Լա Լիգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լա Լիգա
La Liga
Լա Լիգա
Երկիր {{{2}}} Իսպանիա
Հիմնվել է 1929 թվական
Ակումբների քանակ 20
Մակարդակ 1
Դուրս են մնում Սեկունդա
Ազգային առաջնություններ Կոպա դել Ռեյ
Միջազգային առաջնություններ Չեմպիոնների Լիգա
Եվրոպայի լիգա
Gold medal blank.svg Ներկայիս չեմպիոն Բարսելոնա
Ամենատիտղոսավոր թիմ Ռեալ Մադրիդ (32 տիտղոս)
Հեռուստատեսություն Digital+
Gol Televisión
laSexta
Պաշտոնական կայք lfp.es
Ներկա մրցաշրջան

Պրիմերա Դիվիզիոն, նաև հայտնի է որպես Լա Լիգա և որպես Լա Լիգա Սանտանդեր հովանավորի պատճառով[1], Իսպանիայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլյին բարձրագույն դիվիզիոն: Այն կառավարում է Liga de Fútbol Profesional-ը (LFP): Լա Լիգայում մրցում են 20 ակումբներ, որոնցից ամենաքիչ միավոր վաստակած երեք ակումբ լքում են դիվիզիոնը և տեղափոխվում Սեգունդա Դիվիզիոն, իսկ նրանց փոխարինում են Սեգունդայի երկու լավագույն ակումբները և մեկ ակումբ որոշվում է փլեյ-օֆ հանդիպքումների արդյունքում:

Իրենց պատմության մեջ Լա Լիգային մասնակցել է 60 ակումբ, սկսած ստեղծման օրվանից: Ինն ակումբ դարձել է հաղթող, ներառյալ Ռեալ Մադրիդը, որը հաղթել է ռեկորդային 32 անգամ և Բարսելոնան` 24 անգամ: Ռեալ Մադրիդը առաջատարն էր 150-ականներից մինչև 1980-ականները: 1990-ական թվականներից հաղթող էին դառնում Բարսելոնան (14 տիտղոս) և Ռեալ Մադրիդը (7 տիտղոս), բացի այդ Լա Լիգան հաղթել են այլ ակումբենր, ներառյալ Ատլետիկո Մադրիդը, Վալենսիան և Դեպորտիվո Լա Կորունյան: Վերջին տարիներին բացի Ռեալ Մադրիդից և Բարսելոնայից միայն Ատլետիկո Մադրիդին է հաջողվել հաղթել մրցաշրջանում:

Համաձայն ՈՒԵՖԱ-ի լիգաների վարկանիշի, Լա Լիգան վերջին հինգ տարիների լավագույն լիգան է Եվրոպայում: Լա Լիգայի ակումբները ամենաշատն են նվաճել ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի (16), ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի (10), ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթի (13) և ՖԻՖԱ Աշխարհի ակումբային գավաթի (5) տիտղոսները:

Լա Լիգան ամենաճանաչված պրոֆեսիոնալ սպրորտային լիգաներից մեկն է շխարհում, միջին հաճախականությունը 2014-15 մրցաշրջանում կազմել է 26,741 հանդիսատես: Այն վեցարորդ ամենաշատ հանդիսատես ունեցող ազգային սպրոտային լիգան է աշխարհում և չորրորդ ամենաշատը ֆուտբոլում Բունդեսլիգայից Պրեմիեր Լիգայից և Հնդկական Սուպեր Լիգայից հետո[2][3][4]:

Մրցույթի ձևաչափ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցաշրջանի ընթացքում յուրաքանչյուր ակումբ խաղում է մյուս բոլոր ակումբների հետ երկուական անգամ` տանը և մրցակցի խաղադաշտում, ընդամենը 38 խաղ: Հաղթանակի համար ակումբը վաստակում է երեք միավոր, ոչ ոքիի դեպքում մեկ միավոր և պարտության դեպքում զրո մավոր: Մրցաշրջանի ավարտին ամենաշատ միավոր վաստակած ակումբը դառնում է մրցաշջանի արդյուքում:

Ակումբների փոփոխություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լա Լիգայի վերջին երեք ակումբները տեղափոխվում են Սեգունդա Դիվիզիոն: Սեգունդա Դիվիզիոնի լավագույն երկու ակումբ դուրս են գալիս Լա Լիգա, իսկ երրորդ ակումբը որոշվում է երրորդ, չորրորդ, հինգերորդ և վեցերորդ տեղ գրաված ակումբների միջև, փլեյ օֆֆ ձևաչափով: Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են պատմականորեն Լա Լիգային մասնակցած ակումբների քանակը.

 
  • 1929–1934: 10 ակումբ
  • 1934–1941: 12 ակումբ
  • 1941–1950: 14 ակումբ
  • 1950–1971: 16 ակումբ
  • 1971–1987: 18 ակումբ
  • 1987–1995: 20 ակումբ
  • 1995–1997: 22 ակումբ
  • 1997–Ներկա. 20 ակումբ

Ակումբներ դիրքը հավասար միավորների դեպքում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եթե երկու կամ ավելի ակումբներ ունեն հավասար միավոր, ապա գործում են հետևյալ կանոններ[5]:

  • Եթե բոլոր ակումբները խաղացել են միմյանց դեմ երկուական անգամ.
    • Եթե հավասարությունը երկու ակումբների միջև է, ապա հաշվի է առնվում երկու ակումբների միջև աղերում գոլային տարմբերությունը, առանց հաշվի առնելու մրցակցի հարկի տակ խփած գոլերի կանոնը)
    • Եթե հավասարությունը երկուսից ավել ակումբների միջև է, ապա հաշվի է առնվում այդ ակումբների միջև կայացած խաղեր հետևյալ հերթականությամբ.
      • ա) միմյանց միջև հանդիպումների միավորներ
      • բ) միմյանց միջև հանդիպումների գոլային տարբերություն
      • գ) միմյանց միջև հանդիպումների խփած գոլերի քանակ
  • Եթե ակումբները դեռևս չեն խաղացել երկուական անգամ, ապա դիրքերը որոշելիս հաշվի են առնվում.
    • ա) ընդհանուր գոլային տարբերություն
    • բ) ընդհանուր խփված գոլերի քանակ
  • Եթե դեռևս հավասարություն է, ապա որոշվում է արդար խաղի կանոնների օգնությամբ[6]: Դրանք են`
    • Դեղին քարտ 1 միավոր
    • Մեկ խաղի ընթացքում երկու դեղին քարտ 2 միավոր
    • ուղղակի կարմիր քարտ 3 միավոր
    • Գլխավոր մարզիչի կամ անձնակազմի գլխավոր անդամներից մեկի որակազրկում 5 միավոր
    • երկրպագուների անկարգություն` թեթև 5 միավոր, լուրջ 6 միավոր, շատ լուրջ 7 միավոր
    • մարզադաշտի փակում, 10 միավոր
    • եթե մրցույթի կոմիտեն չեղյալ է համարում զգուշացումը, ապա միավորը նույնպես չեղյալ է համարվում.
  • Եթե նորից հավասարություն է, ապա անցկացվում է վերախաղարկություն չեզոք մարզադաշտում:

Որակավորում եվրոպական մրցաշարերին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարսելոնան ընդդեմ Շալկե 04-ի ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգա 2008-ի ժամանակ

Լա Լիգայի առաջին չորս ակումբները որակավորվում են ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա: Առաջինից երրորդ տեղ գրաված ակումբները ուղղակի որակավորվում են խմբային փուկ, իսկ չորրորդ ակումբը` որակավորման փլեյ օֆֆ փուլ: Հինգերորդ և վեցերորդ տեղ գրաված ակումբները Կոպա դել Ռեյի հաղթողի հետ միասին որակավորվում են ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգա: Եթե Կոպա դել Ռեյի եզրափակչի զույգը Լիգայում զբաղեցրել է մինչև վեցերորդ տեղը, ապա Եվրոպայի լիգայի երրորդ ուղեգիրը տրվում է յոթերորդ տեղ զբաղեցրած ակումբին:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1927 թվականի ապրիլին Արենաս դե Գետխո ակումբի տնօրեն Խոսե Մարիա Աչայի մոտ առաջինը հղացավ Իսպանիայում ազգային լիգայի ստեղծման գաղափարը: Երկար քննարկումներից հետո Իսպանիայի աֆուտբոլի արքայական ֆեդերացիան համաձայնվեց ստեղծել առաջնություն, որի մասնակիցների քանակը պետք է լիներ 10 ակումբ: Առաջին առաջնությունը անցկացվեց 1929 թվականին: Ռեալ Մադրիդը, Բարսելոնան, Ատլետիկ Բիլբաոն, Ռեալ Սոսիեդադը, Արենաս դե Գետխոն և Ռեալ Յունիոնը ընտրվեցին որպես նախկինում Կոպա դել Ռեյի հաղթողներ, Ատլետիկո Մադրիդը, Էսպանյոլը և Եվրոպան ընտրվեցին որպես Կոպա դել Ռեյի եզրափակչի մասնակիցներ, իսկ Ռասինգ Սանտանդերը որակավորվեց հատուկ մրցույթի արդյունքներով: Հիմնադիր ակումբներից միայն երեքը չեն լքել Լա Լիգան, դրանք են Ռեալ Մադրիդը, Բարսելոնան և Ատլետիկ Բիլբաոն:

1930-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած Բարսելոնան հաղթեց առաջին 1929 թվականի մրցաշրջանում, իսկ Ռեալ Մադրիդը հաղթեց 1932 և 1933 թվականների մրցաշարերում, 1930-ականների ամենահաջողված ակումբը Ատլետիկ Բիլբաոն էր, որը Պրիմերա Դիվիզիոնի չեմպիոն դարձավ 1930, 1931, 1934 և 1936 թվականներին: Նրանք նաև զբաղեցրին երկրորդ տեղը 1932 և 1933: 1935 թվականին չեմպիոն դարձավ Ռեալ Բետիսը, որը այդ ժամանակ կոչվում էր Բետիս Բալոմպիե, ինչը նրանց միակ տիտղոսն է մինչ օրս: Պրիմերա Դիվիզիոնի խաղերը չեղարկվեցին Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում:

1937 թվականին Հանրապետության տարածքի ակումբները, որտեղ մասնակցում էին երկու ակումբ Մադրիդից, մասնակցեցին Միջերկրյածովյան Լիգային և Բարսելոնան դարձավ չեմպիոն: Յոթանասուն տարի անց 2007 թվականի սեպտեմբերի 28--ին Բարսելոնան դիմեց Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիային ճանաչել այդ տիտղեսը Լա Լիգայի տիտղոս: Մինչ այդ Լևանտեն դիմել էր ֆեդերացիային Կոպա դե լա Էսպանա Լիբրեի հաղթանակը ճանաչել Կոպա դել Ռեյի մրցանակ: Սակայն իսպանական ֆուտբոլի ղեկավար անձը դեռևս չի կազմակերպել քննարկում այս հարցերով:

1940-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ Լա Լիգան վերականգնվեց Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմից հետո Ատլետիկո Ավասիոնը (ներկայումս Ատլետիկո Մադրիդ), Վալենսիան և Սևիլյան համարվում էին ուժեղագույն ակումբները: Ատլետիկոյին թույլ տրվեց մասնակցել 1939-40 մրցաշրջանին Ռեալ Օվիեդոյի փոխարեն, քանի որ վերջինիս տնային տաշտը ավերվել էր պատերազմի ժամանակ: Ակումբը տարավ իր առաջին հաղթանակը և կրկնեց այն 1941 թվականին: Մինչդեռ այլ ակումբներ ունեին շատ կորուստներ պատերազմի ընթացքում, Ատլետիկոյի կորուստները համեմատաբար քիչ էին: Վալենսիայի նախապատերազմական թիմից շատերը մնացին հետպատերազմական շրջանում և Վալենսիային տարան չեմպիոնության 1942, 1944 և 1947 թվականներին: Նրանք նաև երկրորդն էին 1948 և 1949 թվականներին: Սևիլյան նույնպես ապրեց իր ոսկե ժամանակաշրջանը` ավարտելով երկրորդ տեղում 1940 և 1942 թվականներին և միակ հաղթանակը տարավ 1946 թվականին: Տասնամյակի վերջում հզորացավ Բարսելոնան, որը հաղթեց Լա Լիգայում 1945, 1948 և 1949 թվականներին:

Չեմպիոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ տարիների[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Հաղթող Երկրորդ Երրորդ
1929 Բարսելոնա Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո
1929-30 Ատլետիկ Բիլբաո Բարսելոնա Արենաս
1930-31 Ատլետիկ Բիլբաո Ռասինգ Սանտանդեր Ռեալ Սոսիեդադ
1931-32 Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո Բարսելոնա
1932-33 Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո Էսպանյոլ
1933-34 Ատլետիկ Բիլբաո Մադրիդ Ռասինգ Սանտանդեր
1934-35 Բետիս Բալոմպիե Մադրիդ Օվիեդո
1935-36 Ատլետիկ Բիլբաո Մադրիդ Օվիեդո
1936–39 Առաջնությունն ընդհատվել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի պատճառով
1939-40 Ատլետիկո Ավիացիոն Սևիլիա Ատլետիկ Բիլբաո
1940-41 Ատլետիկո Ավիացիոն Ատլետիկ Բիլբաո Վալենսիա
1941-42 Վալենսիա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Ավիացիոն
1942-43 Ատլետիկ Բիլբաո Սևիլիա Բարսելոնա
1943-44 Վալենսիա Ատլետիկո Ավիացիոն Սևիլիա
1944-45 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Ավիացիոն
1945-46 Սևիլիա Բարսելոնա Աթլետիկ Բիլբաո
1946-47 Վալենսիա Ատլետիկ Բիլբաո Ատլետիկո Ավիացիոն
1947-48 Բարսելոնա Վալենսիա Ատլետիկո Ավիացիոն
1948-49 Բարսելոնա Վալենսիա Ռեալ Մադրիդ
1949-50 Ատլետիկո Մադրիդ Դեպորտիվո Լա Կորունյա Վալենսիա
1950-51 Ատլետիկո Մադրիդ Սևիլիա Վալենսիա
1951-52 Բարսելոնա Ատլետիկ Բիլբաո Ռեալ Մադրիդ
1952-53 Բարսելոնա Վալենսիա Ռեալ Մադրիդ
1953-54 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Վալենսիա
1954-55 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Ատլետիկ Բիլբաո
1955-56 Ատլետիկ Բիլբաո Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ
1956-57 Ռեալ Մադրիդ Սևիլիա Բարսելոնա
1957-58 Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ Բարսելոնա
1958-59 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Աթլետիկ Բիլբաո
1959-60 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո
1960-61 Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ Բարսելոնա
1961-62 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ
1962-63 Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ Ռեալ Օվիեդո
1963-64 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Ռեալ Բետիս
1964-65 Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ Ռեալ Սարագոսա
1965-66 Ատլետիկո Մադրիդ Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա
1966-67 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Էսպանյոլ
1967-68 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Լաս Պալմաս
1968-69 Ռեալ Մադրիդ Լաս Պալմաս Բարսելոնա
1969-70 Ատլետիկո Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո Սևիլիա
1970-71 Վալենսիա Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ
1971-72 Ռեալ Մադրիդ Վալենսիա Բարսելոնա
1972-73 Ատլետիկո Մադրիդ Բարսելոնա Էսպանյոլ
1973-74 Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ Ռեալ Սարագոսա
1974-75 Ռեալ Մադրիդ Ռեալ Սարագոսա Բարսելոնա
1975-76 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ
1976-77 Ատլետիկո Մադրիդ Բարսելոնա Ատլետիկ Բիլբաո
1977-78 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Աթլետիկ Բիլբաո
1978-79 Ռեալ Մադրիդ Սպորտինգ Խիհոն Ատլետիկո Մադրիդ
1979-80 Ռեալ Մադրիդ Ռեալ Սոսիեդադ Սպորտինգ Խիհոն
1980-81 Ռեալ Սոսիեդադ Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ
1981-82 Ռեալ Սոսիեդադ Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ
1982-83 Ատլետիկ Բիլբաո Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ
1983-84 Ատլետիկ Բիլբաո Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա
1984-85 Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ Ատլետիկ Բիլբաո
1985-86 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Ատլետիկ Բիլբաո
1986-87 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Էսպանյոլ
1987-88 Ռեալ Մադրիդ Ռեալ Սոսիեդադ Ատլետիկո Մադրիդ
1988-89 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Վալենսիա
1989-90 Ռեալ Մադրիդ Վալենսիա Բարսելոնա
1990-91 Բարսելոնա Ատլետիկո Մադրիդ Ռեալ Մադրիդ
1991-92 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ
1992-93 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Դեպորտիվո Լա Կորունյա
1993-94 Բարսելոնա Դեպորտիվո Լա Կորունյա Ռեալ Սարագոսա
1994-95 Ռեալ Մադրիդ Դեպորտիվո Լա Կորունյա Ռեալ Բետիս
1995-96 Ատլետիկո Մադրիդ Վալենսիա Բարսելոնա
1996-97 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Դեպորտիվո Լա Կորունյա
1997-98 Բարսելոնա Ատլետիկ Բիլբաո Ռեալ Սոսիեդադ
1998-99 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ռեալ Մալյորկա
1999-00 Դեպորտիվո Լա Կորունյա Բարսելոնա Վալենսիա
2000-01 Ռեալ Մադրիդ Դեպորտիվո Լա Կորունյա Ռեալ Մալյորկա
2001-02 Վալենսիա Դեպորտիվո Լա Կորունյա Ռեալ Մադրիդ
2002-03 Ռեալ Մադրիդ Ռեալ Սոսիեդադ Դեպորտիվո Լա Կորունյա
2003-04 Վալենսիա Բարսելոնա Դեպորտիվո Լա Կորունյա
2004-05 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Վիլյառեալ
2005-06 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Վալենսիա
2006-07 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Սևիլիա
2007-08 Ռեալ Մադրիդ Վիլյառեալ Բարսելոնա
2008-09 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Սևիլիա
2009-10 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Վալենսիա
2010-11 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Վալենսիա
2011-12 Ռեալ Մադրիդ Բարսելոնա Վալենսիա
2012-13 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ
2013-14 Ատլետիկո Մադրիդ Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ
2014-15 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ
2015-16 Բարսելոնա Ռեալ Մադրիդ Ատլետիկո Մադրիդ

Ակումբների Ելութները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակումբ Չեմպիոն 2-րդ տեղ Մրցաշրջաներ
Ռեալ Մադրիդ
32
22
1932, 1933, 1954, 1955, 1957, 1958, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1995, 1997, 2001, 2003, 2007, 2008, 2012
Բարսելոնա
24
23
1929, 1945, 1948, 1949, 1952, 1953, 1959, 1960, 1974, 1985, 1991, 1992, 1993, 1994, 1998, 1999, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2016
Ատլետիկո Մադրիդ
10
8
1940, 1941, 1950, 1951, 1966, 1970, 1973, 1977, 1996, 2014
Ատլետիկ Բիլբաո
8
7
1930, 1931, 1934, 1936, 1943, 1956, 1983, 1984
Վալենսիա
6
6
1942, 1944, 1947, 1971, 2002, 2004
Ռեալ Սոսիեդադ
2
3
1981, 1982
Դեպորտիվո Լա Կորունյա
1
5
2000
Սևիլիա
1
4
1946
Ռեալ Բետիս
1
1935
  1. «LaLiga and Santander strike title sponsorship deal»։ LaLiga։ 21 July 2016։ Վերցված է 21 July 2016 
  2. «Attendances in India, China and the USA catching up with the major European leagues»։ World Soccer։ Վերցված է 2016-05-25 
  3. «India » Indian Super League 2015 » Attendance » overall»։ worldfootball.net։ Վերցված է 2016-05-25 
  4. «European football statistics»։ 2008 
  5. «Reglamento General de la RFEF 2010 (Artículo 201.2) (page 138)» (Spanish)։ RFEF։ 7 June 2010։ Վերցված է 23 June 2010 
  6. «Criterios de puntuación del juego limpio» (Spanish)։ RFEF։ 30 October 1998։ Վերցված է 18 May 2010