Ռուսաստանի տնտեսություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռուսաստանի տնտեսություն
Moscow City2018.jpg
«Մոսկվա Սիթի» Մոսկվայի միջազգային գործարար կենտրոն
Արժույթ
Վիճակագրություն
ՀՆԱ1 577 524 145 963,2 $[1]

Ռուսաստանի տնտեսությունը ՀՆԱ-ով և գնողունակության համարժեքությունով զբաղեցնում է 6-րդ տեղը աշխարհի երկրների շարքում և 2-րդը Եվրոպայի երկրների շարքում, որը 2020 թվականին կազմում է 4,097 տրլն դոլար[2]։

Անվանական ՀՆԱ-ի (2020 թ. 1,7 տրիլիոն դոլար) ցուցանիշով Ռուսաստանն աշխարհում զբաղեցնում է 11-րդ տեղը, իսկ Եվրոպայում՝ 5-րդը (ըստ Համաշխարհային բանկի)։ Ռուսական տնտեսությունը համարվում է խառը, պատկանում է անցումային տեսակին։

Ռուսաստանի բնակչությունը կազմում է աշխարհի բնակչության մոտ 1,9%-ը, երկրի ներդրումը համաշխարհային տնտեսության մեջ 2018 թվականին հասնում է 3,12%-ի[3]։ Ռուսաստանը պատկանում է մարդկային զարգացման շատ բարձր ցուցանիշ ունեցող երկրների խմբին, ԱՀԿ և ԵԱՏՄ անդամ է։

Պետության և պետական ընկերությունների ներդրումը Ռուսաստանի ՀՆԱ-ում վիճելի հարց է․ նրա գնահատականները տարբերվում են՝ ավելի քան երկու անգամ, դաշնային հակամենաշնորհային ծառայության տվյալներով այն կազմում է 70% (ըստ անանուն փորձագետների), ԱՄՀ-ի տվյալներով՝ 33% [4][5]։ Միջազգային ոսկեարժութային պահուստներով Ռուսաստանը 5-րդն է աշխարհում, դոլարային միլիարդատերերի թվով, նույնպես, աշխարհում 5-րդն է։

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի հիմնական տնտեսական ցուցանիշները 1992-2020 թվականների համար՝ ըստ ԱՄՀ-ի և Ռուսաստանի[2][6][7]։

Տարի ՀՆԱ
(ներկայիս

գները, տրիլիոն ₽)

ՀՆԱ
(մլրդ

ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

ՀՆԱ (անվանական)
(մլրդ

ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ

բնակչություն (ՊՄԳ)
(ԱՄՆ դոլարով)

մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ

բնակչությունը

(արժեք)
(ԱՄՆ դոլարով)


ՀՆԱ

(իրական)

Մակարդակ

գնաճը

(%-ով)

Գործազրկություն

(%-ով)

Պետություն

պարտականություն

(ՀՆԱ-ի %-ով)

1992 1604,379 91,670 10 817,155 618,067 н/д н/д 35,2% н/д
1993 Red Arrow Down.svg1499,503 196,227 Red Arrow Down.svg10 102,357 1322,006 Red Arrow Down.svg−8,7 % Red Arrow Down.svg874,255 % Red Arrow Down.svg05,9 % н/д
1994 Red Arrow Down.svg1337,018 293,768 Red Arrow Down.svg9008,826 1979,411 Red Arrow Down.svg−12,7 % 307,547 % Red Arrow Down.svg08,1 % н/д
1995 21429 Red Arrow Down.svg1309,085 335,777 Red Arrow Down.svg8827,932 2264,343 Red Arrow Down.svg−4,1 % 197,3 % Red Arrow Down.svg09,4 % н/д
1996 2008 Red Arrow Down.svg1284,959 412,685 Red Arrow Down.svg8677,816 2787,022 Red Arrow Down.svg−3,608 % 47,752 % 09,258 % н/д
1997 2343 1325,182 433,704 8967,992 2935,030 1,382 % 14,761 % Red Arrow Down.svg10,808 % 351,519 %
1998 2630 Red Arrow Down.svg1268,465 Red Arrow Down.svg287,672 Red Arrow Down.svg8597,489 Red Arrow Down.svg1949,801 Red Arrow Down.svg−5,345 % Red Arrow Down.svg27,686 % Red Arrow Down.svg11,875 % Red Arrow Down.svg135,193 %
1999 24,823 1368,510 Red Arrow Down.svg209,657 9316,566 Red Arrow Down.svg1427,307 6,351 % Red Arrow Down.svg85,746 % Red Arrow Down.svg13,033 % 092,379 %
2000 27,306 1539,649 278,264 10 523,631 1901,956 10,046 % 20,799 % 10,558 % 055,868 %
2001 28,944 1653,511 328,475 11 352,708 2255,253 5,09 % Red Arrow Down.svg21,477 % 08,942 % 044,438 %
2002 010,831 1759,359 370,062 12 136,523 2552,788 Red Arrow Down.svg4,744 % 15,789 % 08,042 % 037,577 %
2003 013,208 1923,725 461,518 13 328,288 3197,573 7,349 % 13,663 % Red Arrow Down.svg08,233 % 028,334 %
2004 017,027 2117,273 633,294 14 723,632 4403,962 Red Arrow Down.svg7,176 % 10,889 % 07,733 % 020,828 %
2005 021,610 2322,421 817,717 16 213,831 5708,838 Red Arrow Down.svg6,376 % Red Arrow Down.svg12,685 % 07,15 % 014,851 %
2006 026,917 2587,799 1060,901 18 113,849 7426,005 8,154 % 9,669 % 07,05 % 29,804 %
2007 033,248 2884,124 1393,416 20 204,307 9761,368 8,535 % 9,007 % 06,025 % 28,033 %
2008 041,277 3094,510 1779,109 21 679,803 12 464,244 5,248 % Red Arrow Down.svg14,111 % Red Arrow Down.svg06,233 % 27,446 %
2009 Red Arrow Down.svg038,807 Red Arrow Down.svg2874,241 Red Arrow Down.svg1307,927 Red Arrow Down.svg20 122,947 Red Arrow Down.svg9156,970 Red Arrow Down.svg−7,821 % 11,647 % Red Arrow Down.svg08,242 % Red Arrow Down.svg29,918 %
2010 046,309 3038,683 1633,111 21 269,608 11 431,148 4,503 % 6,849 % 07,358 % Red Arrow Down.svg010,105 %
2011 060,114 3259,319 2046,621 22 783,519 14 306,432 5,066 % Red Arrow Down.svg8,44 % 06,508 % Red Arrow Down.svg010,34 %
2012 068,103 3480,299 2191,484 24 278,842 15 287,967 4,024 % 5,075 % 05,45 % Red Arrow Down.svg011,167 %
2013 072,986 3741,783 2288,428 26 044,835 15 928,699 Red Arrow Down.svg1,755 % Red Arrow Down.svg6,754 % Red Arrow Down.svg05,5 % Red Arrow Down.svg012,348 %
2014 079,030 3763,535 Red Arrow Down.svg2048,836 Red Arrow Down.svg25 730,584 Red Arrow Down.svg14 007,509 Red Arrow Down.svg0,736 % Red Arrow Down.svg7,823 % 05,158 % Red Arrow Down.svg015,136 %
2015 083,087 Red Arrow Down.svg3526,236 Red Arrow Down.svg1356,704 Red Arrow Down.svg24 062,479 Red Arrow Down.svg9257,935 Red Arrow Down.svg−1,973 % Red Arrow Down.svg15,534 % Red Arrow Down.svg05,575 % Red Arrow Down.svg015,286 %
2016 086,043 3538,582 Red Arrow Down.svg1280,648 24 104,124 Red Arrow Down.svg8723,523 0,194 % 7,042 % 05,525 % 014,849 %
2017 091,843 3818,781 1575,140 25 999,323 10 723,996 1,826 % 3,683 % 05,2 % 014,311 %
2018 103,862 4020,239 1653,006 27 389,367 11 261,716 2,807 % 2,878 % 04,8 % 013,62 %
2019 109,608 4175,039 1689,302 28 450,207 11 511,507 Red Arrow Down.svg2,029 % Red Arrow Down.svg4,47 % 04,6 % Red Arrow Down.svg013,8 %
2020 Red Arrow Down.svg107,315 Red Arrow Down.svg4096,528 Red Arrow Down.svg1473,583 Red Arrow Down.svg27 903,302 Red Arrow Down.svg10 037,239 Red Arrow Down.svg−3,056 % 3,378 % Red Arrow Down.svg05,783 % Red Arrow Down.svg019,345 %

Տնտեսության ճյուղային կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանում համախառն ավելացված արժեքի ոլորտային կառուցվածքը (ըստ 2016 թվականի տվյալների)[8]։

Տնտեսության աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի համախառն ավելացված արժեքի կառուցվածքն ըստ դաշնային շրջանների (ըստ 2017 թվականի տվյալների)[9]։

  • Կենտրոնական դաշնային շրջան — 34,9 %
  • Վոլգայի դաշնային շրջան — 14,7 %
  • Ուրալի դաշնային շրջան — 14,3 %
  • Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջան — 10,9 %
  • Սիբիրի դաշնային շրջան— 10,4 %
  • Հարավային դաշնային շրջան — 7,2 %
  • Հեռավոր Արևելքի դաշնային շրջան — 5,2 %
  • Հյուսիսային Կովկասի դաշնային շրջան — 2,4 %

Ֆեդերացիայի սուբյեկտներից համախառն արդյունքով ամենամեծն են Մոսկվան, Տյումենի մարզը, Սանկտ Պետերբուրգը, Մոսկվայի մարզը և Կրասնոդարի երկրամասը[9]։

Համախառն ներքին արդյունք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ըստ Արժույթի միջազգային հիմադրամի ԽՍՀՄ փլուզումից հետո առաջացած պետությունների մեկ շնչին ընկող ՀՆԱ-ի փոփոխությունները, 1992 թվականից մինչև 2020 թվականը
[10]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Համաշխարհային բանկի տվյալների բազաWB.
  2. 2,0 2,1 IMF — Report for Selected Countries and Subjects
  3. «GDP based on PPP share of world total» (անգլերեն)։ IMF։ 14.04.2020։ Վերցված է 01.07.2020 
  4. Ольга Егеева.։ «МВФ оценил долю государства в российской экономике в 33%»։ РБК։ Վերցված է 2019-11-10 
  5. «ВБ представляет первую оценку ВВП за 2020 год»։ Всемирный банк 
  6. «Росстат уменьшил оценку падения ВВП РФ за 2020 год — с 3,0% до 2,7%»։ Интерфакс։ 2021-12-30։ Վերցված է 2022-01-03 
  7. Росстат (ФСГС) — ВВП годы (с 1995 г.), 174.5 Кб, 30.12.2021
  8. «Валовая добавленная стоимость по видам экономической деятельности»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-12-12-ին։ Վերցված է 2022-04-21 
  9. 9,0 9,1 «Валовой региональный продукт в текущих основных ценах — всего (1998—2017 гг.)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-03-01-ին։ Վերցված է 2022-04-21 
  10. «GDP based on purchasing-power-parity (PPP) per capita» (անգլերեն)։ МВФ։ 20.09.2021։ Վերցված է 20.09.2021