Օկտան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Օկտան
Octan Skelett.svg
OctaneFull.png
Octane-3D-balls-B.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում օկտան[1]
Քիմիական բանաձև C8H18
Ռացիոնալ բանաձև ն-օկտան
Ֆիզիկական հատկություններ
Արտաքին տեսք անգույն հեղուկ
Մոլային զանգված 114,141 զանգվածի ատոմական միավոր[2] գ/մոլ
Խտություն 0,7±0,01 գ/սմ³[3] գ/սմ³
Իոնիզացման էներգիա 9,82±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[3] կՋ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան -70±1 °F[3] °C
Եռման ջերմաստիճան 258±1 °F[3] °C
Այրման ջերմաստիճան 56±1 °F[3]
Բռնկման ջերմաստիճան 13 °С °C
Գոյացան էնթալպիա -250 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում 10±1 тк. бг. мм[3]
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում 0,007 գ/100 մլ գ/100 մլ
Բեկման ցուցիչ 1,398
Դասակարգում
CAS համար 111-65-9
PubChem 356
EINECS համար 203-892-1
SMILES CCCCCCCC
ЕС 203-892-1
RTECS RG8400000
ChEBI 349
Թունավորություն
Թունավորություն Hazard F.svg Hazard X.svg Hazard N.svg
IDLH 4670±10 mg/m3[3]
R-արժեքներ R11, R38, R50/53, R65, R67
S-արժեքներ (S2), S16, S29, S33
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Օկտան, ալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն C8H18 բանաձևով։

Հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սպեցիֆիկ հոտով անգույն հեղուկ է, օկտանային թիվը՝ 17-19։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այլ իզոմերների հետ այն պարունակվում է նավթի, տարբեր եղանակներով ստացվող բենզինի կազմի մեջ։ Այն ստանում են նավթից, ապա մաքրում են միզանյութով։

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

500 °C ջերմաստիճանում ալյումինոմոլիբդենային կամ ալյումինոքրոմային կատալիզատորի վրայով անցկացնելիս այն վերածվում է արոմատիկ ածխաջրածինների խառնուրդի (օ-քսիլոլ և էթիլբենզոլ

Իզոմերներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օկտանն ունի 18 կառուցվածքային իզոմերներ։

  • ն-օկտան
  • 2-մեթիլհեպտան
  • 3-մեթիլհեպտան
  • 2-մեթիլհեպտան
  • 3-էթիլ հեքսան
  • 2,2-դիմեթիլհեքսան
  • 2,3-դիմեթիլհեքսան
  • 2,4-դիմեթիլհեքսան
  • 2,5-դիմեթիլհեքսան
  • 3,3-դիմեթիլհեքսան
  • 3,4-դիմեթիլհեքսան
  • 2-մեթիլ-3-էթիլպենտան
  • 3-մեթիլ-3-էթիլպենտան
  • 2,2,3-տրիմեթիլպենտան
  • 2,2,4-տրիմեթիլպենտան (իզոօկտան)
  • 2,3,3-տրիմեթիլպենտան
  • 2,3,4-տրիմեթիլպենտան
  • 2,2,3,3-տետրամեթիլբութան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «octane - Compound Summary»։ PubChem Compound։ USA: National Center for Biotechnology Information։ սեպտեմբերի 16, 2004։ Identification and Related Records։ Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 6 
  2. 2,0 2,1 octane
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0470.html