Օրհան Փամուկ
 |
Այս հոդվածը «որբ» է, այսինքն (գրեթե) ոչ մի հոդված հղում չի կատարում դեպի այստեղ։ Դուք կարող եք օգնել՝ փնտրելով այն հոդվածները, որոնք առնչություն ունեն այս հոդվածի հետ և տեղադրելով հղումներ։ (օգտագործել հուշումներ։) |
Ֆերիտ Օրհան Փամուկ (թուրքերեն՝ Ferit Orhan Pamuk; 1952թ. հունիսի 7, Ստամբուլ, Թուրքիա), չերքեզական ծագում ունեցող թուրք գրող, մի շարք ազգային և միջազգային մրցանակների դափնեկիր: 2006թ. արժանացել է գրականության Նոբելյան մրցանակին, Նոբելյան հանձնախմբի հետևյալ ձևակերպմամբ. «Նրան, որն իր քաղաքի մելանխոլիկ հոգու որոնումներում հայտնագործել է մշակույթների բախման և խաչաձևման նոր խորհրդանիշեր»: Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 50 լեզուների, այդ թվում նաև հայերենի: Հայտնի է Հայոց ցեղասպանության և Քրդական հարցի վերաբերյալ իր քաղաքացիական դիրքորոշմամբ, որը հակասում է թուրքական պաշտոնական դիրքորոշմանը: Փամուկն այն սակավաթիվ թուրքերից մեկն է, որը 1915թ. դեպքերի առնչությամբ կիրառել է «ցեղասպանություն» բառը[1]:
Իր հայացքների պատճառով Փամուկը ենթարկվել է հալածանքների, տարագրվել, վերադարձել: Ներկայումս բնակվում է ԱՄՆ-ում:
Փամուկի գրականության հիմնական թեման Թուրքիայի ներքին կյանքն է, թուրք ժողովուրդը և թուրք մարդը, Արևելքի և Արևմուտքի, իսլամի և քրիստոնեության, ավանդապահության, հետամնացության և առաջադիմության հակամարտությունը: Իր ստեղծագործություններում հանդես է բերում հարգանք հարուցող վարպետություն, գեղագետի խորաթափանց և նրբին զգացողություն, օգտագործում արևմտյան գեղագիտական ու փիլիսոփայական կոնցեպցիաներ, արևելյան գեղարվեստական սկզբունքներ, դիմում սուֆի միստիկների, այլաբանությունների, համեմատում, հակադրում և փորձում ընդհանրացնել իսլամի և քրիստոնեության, Արևմուտքի և Արևելքի կրոնափիլիսոփայական, գեղագիտական և կենսահայեցողական մոտեցումներն ու սկզբունքները [2]:
Հիմնական ստեղծագործությունները [խմբագրել]
- Ջևդեթ բեյը և նրա որդիները / Cevdet Bey ve Oğulları (1979)
- Լռության տուն / Sessiz Ev (1983)
- Սպիտակ ամրոց / Beyaz Kale (1985)
- Սև գիրք / Kara Kitap (1990)
- Նոր կյանք / Yeni Hayat (1994)
- Իմ անունն է Կարմիր / Benim adım Kırmızı (1998)
- Ուրիշ գույներ / Öteki Renkler (1999)
- Ձյունը / Kar (2002, հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Կարսում և բազմաթիվ են հիշատակումները հայերի մասին, կա նաև անդրադարձ Ցեղասպանությանը, թարգմանվել է հայերեն [3])
- Սթամբուլ. հիշողությունների քաղաք / İstanbul: Hatıralar ve Şehir (2003)
- Անմեղության թանգարան / Masumiyet Müzesi, 2008)
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ http://www.armtown.com/news/am/zam/20061014/4458/
- ↑ http://www.armtown.com/news/am/has/20071208/211769209
- ↑ http://granish.org/?p=149 Վեպի թարգմանությունը նախաձեռնել և հրատարակությունը իրականացրել է Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը: Թարգմանությունը ռուսերենից կատարել է Հակոբ Սողոմոնյանը. խմբագիրը Ֆելիքս Մելոյանն է
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
