Ջոն Գոլսուորսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
John galsworthy.jpg

Ջոն Գոլսուորսի (անգլ.՝ John Galsworthy; 1867 թ. օգոստոսի 14 , Քինգսթոն Հիլլում, Սուրեյ կոմսություն - 1933 թ. հունվարի 31, Լոնդոն), անգլիացի արձակագիր և դրամատուրգ, «Ֆորսայթների սագա» (The Forsyte Saga, 1906-1921) վիպաշարի հեղինակ։ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1932

Կյանք[խմբագրել]

Ջոն Գոլսուորսին ծնվել է Քինգսթոն Հիլլում, Անգլիա։ Ծնողներն էին Ջոն և Բլանշե Բեյլեյ Գոլսուորսիները։ Ծնվել է մեծահարուստի ընտանիքում։ Հաճախել է Հերրոու և Նյու Քոլեջը Օքսֆորդում։ Սովորել է փաստաբանի մասնագիտություն։ 1890 թվականին հրավիրվում է դատարանում աշխատելու։ Սակայն նա ոգեշնչված չէր իրավաբանության ոլորտում աշխատելու մտքով։ Նա փոխարենը ճանապարհորդում էր արտասահման՝ ընտանեկան բեռնափոխադրումների բիզնեսը կառավարելու։ Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում Ջոնը հանդիպում է Ժոզեֆ Քոնրեյդին։ Ապագա նովելիստները դառնում են մոտ ընկերներ։ 1895 թվականին Գոլսուորսին սիրային կապի մեջ է մտնում Ադա Կուպերի (1864–1956) հետ։ Վերջինս Ջոնի զարմիկի կինն էր։ Ադայի ամուսնալուծությունից տաս տարի անց՝ 1905 թվականի սեպտեմբերի 23-ին նրանք ամուսնանում են և միասին են ապրում մինչև Ջոնի մահը (1933)։ Գոլսուորսիի կարճ պատմությունների առաջին հավաքածուն լույս է տեսել 1897 թվականին։ Սա և դրան հաջորդող մի շարք աշխատանքներ հրատարակվել են Ջոն Սինջոն կեղծանվան տակ։ Նա սկսել է իր սեփական անունով տպագրել գրքերը 1904 թվականին լույս տեսած "Կղզու Փարիսեցիները"-ից հետո։ Նրա առաջին երկար վեպը (Ջոսելին)հրատարակվել է Ջոն Սինջոն անվան տակ. ավելի ուշ նա չցանկացավ վերահրատակել այն իր անվան տակ։ Գոլսուորսիի առաջին պիեսը "Ոսկյա տուփ"-ն է, որը լույս է տեսել 1906 թվականին։</ref> Հաջողություն ունենալուց հետո նա գրում է "Սեփականության մարդը" (1906). այն Ֆորսայթների եռագրության առաջին մասն է։ Նա գրում է և վեպեր և պիեսներ, սակայն ավելի հայտնի դարձավ իր պիեսների շնորհիվ։ Հիմա Գոլսուորսին ավելի շատ հայտնի է իր նովելներով՝ մասնավորապես "Ֆորսայթների սագայի"-ով։ Այն եռերգություն է միանուն ընտանիքի և միմյանց հետ կապված կյանքերի մասին։ Այս գրքերում նկարագրվում է հասարակական դասակարգը, հատկապես վերին-միջին դասին պատկանող մարդիկ։ Նա համարվում է Էդվարդ թագավորի ժամանակակից գրողներից մեկը, ով մարտահրավեր նետեց Վիկտորիայի Անգլիային նախորդող գրականությունում նկարագրվող հասարակության իդեալներին։ Իր գրվածքներով Գոլսուորսին տարբեր խնդիրների մասին էր բարձրաձայնում՝ բարեփոխումներ բանտի համակարգում, կանանց իրավունքներ, կենդանիների բարեկեցություն և գրաքննության հակադրություն։ Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի ընթացքում նա աշխատում էր Ֆրանսիայում՝ հիվանդանոցում, քանի որ տարիքն անց էր պատերազմին մասնակցելու համար։ 1921 թվականին ընտրվում է "Փեն" գրական ակումբի նախագահ։ 1932 թվականին արժանանում է նոբելյան մրցանակի։ Շատ թույլ զգալու պատճառով ի վիճակի չի լինում ներկա գտնվել մրցանակաբաշխությանը, իսկ դրանից վեց շաբաթ անց մահանում է կաթվածից։ Գոլսուորսին կյանքի վերջին 7 տարիները անցկացրել է Բըրիում։ Մահացել է ուղեղի ուռուցքից իր լոնդոնյան տանը։ Համաձայն կտակի՝ նրա աճյունը պետք է դիակեզվեր, իսկ մոխիրը պետք է շաղ տային ինքնաթիռից Սաութ Դաունի տարածքում։ [1] Ջոնի մահից հետո նրա գրականության ժողովրդականությունը նվազեց, սակայն 1967 թվականին արված "Ֆորսայթների սագայի" հաջող ադապտացիայից հետո նորից հետաքրքրություն ցուցաբերվեց նրա աշխատանքներին։ Ջոն Գոլսուորսիի կողմից գրված մի շարք նամակներ և թղթեր պահվում են Բըրմինգհեմ համալսարանի հատուկ հավաքածուներում։ 2007 թվականին Քինգսթոն համալսարանը նոր մասնաշենք է բացում և անվանում նրա անունով։ Նրա անունով է նաև կոչվում Քինգսթոնում Գոլսուորսիի ճանապարհը։

Ադապտացիաներ[խմբագրել]

"Ֆորսայթների սագան" բազմիցս էկրանավորվել է. "Ֆորսայթներից այդ կինը" (1949) -ռեժիսոր Կոմփթոն Բեննեթ ԲիԲիՍիի հեռուստատեսային դրաման (1967) , որի ռեժիսորներն են Ջեյմս Սելլան Ջոնսը և Դեյվիդ Գայսը։ Գրանադայի հեռուստատեսային դրաման(2002)- ռեժիսոր Քրիստոֆեր Մենաուլ "Մաշկային խաղ"-ը ադապտացվել և նկարահանվել է ռեժիսոր Ալֆրեդ Հիթչկոկի կողմից 1931 թվականին։ "Փախուստ"-ը նկարահանվել է 1930 և 1948 թվականներին։ "Գետի վրայով" աշխատանքի հիման վրա 1934 թվականին նկարահանվել է "Եվս մեկ գետ" ֆիլմը. ռեժիսորն է Ջեյմս Վեյլը։ "Առաջինն ու վերջին"-ը կարճ պիեսը ադապտացվել է "21 օր" ֆիլմի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Geoffrey Harvey, Galsworthy, John (1867–1933), Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, May 2006, accessed 29 July 2012

Գոլսուորսիի մասին գործեր, Գոլսուորսիի գործերը Ջոն Գոլսուորսիի գործերը "Սեփականության մարդը" Ֆորսայթների քրոնիկները