Բարաք Օբամա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից



Բարաք Հուսեյն Օբամա
Barack Hussein Obama
Official portrait of Barack Obama.jpg
ԱՄՆ-ի 44-րդ նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ հունվարի 20, 2009
Փոխնախագահ՝ Ջոզեֆ Բայդեն
Կուսակցություն՝ Դեմոկրատ
Ծննդյան օր՝ օգոստոսի 4, 1961
Ծննդավայր՝ Հոնոլուլու, Հավայի, ԱՄՆ
Երեխաներ՝ Մալիա Ան
Նատաշա
Օբամա Պենսիլվանիայում 2008 նախագահական ընտրությունների արշավի ընթացքին։

Բարաք Հուսեյն Օբամա II (անգլերեն՝ Barack Hussein Obama, ծ. օգոստոսի 4, 1961 ) Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 44-րդ և ընթացիկ նախագահն է[1]։ Նա ԱՄՆ-ի առաջին սևամորթ նախագահն է։ Օբաման Միացյալ Նահանգների կրտսեր սենատորն էր Իլինոյսից հունվարի 2005-ի հունվարից 2008-ի նոյեմբերը, երբ հրաժարվել է իր պաշտոնից իր՝ նախագահ ընտրվելուց հետո։

Օբաման առաջին սևամորթ ամերիկացին է, որ առաջադրվել է որպես նախագահական թեկնածու որևէ ամերիկյան կուսակցությունից[2]։ Կոլումբիա համալսարանի և Հարվարդի օրենսգիտության դպրոցի շրջանավարտ, ուր նա եղել է առաջին սևամորթ անձը, որ նախագահել է Harvard Law Review-ին՝ Օբաման աշխատել է որպես համայնքի կազմակերպիչ և որպես քաղաքացիական իրավունքների դատախազ առաջ որ աշխատել է Իլինոյսի սենատում երեք ժամկետների համար՝ 1997-ից 2004 թթ.։ Օբամա ուսուցանել է սահմանադրական օրենք՝ Չիկագոյի համալսարանի օրենսգիտության դպրոցում, 1992-ից մինչև 2004։ Նա առաջին փորձը դառնալ ԱՄՆի ներկայացուցիչների պալատի անդամ ձախողվել է 2000 թ.-ին։ Այս դեպքից հետո, Օբաման հայտարարել է իր արշավը ԱՄՆ-ի սենատի համար հունվարի 2003-ում և ընտրվել է սենատում նոյեմբերի 2004 թ.-ին, շահելով քվեների 70 տոկոսը։

Որպես 109-րդ Կոնգրեսի դեմոկրատական փոքրամասնության անդամ՝ նա օգնել է ստեղծել օրենդրություն՝ վերահսկելու պայմանական զենքերը և բարձրացնելու ավելի շատ հասարակական պատասխանատվություն գործածման ֆեդերալ կապիտալների։ Նա նաև երթևեկել է Արևելյան Եվրոպա, Միջին Արևելք և Աֆրիկա։ 110-րդ Կոնգրեսի ժամանակ, Օբամա օգնել է ստեղծել օրենդրություն ազդեցության կոնգրեսի անդամների վրա և ընտրությունների խարդախության, գլոբալ տաքացում, հյուլեական ահաբեկչություն և օգնություն ՄՆ զինվորների։ Օբամա հայտարարել է իր նախագահական արշավը փետրվարի 2007 թ.-ին և թեկնածու առաջադրվել է 2008 դեմոկրատական ազգային կոնվենցիայում Դելավերի սենտաոր Ջոզեֆ Բայդենի հետ։ Օբամա ստանձնել է պաշտոնը հունվարի 20, 2009։ Հոկտեմբերի 9, 2009 թվականին, Օբաման շահել է խաղաղության Նոբելյան մրցանակը։

Վաղ կյանք և կարիերա[խմբագրել]

Օբաման ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 4-ին[3] Կապիոլանիի մայրության և գինեկոլոգիական հիվանդանոցում (այժմ՝ Կապիոլանիի կանանց և երեխաների բժշկական կենտրոն) Հոնոլուլուում, Հավայի[4][5][6][7]։ Նա առաջին նախագահն էր, ով ծնվել էր Հավայիում։ Նրա մայրը՝ Սթենլի Աննա Դունհամը, ծնվել է Ուիչիտոյում, Կանզասում և հիմնականում անգլիական նախնիներ ուներ[8]։ Նրա հայրը՝ ավագ Բարաք Օբաման, Նյանգոմա Կոգելո, Քենիայից էր։ Օբամայի ծնողները հանդիպել են 1960 թվականին ռուսերենի դասին Մանոայում գտնվող Հավայիի համալսարանում, որտեղ իր հայրը օտարերկրյա ուսանող էր[9][10]։ Նրանք ամուսանացան Ուաիլուկու, Մաուիում 1961 թվականի փետրվարի 2-ին և բաժանվեցին[11][12], երբ Օբամայի մայրը տեղափոխվեց Սիեթլ, Վաշինգտոն իր նորածին տղայի հետ 1961 թվականի օգոստոսին, որպեսզի 1 տարի սովորի Վաշինգտոնի համալսարանում։ Այդ նույն ժամանակ, ավագ Օբաման ստացավ տնտեսագիտության բակալավրիատի աստիճանը Հավայիում հունիսին։ Այնուհետև նա մեկնեց՝ հաճախելու Հարվարդի համալսարան։ Օբամայի ծնողները բաժանվեցին 1964 թվականի մարտին։ Ավագ Օբաման վերադարձավ Քենիա 1964 թվականին, որտեղ կրկին ամուսնացավ։ Նա այցելեց Բարաքին Հավայիում միայն մեկ անգամ 1971 թվականին[13] Obama Sr. returned to Kenya in 1964 where he remarried; he visited Barack in Hawaii only once, in 1971.[14]։ Մահացավ ավտովթարից 1982 թվականին, երբ իր որդին 21 տարեկան էր[15]։

1963 թվականին Դունհամը Հավայիի համալսարանում հանդիպում է ինդոնեզական Արևելք-Արևմուտք կենտրոնի աշխարհագրության ասպիրանտ Լոլո Սոետրոյին[16]։ Նրանք ամուսնացան Մոլոկաիում 1965 թվականի մարտի 15-ին։ 2 անգամ իր J1 վիզան մեկ տարով երկարացնելուց հետո՝ Լոլոն 1966 թվականին վերադառնում է Ինդոնեզիա։ 16 ամիս հետո` 1967 թվականին, նրան հաջորդում են իր կինն ու խորթ որդին։ Ընտանիքն ի սկզբանե ապրում էր Մենտենգ Դալամի հարևանությամբ հարավային Ջակարտայի Տեբետ տեղամասում, իսկ հետո 1970 թվականից ի վեր՝ կենտրոնական Ջակարտայի Մետնենգի հարևանությամբ ավելի հարուստ թաղամասում[17]։ 6-10 տարեկան հասակում Օբաման հաճախել է տեղական ինդոնեզական դպրոցներ՝ Սբ․ Ֆրանցիս Ասսիսի կաթոլիկ դպրոց երկու տարով և Բեսուկի պետական դպրոց մեկ ու կես տարով։ Այս ամենը համալրվել է նաև իր մոր կողմից անգլերեն լեզվի ուսուցմամբ[18]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «Բարաք Օբաման՝ ԱՄՆ-ի հաջորդ նախագահ»։ Ամերիկայի Ձայն։ http://www.voanews.com/armenian/archive/2008-11/2008-11-05-voa1.cfm։ Վերցված է 2009-10-05։ 
  2. «First African American Nominated as Presidential Candidate of US Major Party»։ Voice of America։ 2008-08-28։ http://www.voanews.com/bangla/2008-08-28-voa1.cfm։ Վերցված է 2008-09-18։ 
  3. «President Barack Obama»։ Washington, D.C.: The White House։ 2008։ http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama։ Վերցված է December 12, 2008։ 
  4. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named birth-certificate
  5. Maraniss, David (August 24, 2008). «Though Obama had to leave to find himself, it is Hawaii that made his rise possible». The Washington Post: p. A22. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/23/AR2008082301620.html։ Վերցված է October 28, 2008. 
  6. Nakaso, Dan (December 22, 2008). «Twin sisters, Obama on parallel paths for years». The Honolulu Advertiser: p. B1. http://the.honoluluadvertiser.com/article/2008/Dec/22/ln/hawaii812220320.html։ Վերցված է January 22, 2011. 
  7. Rudin, Ken (December 23, 2009)։ «Today's Junkie segment on TOTN: a political review Of 2009»։ Talk of the Nation (Political Junkie blog)։ NPR։ http://www.npr.org/blogs/politicaljunkie/2009/12/todays_junkie_segment_on_totn_5.html։ Վերցված է April 18, 2010։ "We began with the historic inauguration on January 20—yes, the first president ever born in Hawaii" 
  8. Obama (1995, 2004), p. 12.
  9. Jones, Tim (March 27, 2007). «Barack Obama: Mother not just a girl from Kansas; Stanley Ann Dunham shaped a future senator». Chicago Tribune: p. 1 (Tempo). http://servv89pn0aj.sn.sourcedns.com/~gbpprorg/obama/barack.mother.txt. 
  10. Obama (1995, 2004), pp. 9–10.
    • Scott (2011), pp. 80–86.
    • Jacobs (2011), pp. 115–118.
    • Maraniss (2012), p. 154–160.
  11. Ripley, Amanda (April 9, 2008). «The story of Barack Obama's mother». Time (New York). http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html։ Վերցված է April 9, 2007. 
  12. Scott (2011), p. 86.
    • Jacobs (2011), pp. 125–127.
    • Maraniss (2012), p. 160–163.
  13. Scott (2011), pp. 87–93.
    • Jacobs (2011), pp. 115–118, 125–127, 133–161.
    • Maraniss (2012), pp. 170–183, 188–189.
  14. Scott (2011), pp. 142–144.
    • Jacobs (2011), pp. 161–177, 227–230.
    • Maraniss (2012), pp. 190–194, 201–209, 227–230.
  15. Ochieng, Philip (November 1, 2004). «From home squared to the US Senate: how Barack Obama was lost and found». The EastAfrican (Nairobi). https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html. 
  16. Scott (2011), pp. 97–103.
    • Maraniss (2012), pp. 195–201, 225–230.
  17. Maraniss (2012), pp. 195–201, 209–223, 230–244.
  18. Maraniss (2012), pp. 216, 221, 230, 234–244.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]