Ռուբեն Դարբինյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուբեն Դարբինյան
Դիմանկար
Ծնվել է1883
ԾննդավայրԱխալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է1968
Մահվան վայրԲոստոն, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of Armenia.svg Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
Ազգությունհայ
ԵրկերՌուսական վտանգը
Մասնագիտությունհասարակական գործիչ, քաղաքական գործիչ և խմբագիր
ԱշխատավայրՄշակ, Մուրճ, Ազատամարտ և Հայրենիք
ԱմուսինՆադեժդա Արեշյան-Չիլինգարյան[1]
Զբաղեցրած պաշտոններգլխավոր խմբագիր[2] և արդարադատության նախարար
ԿուսակցությունՀայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն
Ruben Darbinyan Վիքիպահեստում

Ռուբեն Դարբինյան (իսկական անունը՝ Արտաշես Ստեփանի Չիլինգարյան, 1883, Ախալքալաք, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1968, Բոստոն, ԱՄՆ), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ։ ՀՀԴ կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաշես Չիլինգարյանն ավարտել է Թիֆլիսի երկրորդական ռուսական վարժարանը, սովորել Հայդելբերգի և Մյունխենի համալսարաններում, 1906 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

Աշխատանքային գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատակցել է կովկասահայ մամուլին («Մշակ», «Մուրճ»), տպագրել գիտական, քաղաքական, արվեստաբանական հոդվածներ։ 1906 թվականից կատարել է կուսակցական աշխատանք։ Ակտիվորեն մասնակցել է «Փոթորիկ» խմբի աշխատանքներին։ 1906 թվականին մասնակցել է Էջմիածնում գումարված ազգային ընդհանուր ժողովին։ 1909 թվականին, խուսափելով ցարական իշխանությունների հետապնդումներից, հաստատվել է Կ. Պոլսում, աշխատակցել «Ազատամարտին»։ 1913 թվականին գործել է Գերմանիայում (հետապնդումներից և ամբաստանություններից խուսափելու համար ձեռք է բերել անձնագիր՝ Դարբինյան Ռուբեն անունով և մինչև կյանքի վերջը կրել այդ անունը)։ Բեռլինում օգնել է գերմանա-հայկական ընկերության ստեղծմանը։

1914 թվականից հետո աշխատել է Թիֆլիսում, Բաքվում (մինչև 1916 թվականը՝ «Արև» օրաթերթի խմբագիր)։ 1917 թվականից հրատարակել է «Գործ» ամսագիրը (Բաքու)։

1917 թվականին եղել է Հայոց ազգային խորհրդի քարտուղար, 1920 թվականին՝ Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարար։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո ձերբակալվել է, մինչև 1921 թվականի փետրվարը մնացել բանտում։ Փետրվարյան ապստամբության պարտությունից հետո (1921) անցել է Թեհրան, ապա՝ ԱՄՆ (Բոստոն), ուր խմբագրել է «Հայրենիք» օրաթերթը և ամսագիրը, գրել պատմագիտական կարևոր հոդվածներ, մասնավորապես՝ «Ինչ պայմաններու մեջ ծնունդ առավ Հայաստանի Հանրապետությունը» (1953), «Ի՞նչ կարելի է սպասել Ստալինի հաջորդներից» (1953) և այլն։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ահա թե ինչպես ՀՀ առաջին տիկինը մահափորձ իրականացրեց Աբդուլ Համիդ II արյունարբու սուլթանի վրա։ Նկարում ձախից աջ նստած են Արտաշես Չիլինգարյանի կինը՝ Նադեժդա Արեշյան-Չիլինգարյանը, Քրիստափոր Միքայելյանը և Նադեժդայի քույրը՝ Ռուբինա Արեշյան-Օհանջանյանը (1905 Աբդուլ Համիդ II-ի դեմ մահափորձ կատարողը և ՀՀ վարչապետ Համազասպ Օհանջանյանի կինը)։
  2. https://armenianweekly.com/history/

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է «Հայկական հարց» հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png