Պրոպին

Պրոպին
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում	պրոպին
Ավանդական անվանում	մեթիլացետիլեն
Քիմիական բանաձև	C₃H₄
Ռացիոնալ բանաձև	C3H4
Մոլային զանգված	5,7E−25 կգ գ/մոլ
Խտություն	0,6925 g/cm³ գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա	10,36 ± 0,01 Էլեկտրոն-վոլտ կՋ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան	−153 ± 1 ℉ և −102,7 °C °C
Եռման ջերմաստիճան	−10 ± 1 ℉ և −23,2 °C °C
Բռնկման ջերմաստիճան	–51 °C °C
Կրիտիկական ճնշում	55,5 մթն.
Կրիտիկական խտություն	0,2443 սմ³/մոլ
Գոյացան էնթալպիա	−185,44 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Եռման էնթալպիա	22,1 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում	5,2 ± 0,1 մթնոլորտ
Քիմիական հատկություններ
Դիէլ. թափանց.	3,218–27 °C
Օպտիկական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ	1,3863 (–40 °С)
Կառուցվածք
Դիպոլ մոմենտ	0,784
Դասակարգում
CAS համար	74-99-7
PubChem	6335
EINECS համար	200-828-4
SMILES	CC#C
ЕС	200-828-4
RTECS	UK4250000
ChEBI	6095
Թունավորություն
Թունավորություն	մահացու թունավոր է ինհալյացիոն ներմուծման դեպքում
IDLH	2788 ± 1 mg/m³
R-արժեքներ	R11, R37, R43
S-արժեքներ	S16, S36, S37, S38
H-արժեքներ	H220, H280, H335
P-արժեքներ	P210, P261, P410, P403
	Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Պրոպին (մեթիլացետիլեն), C₃H₄ քիմիական բանաձևով ալկին, նորմալ պայմաններում տհաճ հոտով հեշտ բռնկվող անգույն գազ է։ Օգտագործվում է հրթիռների վառելիքի մեջ։

Ստացում

Արդյունաբերությունում պրոպին ստանում են մագնեզիումի կարբիդի հիդրոլիզից^[1]

Mg₂C₃ + 4 H₂O = C₃H₄ + 2 Mg(OH)₂

Պրոպին հնարավոր է նաև ստանալ կալիումի հիդրօքսիդի սպիրտային լուծույթով 1,2-դիբրոմպրոպանի CH₃CHBr—CH₂Br դիդեհիդրոհալոգենացումից։

Քիմիական հատկություններ

Պրոպինին բնորոշ են ալկինների բնութագրական ռեակցիաները։ Պրոպինը հեշտությամբ տալիս է միացման ռեակցիաներ։ Պրոպինը հեշտությամբ հիդրատացվում է սնդիկի աղերի ներկայությամբ (Կուչերովի ռեակցիա) և արդյունքում առաջանում է ացետոն։

Պրոպինին բնորոշ են նաև թթվային հատկություններ, օրինակ՝ Ag(I) և Cu(I) աղերի ամոնիակային լուծույթներով անցկացնելիս առաջանում են ացետիլենիդներ^[1]։

Սիլիկատների ներկայությամբ պրոպինը կարող է իզոմերվել ալլենի։

Կոնցենտրիկ ծծմբական թթվի ազդեցությամբ պրոպինը տրիմերվում է՝ առաջացնելով 1,3,5-տրիմեթիլբենզոլ։

3С₂Н(СН₃) → С₆Н₃(СН₃)₃

Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով ճառագայթելու դեպքում պրոպինը ենթարկվում է պոլիմերման^[1]։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 , ISBN 5-85270-008-8։
↑ Sigma-Aldrich. «Propyne 98%». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 9-ին.
↑ Dean J. A., ISBN 0-07-016384-7։
1 2 3 4 5 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0392.html
1 2 3 David R. Lide, Jr. Basic Laboratory and Industrial Chemicals: A CRC Quick Reference Handbook — CRC Press, 1993. — ISBN 978-0-8493-4498-5

Արտաքին հղումներ

NIST Chemistry WebBook Արխիվացված 2017-08-03 Wayback Machine
German Aerospace Center Արխիվացված 2006-01-10 Wayback Machine
Nova Chemicals Արխիվացված 2007-09-28 Wayback Machine
CDC - NIOSH

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պրոպին» հոդվածին։

[ХЭ-1] 1 2 3 4 , ISBN 5-85270-008-8։

[SA-2] Sigma-Aldrich. «Propyne 98%». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 9-ին.

[Dean-3] Dean J. A., ISBN 0-07-016384-7։

[_3eb6163bb016a73b-4] 1 2 3 4 5 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0392.html

[_eeb716e7878a2370-5] 1 2 3 David R. Lide, Jr. Basic Laboratory and Industrial Chemicals: A CRC Quick Reference Handbook — CRC Press, 1993. — ISBN 978-0-8493-4498-5

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]