Սելին Դիոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սելին Դիոն
Celine Dion Concert Singing Taking Chances 2008.jpg
Կանադացի երգչուհի
ԱԱՀ՝ Սելին Դիոն
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Céline Dion
Ծննդյան օր՝ մարտ 30, 1968
Ծննդավայր՝ {{{2}}} Քվեբեք, Կանադա

Սելին Դիոնը (անգլերեն՝ Celine Dion, ծնվ. մարտ 30, 1968) կանադացի երգչուհի է։ Ծնվել է Կանադայի Քվեբեք նահանգում՝ Շեյլմենում (Charlemagne)։ 1990 թ. անգլերեն լեզվով ձայնագրել է Unison ալբոմը։ 1988 թ. Սելին Դիոնը հաղթել է Յամահայի համաշխարհային երգի մրցույթում ( Yamaha World Popular Song Festival), իսկ 1988 թ. Եվրատեսիլ երգի մրցույթում (1988 Eurovision Song Contest)։ Չնայած ունեցած մեծ հաջողություններին Սելին Դիոնը 1999 թ.-ից սկսած իր ժամանակն ավելի շատ ծախսում է ընտանիքի և ամուսնու վրա, որը տառապում էր քաղցկեղով։ Երաժշտության ասպարեզ կրկին վերադառնում է 2002 թ.։ Սելին Դիոնի երգերը կանադացի երգչի ամենաշատ վաճառքն ունեցող երգերից են։ ԱՄՆ-ում ամենամեծ վաճառքն ունեցող կին երգիչն է և միակ կին երգիչը, որի երկու սինգլները Միացյալ թագավորությունում վաճառվել են ավելի քան 1 միլլիոն օրինակով։ 1995 թ. նրա D'eux ալբոմը դարձել է բոլոր ժամանակների ամենամեծ վաճառքն ունեցող ֆրանսալեզու ալբոմը։ Ամբողջ աշխարհում նրա ալբոմների 175 միլլիոն վաճառքից հետո 2004 թ. Սելին Դիոնը ներկայացվել է Chopard Diamond Award և World Music Awards մրցանակաբաշխություններին, որպես ամենաշատ վաճառքն ունեցող երգչուհի։ Ըստ Sony Music Entertainmentի Սելին Դիոնի ալբոմները ամբողջ աշխարհում վաճառվել են շուրջ 200 միլիոն օրինակով։

Կենսագրություն և կարիերա[խմբագրել]

Մանկություն և կարիերայի սկիզբ[խմբագրել]

Ադեմար Դիոնի և Թերեզա Թանգեի (երկուսն էլ ֆրանս-կանադական ծագումով) 14 երեխաներից ամենակրտսերը՝ Սելին Դիոնը մեծացել է հռոմեա-կաթոլիկական աղքատ,[1] բայց, ինչպես ինքն է ասում, երջանիկ ընտանիքում, Շառլեմանում (այժմ՝ թաղամաս Մոնրեալի արևմտյան ծայրամասում)։[2][3] Երաժշտությունը միշտ այդ ընտանիքի մասն է կազմել (Դիոնին անվանել են «Céline» երգի պատվին, որը ֆրանսիացի երգիչ Յուգ Օֆրեն ձայնագրել էր նրա ծնունդից երկու տարի առաջ)։[4]

1973 թվականի օգոստոսի 13-ին հնգամյա Սելինն առաջին անգամ հրապարակային ելույթ ունեցավ եղբոր՝ Միշելի հարսանիքին՝ կատարելով Քրիստին Շարբոնոյի «Du fil des aiguilles et du coton» երգը։ Արդյունքում նա սկսեց երգել իր քույրերի ու եղբայրների հետ՝ ծնողների փոքրիկ «Le Vieux Baril» ֆորտեպիանո-բարում։ Վաղ տարիքից Դիոնը երազում էր երգչուհի դառնալ։[5] 1994 թվականին People ամսագրին տրված հարցազրույցում նա հիշում է. «Ես կարոտում էի իմ տունն ու ընտանիքը, սակայն ես չեմ զղջում, որ կորցրել եմ պատանեկությունս: Ես մի երազանք ունեի. ուզում էի երգչուհի դառնալ»։[6]

12 տարեկանում Դիոնը մոր և եղբոր՝ Ժակի հետ, հորինում է իր առաջին երգը՝ «Ce n’était qu’un rêve» («Դա միայն երազ էր»)։[3] Նրա եղբայրը՝ Միշել Դոնդալինժ Դիոնը, ձայնագրությունն ուղարկեց երաժշտական մենեջեր Ռենե Անժելիլին, որի անունը նա գտավ Ժանետ Ռենոյի ալբոմի հակառակ երեսին։[7] Անժելիլը, Սելինի ձայնից անչափ տպավորվելով, որոշեց նրան աստղ դարձնել։[3] 1981 թվականին նա գրավ դրեց իր բնակարանը, որպեսզի ֆինանսավորի Սելինի առաջին ձայնագրությունը La voix du bon Dieu («Աստծո ձայնը»), որն ավելի ուշ դարձավ տեղի համար մեկ հիթը և անմիջապես Դիոնին դարձրեց Քվեբեկի աստղ։ Նա հայտնի դարձավ աշխարհի նաև այլ մասերում, երբ 1982 թվականին Տոկիոյում (Ճապոնիա) մասնակցեց Yamaha երաժշտական փառատոնին և ստացավ «Լավագույն կատարող» մրցանակը, ինչպես նաև՝ ոսկե շքանշան լավագույն երգի՝ «Tellement j’ai d’amour pour toi» («Իմ մեջ այնքան սեր կա») համար։[7]

1983 թվականին, դառնալով Ֆրանսիայում ոսկե սկավառակի արժանացած կանադական առաջին կատարողը («D’amour ou d’amitié»՝ «Սեր կամ ընկերություն» երգի համար), Դիոնը ստացավ նաև մի քանի «Ֆելիքս» մրցանակ, այդ թվում՝ «Լավագույն կատարող» և «Տարվա հայտնություն» մրցանակները։[7][8] Եվրոպայում, Ասիայում և Ավստրալիայում Դիոնին հետագա հաջողություն բերեց հաղթանակը երգի միջազգային «Եվրատեսիլ 1988» փառատոնում՝ Դուբլինում (Իռլանդիա), որտեղ նա ներկայացրեց Շվեյցարիան՝ «Ne partez pas sans moi» («Չհեռանաք առանց ինձ») երգով։[9] Բայց և այնպես, ամերիկյան հաջողությունը դեռ առջևում էր, նաև այն պատճառով, որ նա բացառապես ֆրանսալեզու կատարող էր։[10] Տասնութ տարեկանում, տեսնելով Մայքլ Ջեքսոնի ելույթը, Դիոնը հայտարարեց Անժելինին, որ ուզում է աստղ դառնալ՝ Ջեքսոնի պես։[11] Վստահ լինելով Դիոնի տաղանդի հարցում՝ Անժելիլն, այնուամենայնիվ, հասկացավ, որ համաշխարհային կոմերցիոն հաջողության հասնելու համար պետք է փոխել նրա կերպարը։[3] Դիոնը որոշ ժամանակ անհետացավ բեմից՝ այդ ընթացքում արտաքինը բարելավելու համար ստոմատոլոգիական վիրահատություն տանելով, իսկ անգլերենը կատարելագործելու նպատակով 1989 թվականին ընդունվեց Բերլիցի դպրոցը։[12]

1989 թվականին Incognito ալբոմի պաշտպանությանն ուղղված շրջագայության ժամանակ Դիոնը կորցրեց ձայնը։ Օտորինոլարինգոլոգ Ուիլյամ Գուլդը[13][14] խորհուրդ տվեց կամ վիրահատել ձայնալարերը, կամ երեք շաբաթվա ընթացքում ընդհանրապես չօգտագործել դրանք։[13] Դիոնն ընտրեց երկրորդը և սկսեց վոկալի դասեր վերցնել Ուիլյամ Ռայլիից,[13][14] քանի որ, ըստ Գուլդի և Ռայլիի, նա սխալ էր օգտագործում իր ձայնալարերը։[13][14]

1990-1992: Unison, Dion chante Plamondon և Celine Dion[խմբագրել]

1990 թվականին, անգլերենը յուրացնելուց հետո, տեղի ունեցավ Դիոնի դեբյուտն անգլիալեզու շուկայում՝ Unison ալբոմով, որի գլխավոր սինգլը սկզբնապես ձայնագրվել էր Լորա Բրենիգանի կողմից[7]։ Սելինն ընդունեց մի շարք անվանի երաժիշտների օգնությունը, այդ թվում և Վիտո Լուպրանոյի և կանադացի պրոդյուսեր Դևիդ Ֆոստերի[15]։ Unison-ը քննադատների կողմից լավ գնահատականի արժանացավ. Ջիմ Ֆաբերը Entertainment Weekly-ից գրեց, որ Դիոնի վոկալային մասը կատարված է «ճաշակով և առանց ավելորդ զարդարանքի»[16], Սթիվեն Էրլյուինը Allmusic-ից ալբոմն անվանեց «հիասքանչ և նրբաճաշակ ամերիկյան դեբյուտ»[17]։ Ալբոմում ընդգրկված էին «(If There Was) Any Other Way» («(Եթե միայն...) ցանկացած այլ ուղի»), «The Last to Know» («Իմանալ վերջինը»), «Unison» («Ունիսոն») և «Where Does My Heart Beat Now» («Որտեղ իմ սիրտն է այժմ բաբախում») սինգլները։ Վերջինս դարձավ նրա առաջին սինգլը, որն ընդգրկվեց ամերիկյան Billboard Hot 100 աղյուսակում՝ գրավելով 4-րդ տեղը։ Ալբոմը հաստատեց Դիոնին՝ որպես ԱՄՆ-ի և ամբողջ եվրոպական ու ասիական մայրցամաքի աճող երգչուհի։

1991 թվականին Սելինը «Փոթորիկ անապատում» օպերացիային մասնակցած ամերիկյան զորքերին նվիրված «Voices That Care» երգի մեներգչուհին էր։ Դիոնին իրական միջազգային ճանաչում բերեց 1991 թվականին[18] «Գեղեցկուհին և հրեշը» մուլտֆիլմի գլխավոր սաունդթրեքի դուետի ձայնագրությունը Պիբո Բրայսոնի հետ[18]։ Լինելով և՛ քննադատական, և՛ կոմերցիոն հիթ՝ երգը դարձավ նրա երկրորդ սինգլը ամերիկյան թոփ-10-ում՝ բերելով նրան «Օսկար»՝ ֆիլմի լավագույն երգի և «Գրեմմի»՝ դուետով լավագույն պոպ-կատարման համար[19]։ «Գեղեցկուհին և հրեշը» սինգլը Դիոնն ընդգրկեց 1992 թվականին իր պատվին անվանակոչված ալբոմում։ Սինգլի հաջողության և Ֆոստերի ու Դայան Ուորենի հետ համագործակցության շնորհիվ, ալբոմը նույնքան լավ ընդունվեց, որքան Unison-ը։ Չափավոր հաջողության հասավ «If You Asked Me To» («Եթե դու ինձ խնդրեիր») սինգլը՝ «Արտոնագիր և Սպանություն» ֆիլմից Պատտի Լաբելի երգի սեփական տարբերակը, որն ամերիկյան Billboard Hot 100 աղյուսակում գրավեց 4-րդ տեղը, ինչպես նաև՝ «Love Can Move Mountains» («Սերը կարող է սարեր շրջել») և «Nothing Broken But My Heart» («Ոչինչ չի կոտրվել, բացի իմ սրտից») սինգլները։

Նույն՝ 1991 թվականին Դիոնը թողարկեց Dion chante Plamondon ֆրանսիալեզու ալբոմը, որը կազմված էր հիմնականում արդեն հայտնի երգերի սեփական կատարումներից, սակայն ընդգրկում էր նաև չորս նոր երգ՝ «Des mots qui sonnent», «Je danse dans ma tête», «Quelqu’un que j’aime, quelqu’un qui m’aime» և «L’amour existe encore»։ Սկզբնապես ալբոմը թողարկվեց Կանադայում և Ֆրանսիայում՝ 1991-1992 թվականներին, սակայն 1994 թվականին իրականացավ նաև միջազգային թողարկումը։ Այսպիսով, այն դարձավ Սելին Դիոնի առաջին միջազգային ֆրանսիական ալբոմը։ «Un garçon pas comme les autres (Ziggy)» սինգլը հիթ դարձավ Ֆրանսիայում՝ գրավելով 2-րդ տեղը և դառնալով ոսկե հիթ։ Կվեբեկում հենց թողարկման օրը ալբոմն արժանացավ «ոսկե» տիտղոսի։

1992 թվականին Unison, Céline Dion ալբոմներն ու ելույթները Դիոնին գերաստղի ճանաչում բերեցին Հյուսիսային Ամերիկայում։ Նա հասավ իր գլխավոր նպատակներից մեկին՝ ամրապնդվեց անգլիալեզու շուկայում և փառքի հասավ[10]։ Սակայն ԱՄՆ-ում հռչակի վերելքի ճանապարհին նրա կանադա-ֆրանսիացի երկրպագուներն սկսեցին քննադատել երգչուհուն՝ իրենց իբր արհամարհելու համար[19][20]։ Ավելի ուշ նա վերադարձրեց իր ֆանատների բարեհաճությունը, երբ, «Տարվա անգլիացի արվեստագետ» անվանակարգում «Ֆելիքս» մրցանակի արժանանալով, հասարակայնորեն հրաժարվեց դրանից։ Նա հայտարարեց, որ միշտ եղել է և կլինի ֆրանսիացի, այլ ոչ անգլիացի երգչուհի[12][21]։ Բացի կոմերցիոն հաջողությունից, Դիոնի կյանքում տեղի ունեցան նաև անձնական փոփոխություններ. Անժելիլիը, որը մեծ էր նրանից քսանվեց տարով, երգչուհու մենեջերը լինելուց բացի դարձավ նաև նրա սիրեկանը։ Այնուամենայնիվ, նրանք իրենց հարաբերությունները գաղտնի էին պահում՝ վախենալով հասարակության բացասական վերաբերմունքից[22]։

1993 թվականին Դիոնը հայտարարեց իր մենեջերի հանդեպ ունեցած զգացմունքների մասին՝ իր երրորդ անգլիալեզու The Colour of My Love ալբոմի ընծայականում նրան «իր սիրո գույնը» անվանելով։ Սակայն, փոխանակ նրանց հարաբերությունները քննադատելու, ինչից և Դիոնը վախենում էր, երկրպագուներն ընդունեցին զույգին։[23] Վերջիվերջո, Անժելիլն ու Դիոնն ամուսնացան՝ 1994 թվականի դեկտեմբերին մի արտասովոր հարսանեկան արարողություն կազմակերպելով, որն ուղիղ եթերով ցուցադրվեց կանադական հեռուստատեսությամբ։

Քանի որ ալբոմը նվիրված էր մենեջերին, ալբոմի մոտիվը սերն էր և ռոմանտիկան։[24] Այն դարձավ նրա ամենահաջող ձայնագրություններից մեկն այդ պահի դրությամբ. վաճառվեց ավելի քան վեց միլիոն նմուշ ԱՄՆ-ում և երկու միլիոն՝ Կանադայում, իսկ շատ երկրներում այն զբաղեցրեց աղյուսակների առաջին տեղերը։ «The Power of Love» («Սիրո ուժը») սինգլը՝ Ջենիֆեր Ռաշի 1985 թվականի հիթի փոփոխված տարբերակը, ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ավստրալիայում զբաղեցրեց աղյուսակների առաջին տեղերը՝ դառնալով Դիոնի ամենաճանաչված հիթը, մինչև նրա՝ 1990-ականներին կարիերայի նոր բարձունքներին հասնելը։[10] «When I Fall in Love» («Երբ ես սիրահարվում եմ») սինգլը՝ Կլեյվ Գրիֆինի հետ դուետով, ԱՄՆ-ում և Կանադայում որոշակի հաջողության հասնելով, ներկայացվեց երկու «Գրեմմի» մրցանակի՝ ստանալով մեկը։ The Colour of My Love-ը նույնպես դարձավ Դիոնի առաջին հիթը Եվրոպայում, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիայում։ Ե՛վ ալբոմը, և՛ «Think Twice» սինգլը հինգ շաբաթ անընդմեջ միաժամանակ զբաղեցնում էին բրիտանական աղյուսակների գագաթները։ «Think Twice»-ը, որը յոթ շաբաթ շարունակ առաջին տեղում էր, վերջիվերջո դարձավ երգչուհու չորրորդ սինգլը, որի օրինակները Մեծ Բրիտանիայում վաճառվեց ավելի քան մեկ միլիոն թվաքանակով, իսկ ալբոմը, երկու միլիոն նմուշով վաճառվելու արդյունքում հինգ անգամ դարձավ պլատինե։[25], а альбом в конечном счёте пять раз стал платиновым после двух миллионов проданных экземпляров[26].

Դիոնն իր ֆրանսիական արմատներին հարազատ մնալով՝ յուրաքանչյուր անգլիական ալբոմի թողարկման արանքում շարունակում էր մի շարք ֆրանսիալեզու ձայնագրություններ թողարկել։[27] Որպես կանոն, դրանք ավելի մեծ հաջողություն էին ունենում, քան նրա անգլերեն լեզվով աշխատանքները։[20] Նա թողարկեց À l’Olympia համերգային ալբոմը՝ ձայնագրված փարիզյան «Օլիմպիայում» համերգներից մեկի ժամանակ՝ 1994 թվականին։ Ալբոմում ընդգրկված էր մեկ գովազդային սինգլ՝ «Calling You»-ի համերգային տարբերակը, որը ֆրանսիական աղյուսակում 75-րդ տեղն էր գրավել։ Նա ձայնագրեց նաև «Petit Papa Noël»-ի երկլեզու տարբերակը՝ «Էլվինը և բուրունդուկները» խմբի հետ, 1994 թվականին, A Very Merry Chipmunk («Շատ ուրախ բուրունդուկ») տոնական ալբոմի համար։ D’eux-ը (ԱՄՆ-ում հայտնի նաև որպես «ֆրանսիական ալբոմ») թողարկվեց 1995 թվականին և դարձավ բոլոր ժամանակների ամենավաճառվող ֆրանսիալեզու ալբոմը։[27] Ալբոմի պրոդյուսերը Ժան-Ժակ Գոլդմանն էր, և ալբոմը հսկայական հաջողություն ունեցավ իր «Pour que tu m’aimes encore» և «Je sais pas» սինգլներով։ «Pour que tu m’aimes encore»-ը Ֆրանսիայում նվաճեց առաջին հորիզոնականը և բարձունքում մնաց տասներկու շաբաթ։[28] Ավելի ուշ Ֆրանսիայում այն դարձավ պլատինե։[29] Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում սինգլն ընդգրկվեց թոփ-10-ում, որը ֆրանսիական երգի համար բացառիկ նվաճում էր։ Ալբոմի երկրորդ սինգլը՝ «Je sais pas»-ը, նույնպես հասավ առաջին հորիզանականին և Ֆրանսիայում դարձավ արծաթե։ Այդ երգերը վերածվեցին «If That’s What It Takes» և «I Don’t Know» սինգլների՝ Դիոնի հերթական՝ Falling into You անգլիալեզու ալբոմում։

Մինչ քննադատական արձագանքները տատանվում էին, Դիոնի դիրքերը միջազգային աղյուսակներում ավելի ու ավելի էին ամրապնդվում, իսկ 1996 թվականին նա արժանացավ World Music Awards մրցանակի՝ որպես երրորդ անգամ «աշխարհում ամենաշատ վաճառվող տարվա երգչուհի»։ 1990-ական թվականների կեսերին Դիոնը հաստատվեց որպես աշխարհում ամենաշատ վաճառվող երգչուհիներից մեկը։[30]

1996-1999: Falling into You, Let’s Talk About Love և S’il suffisait d’aimer[խմբագրել]

Սելին Դիոնի աստղը հոլիվուդյան «Փառքի ծառուղում»

1996 թվականին արդեն ճանաչման գագաթնակետին հասած Սելին Դիոնը[22] թողարկեց իր չորրորդ անգլերեն ալբոմը՝ Falling into You վերնագրով։ Ավելի մեծ լսարան գրավելու նպատակով, ալբոմը համադրել էր բազմաթիվ տարրեր, այնպիսիք, ինչպիսիք են՝ նվագախմբային բարդ հնչյուններ, աֆրիկյան երգեցողություն և երաժշտական էֆեկտներ։ Բացի այդ, այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են ջութակը, իսպանական կիթառը, տրոմբոնը, կավակինոն և սաքսոֆոնը, ստեղծեցին նոր հնչողություն[31]։ Ազդանշաններն ընդգրկեցին բազմաթիվ երաժշտական ոճեր։ Խորագրային՝ «Falling into You» թրեքում և «River Deep, Mountain High»-ում (Թինա Թերների երգի քովերը) օգտագործվել են հարվածային գործիքներ, «It’s All Coming Back to Me Now» (Ջիմ Շտեյնմանի երգի ռիմեյքը) և Էրիկ Կարմենի «All By Myself» երգի ռիմեյքը պահպանել են թեթև ռոքային մթնոլորտը՝ համադրվելով դաշնամուրային դասական հնչյունների հետ, իսկ «Because You Loved Me» համար մեկ սինգլը, որ գրել էր Դայան Ուորենը, դարձավ բալլադ, որը թեմա հանդիսացավ «Սրտին մոտ» ֆիլմի համար[30]։

Falling into You-ն Դիոնի կարիերայի ընթացքում լավագույն արձագանքներն ստացավ, չնայած Դեն Լերոյը գրում էր, որ այն շատ չի տարբերվում երգչուհու նախկին աշխատանքներից[32], իսկ Սթիվեն Հոլդենը The New York Times-ից և Նատալի Նիքոլսը Los Angeles Times-ից գրեցին, որ ալբոմը շաբլոնային է[33][34], այլ քննադատներ, ինչպիսիք են Չակ Էդդին Entertainment Weekly-ից, Սթիվեն Թոմաս Էրլյուինը AMG-ից և Դանիել Դուրհոլցն ալբոմն անվանեցին «համոզիչ», «կրքոտ», «ոճային», «էլեգանտ» և «զարմանալիորեն լավ մտածված»[31][35]։ Falling into You-ն դարձավ քննադատական և կոմերցիոն առումով Դիոնի ամենահաջողված ալբոմը. այն շատ երկրներում գլխավորեց աղյուսակները և դարձավ բոլոր ժամանակների ամենավաճառվող ալբոմներից մեկը[36]։ ԱՄՆ-ում ալբոմը դարձավ համար մեկը[37] և, ավելի ուշ, 11 միլիոն նմուշի վաճառք ապահովելով՝ 11 անգամ դարձավ պլատինե[38]։ Կանադայում, 1 միլիոն նմուշի վաճառքից հետո ալբոմը դարձավ ադամանդե[39]։ Ֆոնոգրամներ արտադրողնեի միջազգալին ֆեդերացիան Falling into You-ն արտոնագրեց որպես իննանգամյա պլատինե պարգև, որին պատմության մեջ ընդամենը երկու ալբոմ էին արժանացել, որոնցից մեկը Դիոնի Let’s Talk About Love-ն էր[40]։ Ալբոմն արժանացավ նաև երկու «Գրեմմիի»՝ որպես լավագույն պոպ-ալբոմ և որպես տարվա լավագույն ալբոմ[41]։ Դիոնի հեղինակությունը համաշխարհային ասպարեզում է՛լ ավելի բարձրացավ, երբ նրան առաջարկվեց կատարել «The Power of the Dream» երգը 1996 թվականի օլիմպիական խաղերի բացման արարողությանը Ատլանտայում[42]։ 1996 թվականի մարտին Դիոնը Falling into You ալբոմի աջակցությանն ուղղված շրջագայություն կազմակերպեց՝ աշխարհով մեկ համերգներ տալով։

1997 թվականին Դիոնը թողարկեց Let’s Talk About Love ալբոմը, որը ներկայացվեց որպես Falling into You-ի[43] շարունակություն։ Ձայնագրության գործընթացում, որն անցկացվում էր Լոնդոնում, Նյու-Յորքում և Լոս-Անջելեսում, ներգրավվեցին հատուկ հյուրեր, ինչպիսիք են՝ Բարբարա Սթրեյզենթը՝ «Tell Him»-ի համար, Բիի Գեսը՝ «Immortality»-ի համար, Լուչիանո Պավարոտտին՝ «I Hate You Then I Love You»-ի համար[22][44], ինչպես նաև Քերոլ Քինգը, սեր Ջորջ Մարտինը, Բրայան Ադամսը և յամայկացի երգչուհի Դիանա Քինգը, որը ռեգիի երանգ հաղորդեց «Treat Her Like a Lady» երգին[45]։ Ինչպես Falling into You-ն, Let’s Talk About Love-ը նույնպես Դիոնին մեծ հաջողություն բերեց՝ դառնալով համար մեկն աշխարհում, Դիոնի կարիերայի ընթացքում ամենարագ վաճառվող ալբոմը և նվաճելով պլատինե ստատուս վաճառքի 24 գոտիներում[46]։ ԱՄՆ-ում ալբոմը յոթ շաբաթվա ընթացքում գրավեց աղյուսակի առաջին հորիզոնականը[47], իսկ ավելի ուշ, 10 միլիոն նմուշի վաճառքի արդյունքում 10 անգամ դարձավ պլատինե[48]։ Կանադայում առաջին իսկ շաբաթում վաճառվեց ալբոմի 230 212 օրինակ, ինչը մինչև այժմ ռեկորդային թիվ է մնում[49]։ Վերջնական արդյունքում, մեկ միլիոն օրինակի վաճառքից հետո ալբոմը Կանադայում դարձավ ադամանդե[50][51]։ Ալբոմի ամենահաջողակ սինգլը դարձավ «My Heart Will Go On» բալլադը, որի հեղինակներն էին Ջեյմս Հորներն ու Ուիլ Ջենինգսը, իսկ պրոդյուսերները՝ Հորներն ու Ուոլտեր Աֆանասևը[41]։ «Տիտանիկ» ֆիլմի համար որպես սիրային թեմա ծառայելով՝ երգը գլխավորեց աշխարհի բոլոր աղյուսակները՝ դառնալով ամենաճանաչվածն աշխարհում[52], ստանալով «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս»՝ որպես ֆիլմի համար լավագույն երգ[53]։ Երգը Դիոնին բերեց նաև երկու «Գրեմմի» մրցանակ՝ որպես «լավագույն կանացի վոկալ պոպ-կատարում» և «տարվա ձայնագրություն» (երգն ինքը ստացել է չորս մրցանակ, բայց երկուսը շնորհվել է երգի հեղինակներին)[54]։ «My Heart Will Go On»-ը և «Think Twice»-ը Դիոնին դարձրին Մեծ Բրիտանիայում միակ երգչուհի, որի երկու սինգլները վաճառվել են միլիոն անգամ[55]։ «Let’s Talk About Love» ալբոմի աջակցության նպատակով Դիոնը համերգային շրջագայություն կազմակերպեց[56]։

1990-ականները Դիոնն ավարտեց չափազանց հաջողված ևս երեք ալբոմով՝ These Are Special Times (1998) Ծննդյան տոներին տոներին նվիրված ալբոմը, ֆրանսալեզու S’il suffisait d’aimer ալբոմը և All the Way… A Decade of Song (1999) հավաքածուն[57]։ These Are Special Times-ի ստեղծման ընթացքում Դիոնն սկսեց ավելի ակտիվ մասնակցել ձայնագրման գործին։ Նա Ռիկ Ուեյքի և Պիտեր Զիզոյի հետ ձայնագրեց «Don’t Save It All For Christmas Day» երգը[58]։ Այս ալբոմն առավելագույնս ենթարկված է դասական ազդեցության. նվագախմբային դաշնակումներն առկա են բացառապես բոլոր թրեքներում[59]։ «I’m Your Angel» դուետը Ռ. Քելլիի հետ դարձավ Դիոնի չորրորդ լավագույն ամերիկյան սինգլը և ևս մեկ համաշխարհային հիթ։ All the Way… A Decade of Song-ը ներառեց նրա ամենահաջող հիթերը՝ յոթ նոր երգերի համադրությամբ, այդ թվում՝ վերնագրային «That’s the Way It Is» երգը՝ Ռոբերտա Ֆլեքի երգի քովերը և «All the Way» սինգլը՝ Ֆրենկ Սինատրայի հետ դուետով[23]։ Ալբոմը մեծ ճանաչում ստացավ ամբաղջ աշխարհում՝ երեք ամսվա ընթացքում դառնալով համար մեկն ԱՄՆ-ում և 7 անգամ դառնալով պլատինե՝ 7 միլիոն օրինակ վաճառքից հետո[37][60]։ All the Way… A Decade of Song-ը գլխավորեց աղյուսակները նաև Մեծ Բրիտանիայում[61], Կանադայում[62] և Ավստրալիայում[63]։ 1990-ականների նրա վերջին ֆրանսալեզու ալբոմը՝ S’il suffisait d’aimer, մեծ հաջողություն ունեցավ՝ առաջնային դիրքեր գրավելով բոլոր ֆրանսալեզու երկրներում, այդ թվում՝ Ֆրանսիայում[64], Շվեյցարիայում[65], բելգիական Վալոնիայում[66] և Կանադայում[62]։ Ֆրանսիայում ալբոմը դարձավ պլատինե՝ 1,5 միլիոն օրինակ վաճառքից հետո[67]։ 1990-ականների վերջերին Սելին Դիոնն արդեն 100 միլիոն ալբոմ էր վաճառել ամբողջ աշխարհում և ստացել բազմաթիվ բնագավառային մրցանակներ[68]։ Նրա հեղինակությունը, որպես մեծագույն պոպ-երգչուհի, է՛լ ավելի ամրապնդվեց, երբ նրան 1998 թվականին առաջարկեցին ելույթ ունենալ Divas Live-ում VH1-ում գերաստղեր Արետա Ֆրանկլինի, Գլորիա Էստեֆանի, Շանայա Թվեյնի և Մարայա Քերրիի հետ[69]։ Նույն տարում նա արժանացավ իր հայրենի երկրի բարձրագույն պարգևներից երկուսին՝ «ժամանակակից երաժշտության բնագավառում խոշորագույն ներդրման համար Կանադայի շքանշան»[70][71] և «Քվեբեկի ազգային շքանշան»[72]։ Մեկ տարի անց նա ներկայացվեց կանադական Փառքի սրահում և կանադական Փառքի ծառուղում աստղի արժանացավ[73]։

2000-2003, ընդմիջում, A New Day Has Come, One Heart և 1 fille & 4 types[խմբագրել]

1990-ական թվականներին տասներեք ալբոմ թողարկելուց հետո, Դիոնը հայտարարեց, որ իրեն պետք է հանգստանալ, ազատվել համընդհանուր ուշադրությունից և վայելել կյանքը։[2][74] Անժելիլի մոտ կերակրափողի ուռուցքի ախտորոշումը նույնպես դրդեց նրան ժամանակավոր դադարի։[75] Սակայն այդ դադարի ընթացքում էլ Դիոնին չհաջողվեց խուսափել ուշադրությունից։ 2000 թվականին National Enquirer-ը երգչուհու մասին ստահոդ լուրեր տարածեց։ Ամսագիրը կեղծել էր Դիոնի խոսքերը՝ հրապարակելով երգչուհու լուսանկարն ամուսնու հետ «Celine — 'I’m Pregnant With Twins!'» («Սելին. «Ես երկվորյակի եմ սպասում») վերնագրով։[76] Դիոնը ավելի քան 20 մլն դոլարի դատական հայց ներկայացրեց ամսագրի դեմ։[77] Enquirer-ի խմբագիրները հաջորդ համարում հրապարակեցին իրենց խորին ափսոսանքն ու լիովին հերքեցին սուտ լուրը՝ գումարը նվիրաբերելով ամերիկյան օնկոլոգիական ընկերությանը՝ Դիոնի և նրա ամուսնու պատվին։ Դեպքից մեկ տարի անց, անպտղության դեմ բուժվելուց հետո, 2001 թվականի հունվարի 25-ին, Ֆլորիդայում,Դիոնը լույս աշխարհ բերեց որդուն՝ Ռենե-Չարլզ Դիոն Անժելիլին։[78][79] 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո Դիոնը վերադարձավ բեմ և «America: A Tribute to Heroes» («Ամերիկա. տուրք հերոսներին») բարեգործական համերգի ժամանակ հեռուստաեթերով կատարեց «God Bless America» («Տե՛ր, օրհնի՛ր Ամերիկան») երգը։ Չակ Թեյլորը Billboard-ից գրեց. «Ելույթը...հիշեցնում է, թե ինչն է նրան դարձրել ժամանակի ամենաճանաչված վոկալիստներից մեկը. հոգին տակնուվրա անող զգացմունքներն արտահայտելու ունակությունը:[80]. Այդ երգը հուզիչ և ի վերուստ տրված երաժշտական խոհ է, որ հաղորդվում է մեզ և դեռևս ելք որոնում իրավիճակը հաղթահարելու համար»։ 2003 թվականին Դիոնը կրկին կատարեց երգը Սուպեր Բոուլ XXXVII-ի առաջ Սան Դիեգոյում։[81]

2001 թվականի դեկտեմբերին Դիոնը հրատարակեց իր ինքնակենսագրականը՝ «My Story, My Dream» («Իմ պատմությունը, իմ երազանքը») վերնագրով, որտեղ նկարագրվում է երգչուհու կյանքի պատմությունը՝ չքավորությունից մինչև բարձունքները։[82]

2002 թվականի մարտին թողարկված A New Day Has Come ալբոմն ազդարարեց երաժշտական արդյունաբերության մեջ Դիոնի եռամյա բացակայության ավարտը։ «A New Day Has Come», «I’m Alive» և «Goodbye’s (The Saddest Word)» երգերով ալբոմը ցույց տվեց արդեն մայրական պատասխանատվությամբ օժտված Դիոնի առավել հասուն կողմը։ A New Day Has Come-ը մեկնարկեց որպես համար մեկ 17 երկրներում, այդ թվում և Մեծ Բրիտանիայում ու Կանադայում։[83][84][85] ԱՄՆ-ում ալբոմն առաջին համարի տակ մեկնարկեց Billboard 200-ում՝ առաջին շաբաթում սպառվելով 527 հազ. օրինակով։[86] Վերջնական արդյունքում այն դարձավ երեք անգամ պլատինե ԱՄՆ-ում[87] և վեց անգամ՝ Կանադայում։ [88]

Դիոնը կատարում է «God Bless America» երգը, 2002թ

Չնայած ալբոմի կոմերցիոն հաջողությանը՝ քննադատական հայացքները ենթադրում էին, որ երգերի խոսքերն անկենդան են, և դրանք շուտ կմոռացվեն։[89] Ռոբ Շեֆիլդը Rolling Stone ամսագրից և Քեն Թաքերը Entertainment Weekly-ից հայտարարեցին,[90][91] որ Դիոնի երաժշտությունը նրա բացակայության ընթացքում չի հասունացել, և որակեցին նրա երգերը տափակ ու միջակ։[92] Սել Չինկվումանին Slant Magazine-ից ալբոմն անվանեց «արցունքոտ սենտիմենտալության շարան»։ Ալբոմի առաջին սինգլը՝ «A New Day Has Come», գրավեց 22-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100-ում՝ հնչելով միայն ռադիոյով։ Hot Adult Contemporary Tracks-ում երգը, ռեկորդ սահմանելով, 21 շաբաթ շարունակ պահպանվեց 1-ին հորիզոնականում։[93] 2002 թվականի ընթացքում Դիոնը ելույթ ունեցավ բազմաթիվ բարեգործական համերգներում, VH1 Save The Music Foundation-ի օգտին կազմակերպված VH1 Divas Live համերգի ժամանակ ելույթ ունեցավ Շերի, Անասթեյշայի, Dixie Chicks-ի, Մերի Ջեյ Բլայջի, Ուիթնի Հյուսթոնի, Սինդի Լաուպերի, Շակիրայի և Սթիվի Նիքսի հետ։

Սեփական փորձից ոգեշնչված՝ 2003 թվականին Դիոնը թողարկեց One Heart ալբոմը, որն արտահայտում էր նրա երախտագիտությունը կյանքի համար։[94] Ալբոմը հիմնականում բաղկացած էր պարային երգերից։ Չնայած ալբոմը հաջողություն ունեցավ, սակայն այն ընդունվեց հակասական քննադատություններով. այնպիսի բնորոշումներ, ինչպիսիք են՝ «կանխատեսելին» և «ծեծվածը», հանդիպում էին նույնիսկ ամենամեղմ արձագանքներում։[95][96] Սինդի Լաուպերի «I Drove All Night» երգի քավեր-տարբերակը, թողարկված Chrysler-ի հետ նրա նոր գովազդային արշավի համար,[97] ընդգրկում էր պարային փոփ և ռոք'ն'ռոլ, սակայն գովազդային գործարքը դարձյալ հակասական քննադատությամբ ընդունվեց։[98]

2004 թվականին, One Heart-ից հետո, Դիոնը թողարկեց իր հաջորդ՝ Miracle տաղավարային ալբոմը՝ անգլերեն լեզվով։ Դիոնի և լուսանկարիչ Աննա Հեդեսի նախաձեռնած այս մուլտիմեդիական նախագիծը նվիրված էր երեխաներին և մայրությանը։ Ալբոմը լի էր օրորոցային և մայրական սերն ու ոգեշնչումն արտահայտող այլ երգերով, որոնցից ամենահայտնիներն էին Լուի Արմսթրոնգի «What a Wonderful World» և Ջոն Լենոնի «Beautiful Boy» երգերի քավեր-տարբերակները։ Miracle-ի արձագանքները միանշանակ չէին։[99] Սթիվեն Թոմաս Էրլյուինը Allmusic.com-ից ալբոմին տվեց 3 աստղ 5 հնարավորից՝ հայտարարելով, որ «վատագույնը, ինչ կարելի է ասել ձայնագրության մասին այն է, որ այն չունի անակնկալներ, բայց լսարանին անակնկալներ պետք չեն. նա ուզում է հարմարավետություն, լինի դա հղկված երաժշտություն, թե նորածնի լուսանկար. Miracle-ը տալիս է թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը՝ գրավիչ դառնալով Դիոնի լսարանի երիտասարդ մայրերի և հղիների համար»։[99] Չակ Թեյլորը Billboard ամսագրից գրեց, որ «Beautiful Boy» սինգլն անսպասելի մարգարիտ է, և Դիոնին անվանեց «ժամանակից դուրս, խիստ բազմակողմանի երգչուհի:[100] Սակայն Չակ Առնոլդը People ամսագրից ալբոմն անվանեց չափազանց զգացմունքային:[101] Miracle-ը մեկնարկեց 4-րդ տեղով Billboard 200-ում և դարձավ համար մեկը Կանադայում և, վերջիվերջո, պլատինե ալբոմի կոչում ստացավ RIAA-ի կողմից:[102]

1 fille & 4 types («1 աղջիկ և 4 տղա») ֆրանսալեզու ալբոմը, թողարկված 2003 թվականի հոկտեմբերին, Դիոնի փորձն էր՝ «դիվայի» կերպարից զերծ մնալու։ Նա վարձեց Ժան-Ժակ Գոլդմանին, Հիլդաս Արզելին, Էրիկ Բենզիին և Ժակ Վեներուզոյին, որոնց հետ նախկինում աշխատել էր իր S’il suffisait d’aimer և D’eux ալբոմների վրա։ Իր իսկ՝ Դիոնի կողմից «Հաճույքի ալբոմ» անվանվելով՝ ալբոմը լայն կոմերցիոն հաջողություն ունեցավ Ֆրանսիայում, Կանադայում և Բելգիայում, որտեղ համար մեկը դարձավ։ Ֆրանսիայում ալբոմը մեկնարկեց որպես համար մեկ և կրկնակի պլատինե դարձավ՝ 700 հազ. օրինակ վաճառքից հետո։ Սթիվեն Էրլյուինը AllMusic-ից գրեց, որ Դիոնի վոկալը «կրկին իր բարձունքում է» և որ երգչուհին «վերադարձել է փոփի ակունքներին»։[103]

Չնայած Դիոնի ալբոմները կոմերցիոն հաջողություն ունեցան, սակայն դրանք չհասան նրա նախորդ աշխատանքների մակարդակին։ Նրա երգերն արդեն ավելի քիչ եթեր էին ստանում, քանի որ ռադիոն անցում էր կատարել բալլադից դեպի ժամանակակից ուրբան և հիփ-հոփ։[104] Այնուամենայնիվ, 2004 թվականին Դիոնն աշխարհով մեկ վաճառեց 175 մլն ալբոմ և ստացավ World Music Awards-ի ադամանդե մրցանակը՝ երաժշտության ոլորտում իր նվաճումների համար։[105]

2003-2007 թվականներ՝ A New Day…[խմբագրել]

2002 թվականին Դիոնը հայտարարեց Լաս Վեգասի «Սիզարս-Պալասի» Կոլիզեյում կազմակերպվող «A New Day…» ժամանցային ֆեերիայի (շաբաթական հինգ երեկոյով 600 շոու-ծրագրի)՝ եռամյա պայմանագրի մասին։[106] Այս քայլը դիտվեց որպես «հայտնի երաժիշտների ամենահնարամիտ բիզնես-որոշումներից մեկը»։[107] Դիոնի մոտ այս շոուի միտքը ծագել էր Ֆրանկ Դրագոնեի «Օ» ելույթի ժամանակ։ [106] Դիոնն իր ելույթն սկսեց 2003 թվականի մարտի 25-ին՝ իր իսկ շոուի համար ստեղծված 4000 տեղանոց արենայում։ Պրեմիերային ներկա էին բազմաթիվ աստղեր, այդ թվում՝ Դիկ Կլարկը, Ալան Թիքը, Կետի Գրիֆինը և Ջասթին Թիմբերլեյքը։[108] Շոուն, որ կազմակերպված էր Դրագոնեի հետ միասին, պարի, երաժշտության և տեսողական էֆեկտների համադրություն էր։ Դիոնը կատարում էր իր հիթերը, ելույթ էր ունենում բազմաքանակ պարողների հետ՝ հատուկ էֆեկտների ուղեկցությամբ։

Շոուն լավ ընդունվեց հանդիսատեսի կողմից. չնայած տոմսերի բարձր գնին՝ դրանք կայուն վաճառք ունեին մինչև 2007 թվականի վերջը։[109] Տոմսի միջին արժեքն էր 135,33 դոլար։[110] Շոուի պարուսույցն էր Մայա Մայքլզը։ Pollstar-ի տվյալներով, Դիոնը 2005 թվականի առաջին կիսամյակում վաճառեց 322 հազար տոմս և վաստակեց 42,9 մլն դոլար, իսկ 2005 թվականի հուլիսին արդեն վաճառել էր 384 շոուից 315-ը։[111] 2005 թվականի վերջին Դիոնը վաստակել էր 76 մլն դոլարից ավելի՝ Billboard’s Money Makers-ի 2005 թվականի ցուցակում գրավելով վեցերորդ տեղը։[112] «A New Day…»-ը 2006 թվականին Ամերիկայում ամենավաճառվող տուրերից վեցերորդն էր։[113] Հաջողությունից ելնելով՝ Դիոնը 2007 թվականին երկարացրեց պայմանագրի ժամկետը՝ չհայտարարված գումարով։ 2007 թվականի հունվարի 5-ին հայտարարվեց, որ շոուն կավարտվի 2007 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։[114] Իր գոյության ընթացքում շոուն վաստակեց 400 մլն դոլար, իսկ այցելուների թիվն անցավ 3 մլն-ից։[115][116] «Live in Las Vegas - A New Day…» DVD-ն Եվրոպայում թողարկվեց 2007 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, իսկ հաջորդ իսկ օրը՝ Հյուսիսային Ամերիկայում։ [117]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. http://www.perche-quebec.com/files/celine/individus/celine_en.htm,« Céline Dion. from the Perche to Las Vegas"
  2. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named CNNN
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Profiles of Celine Dion, Enrique Iglesias, Moby.» Paula Zahn, Charles Molineaux, Gail O’Neill. People in the News. May 18, 2002. Transcript.
  4. Germain, Georges-Herbert (1998)։ Céline: The Authorized Biography, translated by David Homel and Fred Reed, Dundurn Press, 16։ ISBN 1-55002-318-7։ 
  5. Alexander, Charles P. The Power of Celine Dion". Time. March 7, 1994. Retrieved April 7, 2008.
  6. Sanz, Cynthia (19940613)։ «North Star»։ People։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-02-ին։ http://www.webcitation.org/687tW7mgs։ Վերցված է 20120210։ 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Céline Dion Biography. «Canoe Jam!». Retrieved September 13, 2007.
  8. «Celine Dion BiographyThe Biography Channel. September 13, 2007.
  9. O'Connor, John Kennedy (April 2, 2007)։ The Eurovision Song Contest — The Official History։ UK: Carlton Books։ ISBN 978-1-84442-994-3։ 
  10. 10,0 10,1 10,2 Alexander, Charles P. «The Arts & Media/Music: At Age Five She Belted Out French pop tunes standing atop tables.» Time International. February 28, 1994. pg 44.
  11. Céline Dion provided by VH1.com . Retrieved August 16, 2005.
  12. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Enc
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Bombardier, Denise (2009)։ L'énigmatique Céline Dion (French լեզվով)։ Albin Michel, XO éditions, 172–173։ ISBN 978-2-84563-413-8։ 
  14. 14,0 14,1 14,2 Germain, Georges-Hébert (2010). René Angélil: Derrière le conte de fées. Michel Lafon. p. 279—280.
  15. Alexander, Charles P. The Power of Celine Dion". Time. March 7, 1994.
  16. «Review—Céline Dion Unison»։ Entertainment Weekly։ Արխիվացված օրիգինալից 20090625-ին։ http://web.archive.org/web/20090625165657/http://www.ew.com/ew/article/0,,313100,00.html։ Վերցված է 20120210։ 
  17. Կաղապար:Allmusic new
  18. 18,0 18,1 Bliss, Karen (March 1, 2004). «25 Years of Canadian Artists». Canadian Musician: p. 34. ISSN 0708-9635. 
  19. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Time1
  20. 20,0 20,1 «Celine Dion.» Newsmakers 1995, Issue 4. Gale Research, 1995.
  21. «Céline Dion»։ Céline Dion Biography։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE1kIwM։ Վերցված է April 26, 2006։ 
  22. 22,0 22,1 22,2 «Celine Dion.» Contemporary Musicians, Volume 25. Gale Group, 1999.
  23. 23,0 23,1 Alexander, Charles P. The Power of Celine Dion". Time. March 7, 1994. Retrieved April 9, 2008
  24. Celine Dion, The Colour of My Love. Plugged in. Retrieved September 13, 2007.
  25. «The Journey so Far»։ Celinedion.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-02-ին։ http://www.webcitation.org/687tWvTYs։ Վերցված է August 16, 2005։ 
  26. Certified Awards Search BPI
  27. 27,0 27,1 «Celine Dion.» Compton’s by Britannica. Encyclopædia Britannica. 2005
  28. Celine Dion. Retrieved October 12, 2009.
  29. Celine Dion. Retrieved October 12, 2009.
  30. 30,0 30,1 Jerome, Jim. «The Dream That Drives Her. (Singer Celine Dion) (Interview).» Ladies Home Journal. November 1, 1997. 146(4)
  31. 31,0 31,1 «Entertainment Weekly». Review --Falling into You. արխիվացված 20090105-ին։ Կաղապար:Citation error. http://web.archive.org/web/20090105235656/http://www.ew.com/ew/article/0,,291693,00.html։ Վերցված է July 14, 2006. 
  32. Leroy, Dan (March 12, 1996)։ «Album Review: Falling into You»։ Yahoo Music։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-02-ին։ http://www.webcitation.org/687tXomFz։ Վերցված է February 1, 2012։ 
  33. Stephen, Holden. Review: Falling into you. New York Times. (Late Edition (East Coast)). New York, N.Y.: April 14, 1996. pp. 2.30, 2 pgs
  34. Nichols, Natalie. Pop music review: The Grammy Winner is Charming At the Universal Amphitheatre But Her Singing Still Lacks Emotional Connection. Los Angeles Times. Los Angeles: March 27, 1997. p. 47
  35. Կաղապար:Allmusic new
  36. «Angelfire.com»։ Céline Dion Discography։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE2itFH։ Վերցված է November 1, 2005։ 
  37. 37,0 37,1 Got Charts? Wrestling With WWF LPs; Breaking Records With Celine A weekly tale of the tape for the statistically obsessed MTV News. Retrieved December 31, 2009.
  38. «Retrieved December 31, 2009»։ Riaa.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-23-ին։ http://www.webcitation.org/619AWaSaO։ Վերցված է March 19, 2010։ 
  39. Search Certification Database CRIA. Retrieved December 31, 2009.
  40. «IFPI Platinum Europe Awards» (PDF)։ IFPI։ 2009։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE3OqgY։ Վերցված է January 7, 2010։ 
  41. 41,0 41,1 «Celine DionArtistdirect.com. Retrieved September 13, 2007.
  42. Carwell, Nikea. «Over the Years.» Variety. November 13, 2000. p. 66. Volume: 380; Number: 13. ISSN: 00422738.
  43. Կաղապար:Allmusic new
  44. «Celine Dion, Let's Talk About Love»։ plugged in.com։ Focus on the Family։ 2009։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-02-ին։ http://www.webcitation.org/687tYfxwF։ Վերցված է January 7, 2010։ 
  45. Dion, Celine. Junior Canadian Encyclopedia (2002). Historica Foundation of Canada. 2002.
  46. (2009) Titanic: anatomy of a blockbuster (Digitized online by Google Books), Rutgers University Press։ ISBN 978-0-8135-2669-0։ Վերցված է՝ January 7, 2010։ 
  47. «Let's Talk About Love – Celine Dion»։ Billboard music charts։ 2009։ http://www.billboard.com/album/celine-dion/let-s-talk-about-love/276801#։ Վերցված է January 7, 2010։ 
  48. «GOLD & PLATINUM certification»։ Recording Industry Association of America (RIAA)։ 2009։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE3pphv։ Վերցված է January 7, 2010։ 
  49. (2009) Billboard 26 Dic 1998 – 2 Ene 1999 (Digitized online by Google Books), Billboard music charts։ Վերցված է՝ January 7, 2010։ 
  50. Search Certification Database CRIA. Retrieved December 31, 2009.
  51. Billboard Magazine Google Books. Retrieved December 31, 2009.
  52. Weatherford, Mike (2004). «Show review: As Dion feels more comfortable, her show improves». Reviewjournal.com. http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Oct-01-Fri-2004/weekly/24865136.html. 
  53. My Heart Will Go On. Goldenglobes.org. Retrieved October 22, 2009.
  54. «That thing: Lauryn Hill sets Grammy recordCNN. February 24, 1999. Retrieved September 13, 2007.
  55. The Guardian. 'People are jealous' . December 10, 2007. Retrieved January 1, 2008.
  56. «Babs, Pavarotti, Others May Sing With Celine»]. Rolling Stone. August 6, 1998. արխիվացված օրիգինալից 2009-02-24-ին. http://web.archive.org/web/20090224033306/http://www.rollingstone.com/news/story/5919196/babs_pavarotti_others_may_sing_with_celine/print։ Վերցված է July 29, 2008. 
  57. Taylor, Chuck. «Epic/550’s Dion offers Hits.» Billboard. November 6, 1999. p. 1.
  58. These Are Special Times Review AllMusic Retrieved 2011-12-10
  59. Lewis, Randy. "Album Review / Pop; Celine Dion Aims to Be the Christmas Star; These Are Special Times. Los Angeles Times. October 1998. F-28.
  60. «GOLD & PLATINUM ''RIAA'' Retrieved December 31, 2009»։ Riaa.org։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE3pphv։ Վերցված է March 19, 2010։ 
  61. UK Top 40 Hit Database Every Hit. Retrieved December 31, 2009.
  62. 62,0 62,1 Jam! Showbiz Jam.canoe.ca. Retrieved December 31, 2009.
  63. Steffen Hung։ «CÉLINE DION – ALL THE WAY... A DECADE OF SONG (ALBUM) ''Australian-Charts'' Retrieved December 31, 2009»։ Australian-charts.com։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE4nQXJ։ Վերցված է March 19, 2010։ 
  64. French Albums Chart Les Charts. Retrieved December 31, 2009.
  65. Swiss Albums Chart Hit Parade
  66. CÉLINE DION — S’IL SUFFISAIT D’AIMER (ALBUM) Ultra Top. Retrieved December 31, 2009.
  67. LES CERTIFICATIONS SNEP. Retrieved December 31, 2009.
  68. Taylor, Chuck. «Epic/550’s Dion offers Hits.» Billboard. November 6, 1999. p. 1
  69. Macdonald, Patrick (October 8, 1998) «The Unsinkable Celine Dion — Pop Diva Is On Top Of The World, And Not Even An Iceberg Could Stop Her Now». Seattle Times. Retrieved October 22, 2009.
  70. The Right Honourable Roméo LeBlanc (1998)։ «Céline Dion, C.C., O.Q»։ www.gg.ca։ Ottawa: Governor General of Canada։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE5uqEo։ Վերցված է March 20, 2011։ 
  71. The Right Honourable Roméo LeBlanc (May 16, 1998)։ «Canada Gazette Part I, Vol. 132, No. 20»։ www.gazette.gc.ca/search-recherche-eng.html։ Ottawa: Governor General of Canada. Canada Gazette. Government House։ էջ՝ 6 (page 1096 in the Canada Gazette)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE6PYeM։ Վերցված է March 20, 2011։ 
  72. «Search > Who are the members ? > List of Members > Céline Dion Officer (1998) [Accueil > Qui sont les membres ? > Répertoire des membres > Céline Dion Officier (1998)]» (French)։ ordre-national.gouv.qc.ca։ Governor-in-Council։ 2002։ http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/recherche_details.asp?id=70։ Վերցված է March 20, 2011։ 
  73. «canadaswalkoffame.com»։ Canada's Walk of Fame։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE6rOS2։ Վերցված է October 30, 2006։ 
  74. «VH1»։ Céline Dion: Let's Talk About Success: The Singer Explains Her Career High-Points։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE7Z8YQ։ Վերցված է December 19, 2005։ 
  75. King, Larry. Larry King Live. Personal Interview Interview With Celine Dion. CNN. March 26, 2002.
  76. BBC News. «Celine sues US tabloid for $20 m». February 29, 2000. Retrieved May 15, 2007.
  77. Court TV Online. « Celine Dion Sues National Enquirer Over Twin Pregnancy Story.» February 29, 2000. Retrieved May 15, 2007.
  78. CNN. «Celine Dion Gives Birth to Baby Boy.» January 25, 2001. Retrieved May 15, 2007.
  79. Pappas, Ben. «Celine fights for her marriage.» Us. April 22, 2002. pg 30.
  80. Taylor, Chuck. Céline Dion: God Bless America. Billboard magazine. New York: October 6, 2001. Vol.113, Iss. 40; pg. 22, 1 pgs.
  81. KITV. «Dion, Dixie Chicks Singing Anthems At Super Bowl.» January 09, 2003. Retrieved 2011-12-10.
  82. «Celine Dion: My Story, My Dream (Mass Market Paperback)». Amazon.com. Retrieved October 14, 2009.
  83. «Celine Dion». Columbia Records. Retrieved December 5, 2009.
  84. «Celine’s 'One Heart' debuts at No. 1». Retrieved December 5, 2009.
  85. «Dion’s CD can crash PCs». BBC. Retrieved December 5, 2009.
  86. Basham, David. (April 5, 2002). Got Charts? Wrestling With WWF LPs; Breaking Records With Celine: A weekly tale of the tape for the statistically obsessed. Retrieved October 14, 2009.
  87. A New Day Has Come. Billboard Magazine. Retrieved December 30, 2008.
  88. "Gold and Platinum Certification. CRIA. Retrieved December 5, 2009
  89. Tyrangiel, Josh. «Heart, No Soul.» Time; Canadian edition. April 8, 2002. pg. 61
  90. «Rolling Stone»։ Review—A New Day has come։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-15-ին։ http://www.webcitation.org/65TE9WfM7։ Վերցված է November 1, 2005։ 
  91. Entertainment Weekly. «Album Review: A New Day Has Come.» March 22, 2002. Retrieved May 17, 2007.
  92. «Slant Magazine»։ Review—A New Day Has Come։ http://www.slantmagazine.com/music/music_review.asp?ID=59։ Վերցված է July 18, 2006։ 
  93. «Adult Programming Boosts Pop Vets». yahoo.com. Retrieved October 14, 2009.
  94. Flick, Larry. One Heart. Billboard magazine. New York: March 29, 2003. Vol.115, Iss. 13; pg. 30, 1 pgs
  95. Կաղապար:Allmusic new
  96. Durchholz, Daniel. One Heart:Céline’s a Diva Who Still Goes On and On. St.Louis Post — Dispatch. St. Louis, Mo.: April 24, 2003. pg. F.3
  97. Stein, Jason. «Celine Dion sings flat for Chrysler.» Automotive News. November 24, 2003. Volume 78.
  98. Murray, Sonia. Céline Dion’s latest takes easy, well-worn route. The Atlanta Journal-Constitution. Atlanta, Georgia: March 25, 2003. pg. C.1.
  99. 99,0 99,1 Կաղապար:Allmusic new
  100. Taylor, Chuck. Céline Dion: «Beautiful Boy». Billboard. New York: October 16, 2004. Vol.116, Iss. 42; pg. 33, 1 pgs
  101. Arnold, Chuck. «Review: Celine Dion, Miracle.» People Magazine. November 22, 2004. pg, 48.
  102. «GOLD & PLATINUM.» Retrieved December 5, 2009.
  103. Կաղապար:Allmusic
  104. Gardner, Elysa. Mariah Carey, 'standing again'. USA Today. November 28, 2002. Retrieved August 19, 2005.
  105. Canadian Press. (September 14, 2004) «World Music Awards to honour Celine Dion». CTV News. Retrieved October 14, 2009.
  106. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Lavid
  107. Di Nunzio, Miriam (March 20, 2009)'A New Day': Vegas gamble pays off for Celine Dion. Chicago Sun-Times. Retrieved October 14, 2009.
  108. Gardner, Elysa. (March 26, 2003) Celine Dion’s 'New Day' dawns with a TV preview. USA Today. Retrieved October 14, 2009.
  109. Ryzik, Melena (December 17, 2007) «Celine Dion, she went on and on». The New York Times. Retrieved October 14, 2009.
  110. Hau, Louis (September 19, 2007). "The Top-Earning Musicians. Forbes. Retrieved October 14, 2009.
  111. «Dion extends long Las Vegas stint». BBC. September 19, 2004. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3670760.stm։ Վերցված է January 2, 2010. 
  112. «Billboard.com»։ U2 Tops Billboard's Money Makers Chart։ http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1001882362։ Վերցված է January 25, 2006։ 
  113. «YouTube»։ Céline Dion։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-07-26-ին։ http://web.archive.org/20130726193237/youtube.com/watch?v=eaAi8V3k8YE։ Վերցված է October 20, 2006։ 
  114. «Céline Dion is leaving Las Vegas». BBC News. January 5, 2007. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6233473.stm։ Վերցված է January 5, 2007. 
  115. Serpe, Gina. (December 17, 2007). «Celine Dion Leaves Las Vegas». E! Online. Retrieved October 15, 2009.
  116. — (December 15, 2007) «Celine Dion and A New Day… Cast to Make Final Curtain Call Tonight». Reuters. Retrieved October 15, 2009.
  117. «Celine Dion debuts new single, "Taking Chances"... new Album and Worldwide tour, to come!»։ Sony Music Entertainment Canada Inc.։ September 12, 2007։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-11-ին։ http://www.webcitation.org/6EL4Hwp1Y։ Վերցված է September 24, 2012։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]