Ունդեկան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ունդեկան
Undecane-2D-Skeletal.svg
UndecaneFull.png
Undecane-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումունդեկան
Քիմիական բանաձևC₁₁H₂₄
Ռացիոնալ բանաձևն-ունդեկան
Ֆիզիկական հատկություններ
Արտաքին տեսքանգույն հեղուկ
Մոլային զանգված156,188 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն0,7402 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Մակերեսային լարվածություն25,56 millinewton per metre[3], 24,21 millinewton per metre[3], 21,96 millinewton per metre[3], 19,7 millinewton per metre[3] և 17,45 millinewton per metre[3] Ն/մ
Դինամիկ մածուցիկություն1,707 millipascal-second[4], 1,098 millipascal-second[4], 0,763 millipascal-second[4], 0,562 millipascal-second[4] և 0,433 millipascal-second[4] Պա/վ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան-25,54±0,05 °C[2] և -26 °C[5] °C
Եռման ջերմաստիճան195,9±0,3 °C[2] °C
Այրման ջերմաստիճան69 °C
Գոյացան էնթալպիա-326 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում0,05 kilopascal[6]
Քիմիական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ1,4164[2]
Դասակարգում
CAS համար1120-21-4
PubChem14257
EINECS համար214-300-6
SMILESCCCCCCCCCCC
ЕС214-300-6
RTECSYQ1525000
ChEBI13619
Թունավորություն
ԹունավորությունHazard X.svg
R-արժեքներR36/37/38, R65
S-արժեքներS26, S36
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ունդեկան, ալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն C11H24 բանաձևով։ Այն ունի 159 իզոմեր։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ այն ստացել է Կրաֆտը վերականգնելով ունդեկանաթթուն և ունդեկանաթթվի մոնոքլորածանցյալը11H23Cl) յոդաջրածնական թթվով և ֆոսֆորով 210—240 °C ջերմաստիճանում։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունդեկանը[7] անգույն հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը` 196 °C (ն.պ.): Սառեցնելով մինչը −26 °C այն վերածվում է մոմանման սպիտակ նյութի։ Խտությունը` 0,74 գ/սմ³ (0,7559 գ/սմ³` 0 °C և 0,6816 գ/սմ³` 99 °C)

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քիմիական հատկություններով այն նման է այլ բարձր դասի ալկաններին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Undecane
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 3–544. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 6–194. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 6–247. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  5. 5,0 5,1 Bradley J., Williams A. J., Andrew S.I.D. Lang Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset // Figshare — 2014. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
  6. CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 16–31. — ISBN 978-1-4987-5428-6
  7. «undecane - Compound Summary»։ PubChem Compound։ USA: National Center for Biotechnology Information։ սեպտեմբերի 16, 2004։ Identification and Related Records։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 5 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]