Ցիկլոբութան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ցիկլոբութան
Cyclobutane2.svg
Cyclobutane-buckled-3D-balls.png
Cyclobutane-buckled-3D-vdW.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումցիկլոբութան
Քիմիական բանաձևC₄H₈
Մոլային զանգված56,063 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն0,72 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան-91 °C °C
Եռման ջերմաստիճան12,5 °C °C
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար287-23-0
PubChem9250
EINECS համար206-014-5
SMILESC1CCC1
ЕС206-014-5
ChEBI8894
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ցիկլոբութան, ցիկլոալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն։ Այն անգույն, թույլ հոտով գազ է։ Չի լուծվում ջրում, բայց լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ Պայթյունավտանգ է։ Ցիկլոբութանի ածանցյալներից մեկը՝ օկտաֆտորցիկլոբութանը (C4F8), համարվում է ֆրեոն գազ։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոլեկուլն ունի ոչ հարթ կառուցվածք, նրան բնորոշ է "թիթեռի" կոնֆորմացիան[2]։

CyclobutaneConf2.png

Ցիկլոբութանները բնության մեջ և բիոտեխնոլոգիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պենտացիկլոանամոքսալաթթուն[3] կարևոր դեր է կատարում յուրահատուկ բակտերայի մետաբոլիզմի մեջ։

PentacycloanammoxicAcid.png

  • Ցիկլոբութանի ֆոտոդիմերները կարևոր նշանակություն ունեն բույսերի որոշ տեսակների համար[4][5][6]

Photodimer.png

  • Կարբոպլատինը համարվում է հակաքաղցկեղային պրեպարատ

Carboplatin-skeletal.svg

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 CYCLOBUTANE
  2. chemical compound :: Cycloalkanes - Britannica Online Encyclopedia
  3. J. S. Sinninghe Damsté, M. Strous, W. I. C. Rijpstra, E. C. Hopmans, J. A. J. Geenevasen, A. C. T. van Duin, L. A. van Niftrik and M. S. M. Jetten (2002)։ «Linearly concatenated cyclobutane lipids form a dense bacterial membrane»։ Nature 419 (6908): 708–712։ PMID 12384695։ doi:10.1038/nature01128 
  4. R. B. Setlow (1966)։ «Cyclobutane-Type Pyrimidine Dimers in Polynucleotides»։ Science 153 (3734): 379–386։ PMID 5328566։ doi:10.1126/science.153.3734.379 
  5. Expert reviews in molecular medicine (դեկտեմբերի 2, 2002)։ «Structure of the major UV-induced photoproducts in DNA.»։ Cambridge University Press 
  6. Christopher Mathews and K.E. Van Holde (1990)։ Biochemistry (2nd ed.)։ Benjamin Cummings Publication։ էջ 1168։ ISBN 978-0-8053-5015-9 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]