Ցիկլոպենտան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ցիկլոպենտան
Cyclopentan.png
Cyclopentane-3D-balls.png
Cyclepentane.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում ցիկլոպենտան
Քիմիական բանաձև C₅H₁₀
Ֆիզիկական հատկություններ
Մոլային զանգված 70,078 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Մոլյար կոնցենտրացիա cM 70,1 մոլ/լ
Խտություն 0,75±0,01 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա 10,52±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան -137±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան 121±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան -35±1 °F[2]
Գոլորշու ճնշում 400±1 тк. бг. мм[2]
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար 287-92-3
PubChem 9253
EINECS համար 206-016-6
SMILES C1CCCC1
ЕС 206-016-6
RTECS GY2390000
ChEBI 8896
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ցիկլոպենտան, C5H10 - ածխաջրածին

ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անգույն հեղուկ կերոսինի հոտով, եռման ջերմաստիճանն է +49,3 °С, իսկ հալման ջերմաստիճանն է -93,9 °С։ Խտությունը 0,745 գ/սմ3, պարունակվում է նավթի մեջ։

Սինթեզ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցիկլոպենտանի ստացման հիմնական միջոցն է ցիկլոպենտանոնի(cyclopentanone) վերականգնումն է։

Ցիկլոպենտանը կարելի է ստանալ մի քանի միջոցներով.

1. Նավթից

2. Դիպրոմպենտանի և ցինկի շիկացմամբ. СН2Br-(CH2)3-CH2Br + Mg(Zn) --(t°)--> ցիկլոպենտան + MgBr2(ZnBr2)

3. Ադիպինային թթվից. НООС-(СН2)4-СООН + Ca(OH)2 --> (OOC-(CH2)4-COO)Ca + 2H2O

(OOC-(CH2)4-COO)Ca --(300 °C) --> ցիկլոպենտանոն + CaCO3 ցիկլոպենտանոն --(Zn/Hg + HCl)--> ցիկլոպենտան

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն օգտագործվում է որպես սառեցնող, հովացուցիչ նյութ՝ սառնարանային սարքավորումներում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]