Էյկոզան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էյկոզան
Eicosane.svg
Icosane-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում Էյկոզան
Այլ անվանումներ իկոզան[1]
Ավանդական անվանում դիդեցիլ[2]
Քիմիական բանաձև C₂₀H₄₂
Ռացիոնալ բանաձև СН3(CH2)18CH3
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակ պինդ
Արտաքին տեսք բյուրեղական
Մոլային զանգված 282,329 զանգվածի ատոմական միավոր[3] գ/մոլ
Խտություն 0,7886 գ/սմ³ գ/սմ³
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան 36,48±0,01 °C[4] °C
Եռման ջերմաստիճան 344,1±0,9 °C[4] °C
Ջերմահաղորդականություն 463,6 Վտ/(մ.Կ)
Գոյացան էնթալպիա -456,07 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ 1,4425[4]
Դասակարգում
CAS համար 112-95-8
PubChem 8222
EINECS համար 204-018-1
SMILES CCCCCCCCCCCCCCCCCCCC
ЕС 204-018-1
ChEBI 7929
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Էյկոզան, ալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն C20H42 քիմիական բանաձևով։ Այն ունի 366,319 կառուցվածքային իզոմեր։

Հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյկոզանին բնորոշ են գրեթե նույն ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, որոնք որ բնորոշ են այլ ալկաններին։

Էյկոզանը անգույն բյուրեղական նյութ է (ն.պ.), քիմիապես պասիվ է, ոչ բևեռային։ Չի լուծվում ջրում, բայց լուծվում է էթանոլում, կամայական ծավալային հարաբերությամբ խառնվում է դիէթիլ եթերի հետ[5]։ Ստեղծում է թույլ միջմոլեկուլային և Վան-դեր-Վալսյան կապեր։

Խտություն` 0,778 գ/սմ3, հալման ջերմաստիճան` 36,4 °C, եռման ջերմաստիճանը՝ 342,7 °C, տեսակարար ջերմունակություն` 463,6 Ջ/(մոլ·Կ), գոյացման էնթալպիա` −456,07 կՋ/մոլ, բեկման ցուցիչ՝ 1,4426, 150 °С-ում հագեցած գոլորշու ճնշումը հավասար է 1-ի։

Կիրառություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյկոզանը գրեթե չի օգտագործվում նավթամշակման պրոցեսում, քանի որ այն ունի բարձր եռման ջերմաստիճան։ Էյկոզանի N-իզոմերը պարաֆինների հիմնական մասն է կազմում և հենց դրա պատճառով այն ազատ տեսքով քիչ է օգտագործվում, փոխարենը օգտագորվում են պարաֆինները, որոնց մի մասն էլ էյկոզանն է կազմում։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «eicosane - Compound Summary»։ PubChem Compound։ USA: National Center for Biotechnology Information։ սեպտեմբերի 16, 2004։ Identification and Related Records։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 4 
  2. ՖիզԼաբ Սարք
  3. 3,0 3,1 EICOSANE
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 CRC Handbook of Chemistry and Physics / W. M. Haynes — 97 — Boca Raton: 2016. — P. 3–240. — ISBN 9781498754286
  5. Քիմպորտ-տեղեկություններ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]