Հրազդան (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Հրազդան
Հրազդան գետ
Հրազդան գետը Երևանի Պռոշյան փողոցից
Հրազդան գետը Երևանի Պռոշյան փողոցից
Rivers of Armenia.jpg
Բնութագիր
Երկարություն 141 կմ կմ
Ավազանի մակերես 2560 կմ² կմ2
Ջրի ծախս 17,9 մ³/վրկ մ3
Ջրահոսք
Ակունք Սևանա լիճ
 · Բարձրություն 1896 մ մ
 · Կոորդինատներ 40°18′38″ հս. լ. 45°20′57″ ավ. ե. / 40.310556° հս. լ. 45.349167° աե. ե.
Գետաբերան Արաքս գետը
Տեղակայում
Երկիր Հայաստան Հայաստան

Հրազդանը (նաև՝ Իլդարունի, Զանգու), ՀՀ խոշորագույն ու կարևորագույն գետերից է՝ Արաքսի ձախ վտակը։ Ունի 141կմ երկարություն։ Ավազանի մակերեսը 2650կմ² է (առանց Սևանա լճի)։ Այն սկիզբ է առնում Սևանա լճից, հոսում հարավ-արևմտյան ընդհանուր ուղղությամբ, անցնում Գեղարքունիքի, Կոտայքի մարզերով, Երևան քաղաքով, Արարատի մարզով ու թափվում Արաքսը։ Վերին հոսանքում մոտ 20կմ հոսում է դեպի արևմուտք՝ այդ ընթացքում առաջացնելով գալարներ, միջին հոսանքում անցնում է նեղ ու խոր (120-150մ) կիրճով, ստորին հոսանքում ուղղվում է դեպի հարավ-արևելք, դուրս գալիս Արարատյան դաշտ, դառնում հանդարտահոս ու ծովի մակարդակից 820մ բարձրության վրա լցվում Արաքսը։ Գետի ընդհանուր անկումը կազմում է 1100 մ։ Բնական պայմաններում Հրազդանի սնումը 62.5%-ով ստորերկրյա է, հորդացումը՝ գարնանային, վարարումները՝ ամռանն ու աշնանը։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը 22.6 մ³/վրկ է, առավելագույնը՝ 138մ³/վրկ, նվազագույնը՝ 9մ³/վրկ, տարեկան հոսքը 712 մլն մ³։ Հրազդանի վրա կառուցվել են Սևանի, Աթարբեկյան, Գյումուշի, Արզնիի, Քանաքեռի, Երևանի ՀԷԿ-երը, մի շարք ջրանցքներ, Երևանյան լիճը։

Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարան ից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png