Մալաթիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Մալաթիա (քաղաք)ից)
Քաղաք
Մալաթիա
թուրք.՝ Malatya
Malatya.jpg
Երկիր Թուրքիա Թուրքիա
Իլչե Մալաթիա
Քաղաքապետ Ահմեթ Չաքըր
Մակերես 540 կմ²
Ծովի մակարդակից 954 մ
Խոսվող լեզուներ թուրքերեն
Բնակչություն 426,381 մարդ (2012)
Ագլոմերացիա 494,918
Ազգային կազմ թուրքեր, քրդեր, հայեր
Ժամային գոտի UTC+2
Հեռախոսային կոդ +90 422
Փոստային ինդեքսներ 44xxx
Ավտոմոբիլային կոդ 44
Պաշտոնական կայք www.malatya.bel.tr

Մալաթիա (թուրք.՝ Malatya; հուն.՝ Μαλάτεια, Մալատեյա;[1] ասոր՝ ܡܠܝܛܝܢܐMalīṭīná) քաղաք և շրջան Թուրքիայի Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջանում, Մալաթիայի նահանգի կենտրոն։ Բնակչությունը՝ 426,381 մարդ։[2]

Միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 954 մետր։

Անվանում[խմբագրել]

Մալաթիան Փոքր Հայքի հնագույն քաղաքներից է։ Այն Մելիտա անունով հիշատակվում է խեթական Մելիդ, Միլիդա, Մելիդի անուններով, ասորեստանյան և Մելիտեիա անունով՝ ուրարտական սեպագիր արձանագրություններում։ Հայերեն անվանվել է նաև Մելետինե անունով։ Ներկայիս թուրքական պաշտոնական անունն է՝ Մալաթյա։

Պատմություն[խմբագրել]

Հեթական թագավորություննեի ժամանակաշրջանում քաղաքի շրջակայքում գտնվել է Մելիդ (Արսլանթեփե) քաղաքը։[3][4] Մ.թ.ա. VI դարից մինչ 1071 թ. եղել է Փոքր Հայքի կազմում։ Մանազկերտի ճակատամարտից հետո, 1071 թ. քաղաքը զավթել են սելջուկ թուրքերը, որից հետո մտել է Կոնիայի սուլթանատի կազմ։ XVI դարում գրավվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ Մինչ Հայոց ցեղասպանությունը քաղաքի բնակչության հիմնական մասը կազմել են հայերը։

Պատմական Մալաթիան ժամանակակից Մալաթիայից 7—8 կմ հարավ-արևմուտք էր գտնվում։ Այն այժմ շատ քիչ թվով բնակիչներ ունի, ավերված ու ամայի է, և թուրքերի կողմից ստացել է Էսքի Մալաթիա անունը։ Ջրառատ քաղաք է. նրա տարբեր թաղերում բխում են աղբյուրներ, իսկ ավերված պարսպի տակով հոսում է Թուխմա կոչված գետակը։ Նոր և Հին Մալաթիաները բավական տուժել են 1893թ. տեղի ունեցած աղետաբեր երկրաշարժից։

Հայտնի մարդիք[խմբագրել]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Μαλάτεια, Τουρκία(հուն.)
  2. TURKISH STATISTICAL INSTITUTE(անգլերեն)
  3. Hawkins, John D. Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions. Vol. 1: Inscriptions of the Iron Age. Walter de Gruyter, 2000.
  4. Strabo Geographica, Translated from the Greek text by W. Falconer (London, 1903);Book XII, Chapter I
  5. İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971, p. 40.
  6. Meydan Larousse Büyük Lugât ve Ansiklopedi, 1965
  7. Malatya belediyesi(թուրքերեն)
  8. Büyük İskender, Timur ve Marko Polo’nun izinde Özbekistan(թուրքերեն)