Հեքսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հեքսեն
Ընդհանուր տեղեկություններ
Քիմիական բանաձևC6H12
Քիմիական հատկություններ
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Հեքսեններ, ալկենների դասին պատկանող C6H12 ընդհանուր քիմիական բանաձևով իրար իզոմեր ածխաջրածիններ։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Կառուցվածք CAS համար Հալման ջերմաստիճան[1]
(°C)
Եռման ջերմաստիճան[1]
(°C)
Խտություն[1]
(գ/սմ3)
Բեկման ցուցիչ[1]
(589 նմ)
հեքսեն-1 Hex-1-ene 200.svg 592-41-6 −139,76 63,48 0,6685 (25 °C) 1,3852 (25 °C)
տրանս-հեքսեն-2 (E)-hex-2-ene 200.svg 4050-45-7 −133 67,9 0,6733 (25 °C) 1,3936 (20 °C)
ցիս-հեքսեն-2 (Z)-hex-2-ene 200.svg 7688-21-3 −141,11 68,8 0,6824 (25 °C) 1,3979 (20 °C)
տրանս-հեքսեն-3 (E)-hex-3-ene 200.svg 13269-52-8 −115,4 67,1 0,6772 (20 °C) 1,3943 (20 °C)
ցիս-հեքսեն-3 (Z)-hex-3-ene 200.svg 7642-09-3 −137,8 66,4 0,6778 (20 °C) 1,3947 (20 °C)
2-մեթիլպենտեն-1 2-methylpent-1-ene 200.svg 763-29-1 −135,7 62,1 0,6799 (20 °C) 1,3920 (20 °C)
2-մեթիլպենտեն-2 2-methylpent-2-ene 200.svg 625-27-4 −135 67,3 0,6863 (20 °C) 1,4004 (20 °C)
3-մեթիլպենտեն-1 3-methylpent-1-ene 200.svg 760-20-3 −153 54,2 0,6675 (20 °C) 1,3841 (20 °C)
  • (R)-3-մեթիլ-1-պենտեն
(R)-3-methylpent-1-ene 200.svg
  • (S)-3-մեթիլ-1-պենտեն
(S)-3-methylpent-1-ene 200.svg
տրանս-3-մեթիլպենտեն-2 (E)-3-methylpent-2-ene 200.svg 616-12-6 −138,5 70,4 0,6930 (25 °C) 1,4045 (20 °C)
ցիս-3-մեթիլպենտեն-2 (Z)-3-methylpent-2-ene 200.svg 922-62-3 −134,8 67,7 0,6886 (25 °C) 1,4016 (20 °C)
4-մեթիլ-1-պենտեն 4-methylpent-1-ene 200.svg 691-37-2 −153,6 53,9 0,6642 (20 °C) 1,3828 (20 °C)
տրանս-4-մեթիլպենտեն-2 (E)-4-methylpent-2-ene 200.svg 674-76-0 −140,8 58,6 0,6686 (20 °C) 1,3889 (20 °C)
ցիս-4-մեթիլպենտեն-2 (Z)-4-methylpent-2-ene 200.svg 691-38-3 −134,8 56,3 0,6690 (20 °C) 1,3800 (20 °C)
3-մեթիլիդենպենտան 3-methylenepentane 200.svg 760-21-4 −131,5 64,7 0,6894 (20 °C) 1,3969 (20 °C)
2,3-դիմեթիլբութեն-1 2,3-dimethylbut-1-ene 200.svg 563-78-0 −157,3 55,6 0,6803 (20 °C) 1,3995 (20 °C)
2,3-դիմեթիլբութեն-2 2,3-dimethylbut-2-ene 200.svg 563-79-1 −74,19 73,3 0,7080 (20 °C) 1,4122 (20 °C)
3,3-դիմեթիլբութեն-1 3,3-dimethylbut-1-ene 200.svg 558-37-2 −115,2 41,2 0,6529 (20 °C) 1,3763 (20 °C)

Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորմալ պայմաններում հեքսենները իրենցից ներկայացնում են անգույն հեղուկներ, որոնք չեն լուծվում ջրում, բայց լավ են լուծվում օրգանական լուծիչներում։ Ալկենների հալման ջերմաստիճանները խիստ կախված է նրանց կառուցվածքից և փոփոխվում է −157,27 °C (2,3-դիմեթիլբութեն-1) - −74,28 °C (2,3-դիմեթիլ-2) սահմաններում, իսկ եռման ջերմաստիճանները գտնվում են 41,247 °C (3,3-դիմեթիլբութեն-1) - 73,205 °C (2,3-դիմեթիլբութեն-2) միջակայքում։ Հեքսենների օկտանային թիվը փոփոխվում է 76,4 (հեքսեն-1) - 105,4 (3,3-դիմեթիլբութեն-1) սահմաններում։

Հեքսենները օժտված են ալկենների բոլոր քիմիական հատկություններով։

Ստացում և կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1-հեքսենը ստանում են էթիլենի օլիգոմերացումից կամ պարաֆինների թերմին կրեկինգից։ Իզոհեքսենները ստացվում են պրոպիլենի դիմերացումից։

Հեքսենները օգտագործվում են իզոպրենի ստացման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Օրգանական միացությունների ֆիզիկական մեծություններ

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Химическая энциклопедия, Кнунянц И.Л., 1988