42.60000° ավ. ե. / 42.33333; 42.60000
Երկիր Վրաստան Վրաստան
Մխարե Իմերեթ
Այլ անվանումներ Ծղալտորի
Տվյալ կարգավիճակում 1953 թվականից
Բնակչություն 16.800 մարդ (2002)
Ազգային կազմ Վրացիներ
Կրոնական կազմ Վրաց Ուղղափառ եկեղեցի
Ժամային գոտի UTC+4
Հեռախոսային կոդ +995 240
##Ծղալտուբո (Վրաստան)
Red pog.png

Ծղալտուբո (վրաց.՝ წყალტუბო), քաղաք է Վրաստանի Հանրապետության Իմերեթ երկրամասում։ Ծղալտուբոյի շրջանի վարչական շրջանը, գտնվում է Քութայիսից 9 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք: Բնակչությունը՝ 16,8 հազար մարդ (2002 թվականի դրությամբ): Գործում է երկաթուղային կայարան, որը Բրոցեուլա-Քութայիս-Ծղալտուբո ճյուղի վերջին կանգառն է: Մինչև Թբիլիսի հեռավորությունը երկաթուղային գծով կազմում է 242 կմ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծղալտուբոյի մասին առաջին հիշատակությունները պատկանում են VII դարին: XII-XIII դարերում այն հիշատակվում էր որպես առողջարարական բնակավայր: «Բեռլինի բնության համայնքում» հիշատակվել է 1782 թվականին: 1787 թվականին ռուսազգի ակադեմիկոս Սիմոն Պալլասը գերմաներեն լեզվով մշակել և հրապարակել է Ծղալտուբոյի մասին Ի. Գյուլդենշտեյնի «Ճանապարհային գրառումները»:

1920 թվականին աղբյուրները անցնում են պետության վերահսկողության տակ և ստանում հանքաջրաբուժական հանգստավայրի գործառույթները: Հանգստավայրի զարգացումը սկսվել է 1926 թվականին: 1931 թվականին այնտեղ է այցելել Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար Իոսիֆ Ստալինը ոտքերի հիվանդությունները բուժելու համար[1]: 1931-32 թվականներին Ծղալտուբոյում անցկացվել են լայնամասշտաբ գիտա-հետազոտական և հիդրոերկրաբանական ուսումնասիրություններ:

Բնական պայմաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Կոլխիդայի դաշտավայրի արևելյան ծայրամասում, Ծղալտուբո գետի հովտում, որը թափվում է Գուբիսցկալ գետի մեջ (Ռիոնի գետի աջ վտակը): Հյուսիս-արևելքից քաղաքին են հարում Մեծ Կովկասի Սամգուրալիի լեռնաճյուղավորումները: Շրջակա լեռները ծածկված են սաղարթավոր անտառներով (կաղնի, հաճարենի, բոխի), մանրանտառներում՝ մշտադալար թփուտներով: Հանգստավայրային այգիներում ներկայացված են մերձարևադարձային մոտ 100 բուսատեսակներ:

Կլիման խոնավ մերձարևադարձային է: Ձմեռը շատ մեղմ է, առանց ձյան տեղումների, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ +5°C: Ամառը շատ տաք է , արևային, չափավոր խոնավ, օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը՝ +24°C: Սև ծովից եկող տաք քամիների ներթափանցման դեպքում Ծղալտուբոյում հաստատվում է այսպես կոչվող խոնավ արևադարձային եղանակը (սովորաբար դիտվում է օգոստոսին), իսկ ֆյոն տիպի քամիների դեպքում՝ հակառակը, դիտվում է շատ շոգ և շատ չոր եղանակ: Աշունը երկարատև է, տաք, արևային: Տեղումների տարեկան քանակը՝ 1700 մմ, մասնավորապես հորդառատ անձրևների տեսքով, որոնք թափվում են ապրիլից մինչև հոկտեմբեր: Արևային օրերի քանակը տարեկան հասնում է 2000-ի: Առավել ուժեղ քամիները (արևմտյան և արևելյան) լինում են գարնանը և ձմռանը:

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում է «Սամգուրալի» ֆուտբոլային ակումբը, որը հիմնադրվել է 1945 թվականին: 2015 թվականին հիմնադրվել է «Ծղալտուբո» բասկետբոլային ակումբը:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Рыбин А. Т. Рядом со Сталиным. Записки телохранителя. — М.: Ветеран МП, 1992. — С. 72-73.