Բութադիեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բութադիեն
1,3-butadiene.svg
Butadiene-skeletal.png
1,3-Butadiene-3d.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում բութադիեն-1,3
Այլ անվանումներ էրիթրեն, վինիլէթիլեն
Ավանդական անվանում դիվինիլ
Քիմիական բանաձև C₄H₆
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակ գազ կամ հեղուկ
Արտաքին տեսք անգույն
Մոլային զանգված 54,047 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն

0.6149 (25 °C) - պինդ

0.64 գ/սմ3 (−6 °C) - հեղուկ
 գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա 9,07±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան -164±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան 24±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան -105±1 °F[2]
Բռնկման ջերմաստիճան 420 °C °C
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան 2–12 %
Գոլորշու ճնշում 2,4±0,1 Մթնոլորտ[2]
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում 0.735 գ/100 մլ
Օպտիկական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ 1.4292
Դասակարգում
CAS համար 106-99-0
PubChem 7845
EINECS համար 203-450-8
SMILES C=CC=C
ЕС 203-450-8
RTECS EI9275000
ChEBI 7557
Թունավորություն
Թունավորություն քաղցկեղածին
IDLH 4420±10 mg/m3[2]
R-արժեքներ R45 R46 R12
S-արժեքներ S45 S53
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Բութադիեն-1,3 (դիվինիլ), СН2=СН—СН=СН2 քիմիական բանաձևով չհագեցած ածխաջրածին, զուգորդված դիենների առաջին ներկայացուցիչը։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բութադիենը իրենից ներկայացնում է բնորոշ հոտով գազ, որի եռման ջերմաստիճանը` -4,5 °C, հալման ջերմաստիճանը` −108,9 °C, բռնկման ջերմաստիճանը` −40 °C, սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան օդում(ՍԹԿ)` 0,1 գ/մ3, խտությունը՝ 0,650 գ/սմ3 (−6 °C)։

Բութադիենը վատ է լուծվում ջրում, բայց լավ է լուծվում ացետոնում, սպիրտում և եթերում։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բութադիենը ընդունակ է պոլիմերվելու։ Այն հեշտ օքսիդացվում է օդով, հանգեցնելով պերօքսիդային միացությունների առաջացմանը, որոնք արագացնում են պոլիմերումը։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2CH3CH2OH → CH2=CH—CH=CH2 + 2H2O + H2
Lebedev.svg
CH3CH2OH + CH3CHO → CH2=CH–CH=CH2 + 2 H2O
Ostromislensky reaction.png
  • Նավթաքիմիական արդյունաբերությունում բութադիեն հիմնականում ստանում են ալյումին-քրոմային կատալիզատորով բութենի դեհիդրոգենացումից։
CH3-CH2—CH2—CH3 → CH2=CH—CH=CH2 + 2Н2
C8H8)x· (C4H6)y·(C3H3N)z

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,3-BUTADIENE
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0067.html
  3. Kirshenbaum, I. (1978). Butadiene. In M. Grayson (Ed.), Encyclopedia of Chemical Technology, 3rd ed., vol. 4, pp. 313–337. New York: John Wiley & Sons.