Ցիկլոբութան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ցիկլոբութան
Cyclobutane2.svg
Cyclobutane-buckled-3D-balls.png
Cyclobutane-buckled-3D-vdW.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում ցիկլոբութան
Քիմիական բանաձև C₄H₈
Մոլային զանգված 56,063 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 0,72 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան -91 °C °C
Եռման ջերմաստիճան 12,5 °C °C
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար 287-23-0
PubChem 9250
EINECS համար 206-014-5
SMILES C1CCC1
ЕС 206-014-5
ChEBI 8894
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ցիկլոբութան, ցիկլոալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն։ Այն անգույն, թույլ հոտով գազ է։ Չի լուծվում ջրում, բայց լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ Պայթյունավտանգ է։ Ցիկլոբութանի ածանցյալներից մեկը՝ օկտաֆտորցիկլոբութանը (C4F8), համարվում է ֆրեոն գազ։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոլեկուլն ունի ոչ հարթ կառուցվածք, նրան բնորոշ է "թիթեռի" կոնֆորմացիան[2]։

CyclobutaneConf2.png

Ցիկլոբութանները բնության մեջ և բիոտեխնոլոգիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պենտացիկլոանամոքսալաթթուն[3] կարևոր դեր է կատարում յուրահատուկ բակտերայի մետաբոլիզմի մեջ։

PentacycloanammoxicAcid.png

  • Ցիկլոբութանի ֆոտոդիմերները կարևոր նշանակություն ունեն բույսերի որոշ տեսակների համար[4][5][6]

Photodimer.png

  • Կարբոպլատինը համարվում է հակաքաղցկեղային պրեպարատ

Carboplatin-skeletal.svg

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 CYCLOBUTANE
  2. chemical compound :: Cycloalkanes - Britannica Online Encyclopedia
  3. J. S. Sinninghe Damsté, M. Strous, W. I. C. Rijpstra, E. C. Hopmans, J. A. J. Geenevasen, A. C. T. van Duin, L. A. van Niftrik and M. S. M. Jetten (2002)։ «Linearly concatenated cyclobutane lipids form a dense bacterial membrane»։ Nature 419 (6908): 708–712։ PMID 12384695։ doi:10.1038/nature01128 
  4. R. B. Setlow (1966)։ «Cyclobutane-Type Pyrimidine Dimers in Polynucleotides»։ Science 153 (3734): 379–386։ PMID 5328566։ doi:10.1126/science.153.3734.379 
  5. Expert reviews in molecular medicine (դեկտեմբերի 2, 2002)։ «Structure of the major UV-induced photoproducts in DNA.»։ Cambridge University Press 
  6. Christopher Mathews and K.E. Van Holde (1990). Biochemistry (2nd տպ.). Benjamin Cummings Publication. էջ 1168. ISBN 978-0-8053-5015-9. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]