Աղասի Վարդանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աղասի Վարդանյան
Ծնվել է1891
ԾննդավայրԱլեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էնոյեմբերի 25, 1968(1968-11-25)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունթարգմանիչ, խմբագիր, արձակագիր և բանաստեղծ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ

Աղասի Վարդանյան (1891, Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 25, 1968(1968-11-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1891 թվականին, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ Հայրը արհեստով ղազազ է եղել (ղազազ Հարություն), որի հետ աշխատել է Աղասին մինչև 13-14 տարեկան հասակը։ Ավարտել է տեղական առևտրական դպրոցը 1911 թ., ապա Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրատարակել է իր «Լուսաբացի ծաղիկներ» արձակ պոեմների փոքրիկ հավաքածուն։ Ոտանավորներ և արձակ պոեմներ տպագրել է զանազան թերթերում, գլխավորապես «Ժայռում»։ 1917-1919 թվականներին մասնակցել է Աստրախանի պաշտպանությանը։ 1912-1918 թվականներին (ուսանողական շրջան) գրված բոլոր ոտանավորները և մի արձակ վեպ - «Ալբատրոս», ապա Վեռլենից թարգմանած 40-ից ավելի ոտանավորները կորել են Աստրախանի քաղաքացիական կռիվների ժամանակ։ Մեծ հեղափոխության տարիներին ոչինչ չի գրել։ 1925 թվականին հրատարակել է Բլոկի «Տասներկուսի» թարգմանությունը, իսկ 1926 թվականին «Զոհեր» ժողովածուն՝ նվիրված «26 կոմունարների» հիշատակին[1]: 1920 թվականին Պյատիգորսկի օկրուգային գործկոմի նախագահն էր, ապա Թերեքի մարզի ֆինանսների կոմիսարը։ Հետագայում եղել է ՀամԿ (բ) կ Անդրերկոմի բաժնի վարիչ, «Զակկնիգա» հրատարակչության տնօրեն, «Մարտակոչ», «Պրոլետար» (Թիֆլիս), «Կոմունիստ» (Բաքու) թերթերի խմբագիր։ Մահացել է Երևանում[2]:

Ա. Վարդանյանի երկերի մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լուսաբացի ծաղիկներ (պատմվածքներ), Ալեքսանդրապոլ, 1911, 63 էջ։
  • Զոհեր, Թիֆլիս, տպարան «Զարյա Վոստոկա»-ի, 1926, 95 էջ։
  • Ախչա-Կուլմա (պոեմ), Թիֆլիս, Սախելգամի, 1927, 63 էջ։
  • Դեպի հեգեմոնիա, Թիֆլիս, պոլիգրաֆտրեստի 5-րդ տպարան, 1930, 40 էջ։
  • Հոկտեմբերը և ազգային հարցը, Թիֆլիս, Սախելգամի, 1930, 30 էջ։
  • Բանաստեղծություններ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 283 էջ։
  • Մահվան ամրոցում (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 152 էջ։
  • Հիշողություններ Եղիշե Չարենցի մասին (գրքում տեղ է գտել Ա. Վարդանյանի «Չարենցի հետ» հոդվածը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 395 էջ։
  • Տարիներ առաջ, Երևան, «Հայաստան», 1966, 52 էջ։
  • Ալագյազ բարձր սար է, Երևան, «Հայաստան», 1966, 256 էջ։
  • Անցած ուղիներով, Երևան, «Հայաստան», 1968, 460 էջ։

Ա. Վարդանյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալեքսանդր Բլոկ, Տասներկուսը (պոեմ), Թիֆլիս, «Մարտակոչ»-ի հրատ., տպարան «Զարյա վոստոկա»-ի, 1925, 45 էջ։
  • Ընտիր էջեր ռուս խորհրդային պոեզիայի (ժողովածուի մեջ մտնող Ալեքսանդր Բլոկի «Տասներկուսը» պոեմը թարգմանել է Ա. Վարդանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 543 էջ։
  • Դեմյան Բեդնի, Բանաստեղծություններ, առակներ, պոեմներ (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Ա. Վարդանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 163 էջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Սուրխաթյան "Հայ Գրականություն", 2 հատոր
  2. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 528