Նովգորոդի հանրապետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search


Новгородская республика
Նովգորոդի Հանրապետություն
 Կիևյան Ռուսիա 1136 - 1478 Մոսկվայի Մեծ իշխանություն 
Վյատի հանրապետություն 
Պսկովի հանրապետություն 
Coat of Arms of Veliky Novgorod.svg
Քարտեզ

Novgorod1400.png
(1400)

Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Նովգորոդ
Լեզու ռուսերեն
Կրոն Քրիստոնեություն
Իշխանություն
Պետական կարգ միջնադարյան հանրապետություն՝ օլիգարխիայի տարրերով
Դինաստիա Ռյուրիկովիչներ

Նովգորոդի Հանրապետություն, ռուսական միջնադարյան պետություն, որը գոյություն է ունեցել 1136-1478 թվականներին և ձգվում էր Բալթիկ ծովից մինչև Ուրալյան լեռներ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նովգորոդի՝ Կիևյան Ռուսիայից անկախություն ձեռք բերելու առաջին փորձերը տեղի ունեցան 11-րդ դարում։ Նովգորոդի իշխանները քաղաքային բնակչության օգնությամբ ցանկանում էին ազատվել Կիևի հարկումից և իրենց բանակն ստեղծել։ 1136 թվականին իշխան Վսևոլոդ Մստիսլավիչի արտաքսումից հետո Նովգորոդի հողերում հաստատվեց հանրապետական իշխանություն։

Ռուսաստանի վրա մոնղոլական և Հորդայի արշավանքների ժամանակ Նովգորոդին հաջողվեց խուսափել սնանկացումից հանրապետության՝ հեռու գտնվելու շնորհիվ։ Սակայն Նովգորոդի հարավարևելյան քաղաքները (Տվեր, Տորժոկ, Վոլոկ, Վոլոգդա, Բեժեցկ) թալանվեցին և ամայացվեցին։ 1259 թվականին Նովգորոդի հողը Ալեքսանդր Նևսկու աջակցությամբ ընկավ թաթար-մոնղոլական լծի տակ։ 1236-1240 և 1241-1252 թվականներին Նովգորոդում իշխում էր Ալեքսանդր Նևսկին, իսկ 1328-1337 թվականներին՝ Իվան Կալիտան։ Մինչև 1478 թվականը նովգորոդի իշխանական գահը զբաղեցնում էին հիմնականում Սուզդալի և Վլադիմիրի, այնուհետև Մոսկվայի, հազվադեպ՝ Լիտվայի իշխանները։

Մինչև 15-րդ դարը Նովգորոդի տարածքը ընդարձակվեց դեպի արևելք և հյուսիս-արևելք։ Հանրապետությունը տարածքներ ձեռք բերեց Լադոգայի լճի շրջակայքում՝ Հյուսիսային Դվինա գետի և Սպիտակ ծովի ափի մոտ։ Ուսումնասիրվում էր նաև Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսը, Կարայի ծովը, Հյուսիսային Ուրալի արևմուտքը։ Մայրաքաղաքից հյուսիս-արևելք ընկած հատվածը հարուստ էր կենդանական աշխարհով և հողով։ Այդ ռեսուրսները մեծ դեր ունեին Նովգորոդի հանրապետության տնտեսության համար, որի հիմնական մասը առևտուրն էր։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Лукин П. В. Существовал ли в средневековом Новгороде «Совет господ»? // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2012. — № 1 (47). — С. 15–27.
  • Янин В. Л. Средневековый Новгород.. — М.: Наука, 2004.
  • Фроянов, Игорь Яковлевич Древняя Русь IX-XIII веков. Народные движения. Княжеская и вечевая власть. — М.: Русский издательский центр, 2012.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]