Բութադիեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բութադիեն
Buta-1,3-diene 200.svg
Butadiene-skeletal.png
1,3-Butadiene-3d.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումբութադիեն-1,3
Այլ անվանումներէրիթրեն, վինիլէթիլեն
Ավանդական անվանումդիվինիլ
Քիմիական բանաձևC₄H₆
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակգազ կամ հեղուկ
Արտաքին տեսքանգույն
Մոլային զանգված54,047 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն

0.6149 (25 °C) - պինդ

0.64 գ/սմ3 (−6 °C) - հեղուկ
 գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա9,07±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան-164±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան24±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան-105±1 °F[2]
Բռնկման ջերմաստիճան420 °C °C
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան2–12 %
Գոլորշու ճնշում2,4±0,1 Մթնոլորտ[2]
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում0.735 գ/100 մլ
Օպտիկական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ1.4292
Դասակարգում
CAS համար106-99-0
PubChem7845
EINECS համար203-450-8
SMILESC=CC=C
ЕС203-450-8
RTECSEI9275000
ChEBI7557
Թունավորություն
Թունավորությունքաղցկեղածին
IDLH4420±10 milligram per cubic meter[2]
R-արժեքներR45 R46 R12
S-արժեքներS45 S53
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Բութադիեն-1,3 (դիվինիլ), СН2=СН—СН=СН2 քիմիական բանաձևով չհագեցած ածխաջրածին, զուգորդված դիենների առաջին ներկայացուցիչը։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բութադիենը իրենից ներկայացնում է բնորոշ հոտով գազ, որի եռման ջերմաստիճանը` -4,5 °C, հալման ջերմաստիճանը` −108,9 °C, բռնկման ջերմաստիճանը` −40 °C, սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան օդում(ՍԹԿ)` 0,1 գ/մ3, խտությունը՝ 0,650 գ/սմ3 (−6 °C)։

Բութադիենը վատ է լուծվում ջրում, բայց լավ է լուծվում ացետոնում, սպիրտում և եթերում։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բութադիենը ընդունակ է պոլիմերվելու։ Այն հեշտ օքսիդացվում է օդով, հանգեցնելով պերօքսիդային միացությունների առաջացմանը, որոնք արագացնում են պոլիմերումը։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2CH3CH2OH → CH2=CH—CH=CH2 + 2H2O + H2
Lebedev.svg
CH3CH2OH + CH3CHO → CH2=CH–CH=CH2 + 2 H2O
Ostromislensky reaction.png
  • Նավթաքիմիական արդյունաբերությունում բութադիեն հիմնականում ստանում են ալյումին-քրոմային կատալիզատորով բութենի դեհիդրոգենացումից։
CH3-CH2—CH2—CH3 → CH2=CH—CH=CH2 + 2Н2
C8H8)x· (C4H6)y·(C3H3N)z

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,3-BUTADIENE
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0067.html
  3. Kirshenbaum, I. (1978). Butadiene. In M. Grayson (Ed.), Encyclopedia of Chemical Technology, 3rd ed., vol. 4, pp. 313–337. New York: John Wiley & Sons.