Դեկալին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դեկալին
Decahydronaphthalene.svg
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում դեկալին
Այլ անվանումներ դեկահիդրոնավթալին
Ավանդական անվանում բիցիկլո[4.4.0]դեկան[1]
Քիմիական բանաձև C₁₀H₁₈
Ֆիզիկական հատկություններ
Արտաքին տեսք անգույն հեղուկ
Մոլային զանգված 138,141 զանգվածի ատոմական միավոր[2] գ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Բռնկման ջերմաստիճան 57 °C °C
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար 91-17-8
PubChem 7044
EINECS համար 202-046-9
SMILES C1CCC2CCCCC2C1
ЕС 202-046-9
RTECS QJ3150000
ChEBI 6777
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Դեկալին, ցիկլիկ ածխաջրածին, անգույն, ուժեղ հոտով հեղուկ։ Չի լուծվում ջրում, բայց լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ Շատ օրգանական միացությունների և պոլիմերների համար լավ լուծիչ է հանդիսանում։[3]

Իզոմերիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեկալինը հանդես է գալիս երկու երկրաչափական իզոմերների խառնուրդի տեսքով, որոնք տարբերվում են ցիկլերի հարաբերական դիրքով։ Ավելի կայուն է տրանս ձևը։

Պատկեր:Cis-trans isomerism of Decahydronaphthalene.svg
Ցիս (ձախից) և տրանս (աջից) իզոմերներ

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդյունաբերության մեջ նավթալինի կատալիտիկ հիդրումից հիմնականում ստացվում է ցիս (60%) և տրանս (40%) դեկալինների իզոմերների խառնուրդ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կկունյանց Ի. Լ. և ուրիշներ, 2, Քիմիական հանրագիտարան, Մոսկվա, 1990 — 671 էջ. — 100 000 հատ։