Ունդեկան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ունդեկան
Undecane-2D-Skeletal.svg
UndecaneFull.png
Undecane-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում ունդեկան
Քիմիական բանաձև C₁₁H₂₄
Ռացիոնալ բանաձև ն-ունդեկան
Ֆիզիկական հատկություններ
Արտաքին տեսք անգույն հեղուկ
Մոլային զանգված 156,188 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 0,7402 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Մակերեսային լարվածություն 25,56 millinewton per metre[3], 24,21 millinewton per metre[3], 21,96 millinewton per metre[3], 19,7 millinewton per metre[3] և 17,45 millinewton per metre[3] Ն/մ
Դինամիկ մածուցիկություն 1,707 mPa s[4], 1,098 mPa s[4], 0,763 mPa s[4], 0,562 mPa s[4] և 0,433 mPa s[4] Պա/վ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան -25,54±0,05 °C[2] °C
Եռման ջերմաստիճան 195,9±0,3 °C[2] °C
Այրման ջերմաստիճան 69 °C
Գոյացան էնթալպիա -326 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում 0,05 kilopascal[5]
Քիմիական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ 1,4164[2]
Դասակարգում
CAS համար 1120-21-4
PubChem 14257
EINECS համար 214-300-6
SMILES CCCCCCCCCCC
ЕС 214-300-6
RTECS YQ1525000
ChEBI 13619
Թունավորություն
Թունավորություն Hazard X.svg
R-արժեքներ R36/37/38, R65
S-արժեքներ S26, S36
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ունդեկան, ալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն C11H24 բանաձևով։ Այն ունի 159 իզոմեր։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ այն ստացել է Կրաֆտը վերականգնելով ունդեկանաթթուն և ունդեկանաթթվի մոնոքլորածանցյալը11H23Cl) յոդաջրածնական թթվով և ֆոսֆորով 210—240 °C ջերմաստիճանում։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունդեկանը[6] անգույն հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը` 196 °C (ն.պ.): Սառեցնելով մինչը −26 °C այն վերածվում է մոմանման սպիտակ նյութի։ Խտությունը` 0,74 գ/սմ³ (0,7559 գ/սմ³` 0 °C և 0,6816 գ/սմ³` 99 °C)

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քիմիական հատկություններով այն նման է այլ բարձր դասի ալկաններին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Undecane
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 3–544. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 6–194. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 6–247. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  5. CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 16–31. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  6. «undecane - Compound Summary»։ PubChem Compound։ USA: National Center for Biotechnology Information։ սեպտեմբերի 16, 2004։ Identification and Related Records։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 5 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]