Էմիր Կուստուրիցա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էմիր Կուստուրիցան

Էմիր Նեմանյա Կուստուրիցա (սերբ.՝ Емир Немања Кустурица) (նոյեմբերի 24, 1954), սերբ կինոռեժիսոր, երաժիշտ ու դերասան, ով պարգևների է արժանացել Եվրոպայի խոշորագույն փառատոններում, այդ թվում նաև՝ երկու «Ոսկե արմավենի» մրցանակների Կաննի կինոփառատոններում, Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի ասպետ, Սերբիայի Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ[1]։ Բացի կինոյում աշխատանքներից, Կուստուրիցան հայտնի է որպես The No Smoking Orchestra ֆոլկ-ռոք խմբի մասնակից։

2007 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Կուստուրիցան՝ մի շարք այլ սերբ գործիչների հետ ճանաչվեց UNICEF-ի բարի կամքի դեսպան Սերբիայում։ Այժմ Կուստուրիցան բնակվում է Դրվենգրադում։ Վերջինս մի գյուղ է, որը կառուցվել է հենց Կուստուրիցայի կողմից՝ «Կյանքը հրաշալի է» ֆիլմի համար։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Վաղ տարիներ[խմբագրել]

Կուստուրիցան ծնվել է 1954 թվականի նոյեմբերի 24-ին Սարաևոյում, այդ ժամանակ դեռևս Հարավսլավիայի կազմի մեջ մտնող Բոսնիայի և Հերցեգովինայի միացյալ հանրապետության մայրաքաղաքում (ներկայումս Սարաևոն անկախ Բոսնիա և Հերցեգովինա հանրապետության մայրաքաղաքն է)։ Ծնողները մուսուլմաններ են, սակայն հենց իր՝ Կուստուրիցայի պնդմամբ նրա հեռավոր նախնիները ուղղափառ սերբեր են եղել[2][3]։ Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ Կուստուրիցայի հայրական կողմի նախնիները եկել են Բիլեչա քաղաքի մոտակայքում գտնվող Պլանե գյուղից, իսկ ծագումը Կյուստենդիլի բուլղարական գնչուներից է։ Հայրը՝ Մուրատ Կուստուրիցան, Կոմունիստական կուսակցության անդամ էր և աշխատում էր Բոսնիայի և Հերցեգովինայի տեղեկատվության նախարարությունում[4]։

Կրթությունը Պրահայում[խմբագրել]

18 տարեանում Կուստուրցան հեռացավ Սարաևոյից կրթություն ստանալու համար։ Կրթության վայր դարձավ Պրահայի (Չեխոսլովակիա) կիրառական արվեստների հեղինակավոր ակադեմիայի (FAMU) կինոյի և հեռուստատեսության ֆակուլտետը։ Տարբեր տարիներին ակադեմիայի շրջանավարտներն են եղել Միլոշ Ֆորմանը, Իրժի Մենցելը և Գորան Պասկալևիչը։

Իր առաջին ֆիլմը Կուստուրիցան նկարահանել է Պրահայում սովորելու տարիներին․ կարճամետրաժ «Ճշմարտության մի մասը» (1971) և «Աշուն» (1972) ֆիլմեր։

Դիպլոմային աշխատանք դարձավ «Հերնիկա» (1978) 25 րոպեանոց ֆիլմը, որը պատմում է հրեական ընտանիքից մի տղայի մասին, ով ապրել է 1930 թվականների վերջիներին։ Ֆիլմն ուղղված էր ընդդեմ նացիզմի և հակասեմականության: Կուստուրիցան միաժամանակ այդ ֆիլմի ռեժիսյորն էր, սցենարիստը, օպերատորը, ստացել է գլխավոր մրցանակը Կառլովի Վարիի ուսանողական փառատոնի ժամանակ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «Էմիր Կուստուրիցա»։ Академија наука и умјетности Републике Српске։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-08-04-ին։ http://www.webcitation.org/69egF58ue։ Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 9։ 
  2. «Հարցազրույց «Ֆոմա» ամսագրին։»։ Արխիվացված օրիգինալից 2007-09-27-ին։ http://web.archive.org/20070927235153/www.foma.ru/articles/794/։ 
  3. «Հարցազրույց «The Guardian» թերթին, մարտի 4, 2005»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-26-ին։ http://www.webcitation.org/6CRxkuH8i։  (անգլերեն)
  4. «Կուստուրիցայի կենսագրությունը Kustu.com կայքում։»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-26-ին։ http://www.webcitation.org/6CRxm3jbN։ (անգլերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]