Տավուշի մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ստորև ներկայացվում է Տավուշի մարզի բերդերի և ամրոցների ցանկը[1][2][3][4][5][6][7][8]

# Պատկեր Անուն Կառուցման տարեթիվ Բնակավայր և հեռավորությունը նրանից Լրացուցիչ տվյալներ
1 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ, 10-13 դդ. Իջևան քաղաքից 14-15 կմ հվ-ամ, «Աղջկա բերդ» ամրոցից 2 կմ աե, ձորի պռնկին
2 Ամրոց 13-17 դդ. Իջևան քաղաքից 10 կմ ամ, Իջևան-Դիլիջան խճուղու ձախակողմյան անմատչելի ժայռերի վրա, «Մոլլա Ղայա» վայրում Փոքր, ավերված:
3 Ամրոց «Աղջկա բերդ» Ամրոց «Աղջկա բերդ» 13-17 դդ. Իջևան քաղաքից 16 կմ հվ-ամ, անտառապատ սարի գագաթին Այլ անվանում` «Կըզ-Կալա»:
4 Ամրոց «Մանթաշ» («Աշոտ Երկաթի բերդ») 10-13 դդ. Իջևան քաղաքից 10 կմ հվ-ամ, Աղստև գետի աջափնյա լեռնագագաթին Այլ անվանում` «Կարա-Կալա»:
5 Ամրոց «Բերդ» Ամրոց «Բերդ» Ք.ա.1 հզ Բերդ քաղաքի հվ-աե եզրին, զբոսայգու տարածքում Պահպանվել են մնացորդները:
6 Ամրոց «Տավուշ» («Թովուզ ղալա») 10-14 դդ. Բերդ քաղաքի հվ-աե եզրին, Տավուշ գետի աջ ափին
7 Ամրոց «Բերդի ղաշ» Ք.ա. 2-1 հզ, միջնադար Դիլիջան քաղաք, Հաղարծնի վանքից 2 կմ ամ, երկու ձորերի միջև, բլրի վրա, «Բոխուտ թումբ» վայրում Ավերված, պահպանվել են պարիսպների հիմքերը:
8 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Նոյեմբերյան քաղաքի հս եզրին, «Թբի Ղաշ» վայրում
9 Ամրոց «Բերդատեղ» Ք.ա. 2-1 հզ Նոյեմբերյան քաղաքից 2 կմ հս-աե, ժայռոտ բարձունքին
10 Ամրոց Բրոնզե դար Այրում քաղաք, երկաթուղու կայարանից 3 կմ հվ-ամ 1962 թվականին պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են բրոնզե դարի մշակույթի մնացորդներ՝ բրոնզե 49 հատ՝ մարդկանց, բորենու, եզան, ձիու արձանիկներ, որոնք վերաբերում են Ք. ա. 10-7-րդ դարերին։
11 Ամրոց «Բերդատեղ» Ք.ա. 2-1 հզ Աղավնավանք գյուղից 2 կմ հս-աե, ժայռոտ բարձունքի վրա
12 Ամրոց «Թփի ղաշ» Ք.ա. 2-1 հզ Աղավնավանք գյուղի հս եզրին, կլոր ժայռի վրա
13 Ամրոց «Բերդաքար» 12-13 դդ. Աճարկուտ գյուղից 10 կմ հվ-ամ Կարծիք կա, որ Մահկանաբերդն է:
14 Աշտարակ 18 դ. Այգեհովիտ գյուղից 3 կմ հս Կիսավեր:
15 Ամրոց «Աղջկաբերդ» 10-13 դդ. Այգեձոր գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Աղջկաքար» ժայռի գագաթին Այլ անվանում` «Կըզ-Կալա»:
16 Ամրոց «Երգեվանք» («Երգեվանից բերդ») 10-13 դդ. Այգեձոր գյուղից 1 կմ ամ, բարձր լեռան գագաթին
17 Ամրոց «Խազնաքար» 10-12 դդ. Այգեձոր գյուղից 1.5 կմ ամ
18 Ամրոց «Կարմիր Արեգունի» Վաղ միջնադար Այգեձոր գյուղից 3 կմ աե 1.5 կմ հս-աե, լեռան գագաթին
19 Ամրոց մ.թ.ա. 2-1 հզ Աչաջուր գյուղի աե եզրին
20 Ամրոց 10-14 դդ. Աչաջուր գյուղից 3 կմ հս-ամ, «Սրբանեսի յալ» դաշտամասում, անտառապատ լեռան գագաթին
21 Ամրոց «Բարձրաբերդ» մ.թ.ա. 1 հզ Աչաջուր գյուղից 25 կմ ամ, Լուսաձոր գետի ձախ ափին, յայլաներ տանող դաշտային ճանապարհների խաչմերուկում (Աչաջրի, Սևքարի, Սարիգյուղի)
22 Ամրոց մ.թ.ա. 1 հզ Արծվաբերդ գյուղից 2 կմ հս, «Սեպրիկ» ամրոցից 0.5 կմ հս, «Ղալաչի» վայրում
23 Ամրոց «Սեպրիկ» ուշ բրոնզի դար Արծվաբերդ գյուղից 1.5 կմ ամ Պահպանվել են պատերի ստորին երկու շարքերը:
24 Ամրոց Արճիսում Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Արճիս գյուղի հս եզրին, հս-ից հվ ձգվող լեռնաճյուղի վերջավորության վրա Ավերված:
25 Ամրոց Արճիս» Ք.ա. 2-1 հզ Արճիս գյուղից 1 կմ հվ, Դեբեդ գետին զուգահեռ բարձունքի վրա
26 Ամրոց «Բերդատեղ» Ք.ա. 2-1 հզ Արճիս գյուղից 2 կմ աե
27 Ամրոց «Բաղանիս» Ք.ա. 2-1 հզ Բաղանիս գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Ոսկեպար տանող ճանապարհի ձախ եզրին, կլոր բլրի վրա
28 Ամրոց Ք.ա. 1 հզ Բարեկամավան գյուղի հս-աե մասում
29 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Բերդավան գյուղից 1 կմ աե, քարհանքի մոտ, բլրի աե մասում Ավերված, պահպանվել են պարսպի որոշ հատվածներ աե և ամ մասերում:
30 Ամրոց «Ձիթհանքի» Ք.ա. 2-1 հզ Բերդավան գյուղից 2 կմ հս-աե, բարձունքի վրա
31 Ղալինջաքարի ամրոց Ամրոց «Ղալինջաքար» 17-18 դդ. Բերդավան գյուղից 1 կմ աե, Կողբաջուր գետակի աջ կողմում, եռանկյունաձև բլրակի վրա Վերանորոգվել է 1983-1986 թթ.:
32 Ամրոց «Բուդուրի քար» Ք.ա. 4-3 հզ Գանձաքար գյուղից 2 կմ աե, համանուն լեռան գագաթին
33 Ամրոց «Հակոբ բեկի խաչ» («Թանիկ») անտիկ շրջան – միջնադար Գանձաքար գյուղի հվ-աե կողմում, «Թանիկներ» հանդամասում, բլրի վրա Ավերված:
34 Ամրոց «Սանգար» Ք.ա. 8-7 դդ. Ենոքավան գյուղից 16 կմ հվ-ամ, Գետահովիտ գետի աջ ափին, «Օկոն» ամրոցից 8 կմ հվ-ամ, գյուղի յայլայի մոտ, «Սանգյառ» վայրում
35 Ամրոց «Աստղի բլուր» («Աստղի յալ») Ք.ա. 1 հզ Ենոքավան գյուղի հս-աե եզրին
36 Ամրոց «Բերդատեղ» Ք.ա. 6-4 դդ. Ենոքավան գյուղից 8 կմ հս-ամ
37 Ամրոց «Թխկուտ ձոր» Ք.ա. 1 հզ Ենոքավան գյուղից 4.5 կմ աե, Գետահովիտ գետի աջ ափին
38 Ամրոց «Կոթաքար» Ք.ա. 2-1 հզ Ենոքավան գյուղից 2 կմ ամ
39 Ամրոց «Օկոն» Ք.ա. 2-1 հզ Ենոքավան գյուղից 25 կմ ամ, Գետահովիտ գետի ձախ ափին
40 Ամրոց «Կածարեթ» 10 դ. Թովուզ գյուղի հվ-ամ մասում, ժայռի գլխին ՊԳ-ում` գյուղի հս-ամ եզրին:
41 Ամրոց Ք.ա. 2 հզ Իծաքար գյուղի հս եզրին, բլրագագաթին
42 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Լճկաձոր գյուղից 2.5 կմ հս-աե, Այրում-Բագրատաշեն ճանապարհի աջակողմյան բարձունքի վրա, «Փոքր Շահլամ» վայրում
43 Ամրոց Ք.ա. 3 հզ Լճկաձոր գյուղի հս-ամ մասում, «Շահլամ» վայրում, սարի գագաթին
44 Ամրոց Ք.ա. 1 հզ Լճկաձոր գյուղից 1 կմ հս-աե
45 Ամրոց «Շոռ աղբյուր» Ք.ա. 1 հզ Կոթի գյուղից 5 կմ աե
46 Ամրոց 8-10 դդ. Կողբ գյուղից 8 կմ հվ-ամ, «Տվարաեղցի» գյուղատեղիից 2 կմ հվ-ամ, «Բերդատեղ» վայրում Ավերված:
47 Ամրոց «Բերդաղ» («Բերդաթաղ», «Պարսպի մնացորդներ») Ք.ա. 2-1 հզ Կողբ գյուղից 1.5 կմ հվ-աե
48 Ամրոց «Դուրգանաձոր» Ք.ա. 2-1 հզ Կողբ գյուղից 6 -7 կմ հվ-աե գտնվող «Պատաշար» ամրոցից 2 կմ աե, նույնանուն կիրճում
49 Ամրոց «Զիկատար» Ք.ա. 2-1 հզ Կողբ գյուղից 5 կմ ամ, բարձր բլրի վրա
50 Ամրոց «Կոզմա» Ք.ա. 2-1 հզ Կողբ գյուղից 10 կմ ամ, «Կոզմանի դաշտ» վայրում, բարձր բլրի վրա
51 Ամրոց «Կոնդոխավանք» Ք.ա. 2-1 հզ Կողբ գյուղից 13 կմ հվ-ամ
52 Ամրոց «Պատաշար» Ք.ա. 1 հզ Կողբ գյուղից 6 -7 կմ հվ-աե
53 Ամրոց Ք.ա. 3-1 հզ Հաղարծին գյուղից 4 կմ հվ-աե, Հաղարծին տանող ճանապարհից աջ, անտառում
54 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 1 կմ աե, Քսնաջրի աջ ափին, հրվանդանի վրա
55 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 3 կմ հս-աե, Քսնաջրի աջ ափին
56 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 3 կմ հս-ամ, Ղալաքարից 0.3 կմ ամ, գոմերի մոտ, բլրի վրա
57 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 3 կմ հս-ամ, Ղալաքարից հվ
58 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 3.5 կմ հս, բլրի վրա
59 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 3.5 կմ հս-աե, Քսնաջրի աջ ափին, Աբեղաքար լեռան հվ ստորոտին
60 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 4 կմ հս-աե, Քսնաջրի ձախ ափին
61 Ամրոց 17-18 դդ. Հաղարծին գյուղից 2 կմ ամ Հաղարծնի վանական համալիրից 2 կմ ամ, Խզնաքարում
62 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Հաղարծին գյուղից 6 կմ հս-ամ, Ղալաքար սարի գագաթին
63 Ամրոց «Խրամաբերդ» Ք.ա. 2-1 հզ Հաղթանակ գյուղից 1.5 կմ հս, «Սանգյառ» վայրում Պահպանվել են պարսպի չնչին մնացորդներ:
64 Ամրոց Միջնադար Հովք գյուղի հվ-ամ կողմում
65 Ամրոց «Կրեխանց բլուր» Ք.ա. 2 հզ Մովսեսգյուղ գյուղի հս-ամ եզրին
66 Ամրոց «Դաշտի» Ք.ա. 1 հզ Նավուր գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Նավուր – Ճամբարակ ճանապարհից ձախ
67 Ամրոց «Կեռ քար» Ք.ա. 1 հզ Նավուր գյուղից 7 կմ ամ
68 Ամրոց «Սըռտներ» 6-4 դդ. Նավուր գյուղից 6 կմ աե
69 Ամրոց «Տանձուտ» Ք.ա. 1 հզ 1-ին կես Նավուր գյուղից 5 կմ հվ, բլրի վրա
70 Ամրոց «Ցից քար» («Բերդի գլուխ») Ք.ա. 1 հզ Նավուր գյուղի հվ մասում
71 Ամրոց «Քարի գլուխ» Ք.ա. 2-1 հզ Նավուր գյուղից 4 կմ հս-ամ, Նավուր - Իջևան ճանապարհի ձախ կողմում
72 Ամրոց Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Նորաշեն գյուղից 1 կմ հվ-ամ, «Մասմալյար» («Մասմալլու») վայրում Պատերը պահպանվել են 2 մ բարձրությամբ:
73 Ամրոց «Արծվաբերդ» Ք.ա. 1 հզ Նորաշեն գյուղից 30 կմ հվ, «Սև լեռ» ամրոցից ամառային արոտավայրեր տանող ճանապարհի 10-րդ կմ-ի վրա
74 Ամրոց «Ձորաբերդ» Ք.ա. 2-1 հզ Նորաշեն գյուղից 12 կմ հվ, սար տանող ճանապարհի աջ կողմում, «Չխուրի թալա» վայրում
75 Ամրոց «Նորաշեն» Ք.ա. 7-5 դդ. Նորաշեն և Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղերի միջև
76 Ամրոց «Սև լեռ» Ք.ա. 2 հզ Նորաշեն գյուղից 20 կմ հվ, ամառային արոտավայրեր տանող ճանապարհից ձախ, բարձր սարի գագաթին
77 Պիլոր պատ (կամ Պիլուր պիթ) ամրոց-դամբարանաբլուր Պիլոր պատ (կամ Պիլուր պիթ) ամրոց-դամբարանաբլուր Ք.ա. 2 հզ Նորաշեն գյուղի հվ եզրին
78 Աշտարակ Ոսկեպարում Ամրոց 6-7 դդ. Ոսկեպար գյուղի եզրին, «Քյազիմ-քյորփի» վայրում
79 Ամրոց 10-13 դդ. Ոսկեպար գյուղից 6 կմ ամ, «Ղալաքենդ» վայրում Կիսավեր է, կա թյուր կարծիք, որ պատմական Գագա բերդն է:
80 Ամրոց 10-14 դդ. Ոսկեպար գյուղից 3 կմ հվ-ամ Հայտնի է «Ջորու Կամուրջ» անվամբ:
81 Ամրոց «Կոռաբերդ» 10-13 դդ. Ոսկեպար գյուղից 3 կմ հս Կիսավեր:
82 Ամրոց «Շաքարաբերդ» Ք.ա. 2-1 հզ Ոսկեպար գյուղից մոտ 8 կմ ամ՝ Ոսկեպար գետի հոսանքով դեպի վեր Այլ անվանում` «Շաքարղալա»:
83 Ամրոց «Ազատավան» («Բերդաղ») Ք.ա. 2-1 հզ Ոսկեվան գյուղից 1.5 կմ հս, «Ազատավան» անասնապահական ֆերմայի մոտ, եռանկյունաձև հրվանդանի վրա Այլ անվանում` «Շաքարղալա»:
84 Ամրոց Ք.ա. 1 հզ Չինարի գյուղից 1.5 կմ հս, «Ազատավան» անասնապահական ֆերմայի մոտ, եռանկյունաձև հրվանդանի վրա Այլ անվանում` «Շաքարղալա»:
85 Ամրոց Ք.ա. 1 հզ Չինչին գյուղից 1 կմ հս-ամ, «Սղնախ» վայրում
86 Ամրոց «Բերդաքար» Ք.ա. 6-4 դդ. Չինչին գյուղից 1.5 կմ հս-ամ, ժայռոտ հրվանդանի վրա, «Սղնախ» վայրում
87 Ամրոց «Տավրի պաշ» («Թովրի պաշ») Ք.ա. 6-5 դդ. Չորաթան գյուղից 1 կմ հս-աե, «Ներքին շեն» անասնապահական ձմեռանոցներից 1 կմ հս-աե, Ախնջի գետի ափին
88 Ամրոց «Օձաքար» 10-16 դդ. Չորաթան գյուղից 1. 5 կմ ամ, «Օձաքար» («Ցից քար») ժայռի գագաթին Կիսավեր:
89 Ամրոց «Արամի բլուր» Ք.ա. 1 հզ Ջուջևան գյուղի աե կողմում, Նոյեմբերյան - Իջևան խճուղուց ձախ, «Պոպլոզ» ամրոցի դիմաց Տարածքի վրա կառուցվել են անասնագոմեր:
90 Ամրոց «Պոլոզ ղաշ» Ք.ա. 1 հզ Ջուջևան գյուղի հվ եզրին, բարձր բլրի վրա Ավերված:
91 Ամրոց Ք.ա. 2-1 հզ Սևքար գյուղից 3 կմ հվ-աե, Իջևան - Նոյեմբերյան ճանապարհի աջ կողմում, «Չալի յալ» բլրի վրա
92 Ամրոց «Կարմիր քար» 13 դ. Վազաշեն գյուղից 6 կմ աե, ժայռի գագաթին
93 Ամրոց «Բախրիխաչ» («Բխըրխաչ») Ք.ա. 1 հզ Վերին Ծաղկավան գյուղից 1 կմ հվ, Հախում գետի աջ ափին, գյուղի գոմերի դիմաց, բլրի վրա
94 Ամրոց «Բերդաքար» Ք.ա. 6-5 դդ. Վերին Ծաղկավան գյուղից 5 կմ հվ-ամ
95 Ամրոց «Կալքար» («Ղալ քար») Ք.ա. 6-4 դդ. Վերին Ծաղկավան գյուղից 4 կմ հվ-ամ, Հախում գետի ձախ ափին, Շխմուրադի վանքի մոտ, բարձր բլրի վրա
96 Ամրոց «Սև-սև քարերի բլուր» Ք.ա. 6-5 դդ. Վերին Ծաղկավան գյուղից 2.5 կմ հվ-ամ, «Կալքար» ամրոցից 2 կմ հս, Հախում գետի ձախ ափին, անտառի մեջ
97 Ամրոց «Սև-սև քարերի թախտ» Ք.ա. 6-4 դդ. Վերին Ծաղկավան գյուղից 2 կմ հվ-ամ, Հախում գետի ձախ ափին, «Սև-սև քարերի բլուր» ամրոցից 0.5 կմ աե, անտառի մեջ

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]