Լադոգա լիճ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Լադոգա լիճ
ռուս.՝ Ла́дожское о́зеро

տեսքը Օրեշոկ ամրոցից
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 61°0′0″ հս․ լ. 31°30′0″ ավ. ե. / 61.00000° հս․. լ. 31.50000° ավ. ե. / 61.00000; 31.50000
Տեղագրություն Կարելիայի Հանրապետություն, Լենինգրադի մարզ
Երկարություն 219 կմ
Լայնություն 138 կմ
Ավազանի մակերեսը 17700 կմ²
Ջրափնյա գծի երկարությունը 1570 կմ
Ամենամեծ խորությունը 230 մ
Միջին խորությունը 47.7 մ
Միջին բարձրությունը 4 մ
Աղիությունը 0.06 ‰
Պարզությունը 2,3—3,9 մ
Թափվող գետերը Սվիր, Վոլխով, Վուոկսա, Սյաս, Նազիա
Սկիզբ առնող գետերը Նևա

Լադոգա լիճ (ռուս.՝ Ла́дожское о́зеро; նաև՝ Լադոգա; պատմական անվանումը՝ Նևո՝ ռուս.՝ Не́во), լիճ Կարելիայի Հանրապետությունում (հյուսիսային և արևելյան ափեր) և Լենինգրադի մարզում (արևմտյան, հարավային և հարավարևելյան ափեր), Եվրոպայի ամենամեծ քաղցրահամ լիճը[1]։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսական տարեգրություններում անվանվում է Նևո։ Հին սկանդինավյան սագաներում և Հանզայի քաղաքների հետ կնքված պայմանագրերում կոչվում է Ալդոգա (ֆիններեն aalto՝ «ալիք») բառից[2]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մտնում է Ատլանտյան օվկիանոսի Բալթիկ ծովի ավազանի մեջ։ Լճի մակերեսը առանց կղզիների կազմում է 17,7 հազար կմ² (կղզիներով՝ 18,1 հազար²)[3], ջրի ծավալը 848 կմ³, երկարությունը հարավից հյուսիս 219 կմ է, ամենաշատ խորությունը՝ 138 կմ։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 4,84 մ[4]։ Խորությունը տարբեր մասերում անհավասարաչափ է, մասնավորապես հյուսիսային մասում 70-ից մինչ 230 մ, հարավային մասում՝ 20-ից 70 մ[5]։

Լադոգա լճի ափին գտնվող նշանավոր քաղաքներից են՝ Պրիոզերսկ, Նոր Լադոգա, Շլիսելբուրգ, Սորտավալա, Պիկյարանտա, Լախդենպոխյա ։ Լադոգա լիճ են թափվում ավելին քան 40 մեծ ու փոքր գետեր, իսկ հոսում է միայն մեկը՝ Նևան[6]։ Լճի հարավային մասում կան երեք ծոց` Սվիրսկյան, Վոլխովսկյան և Շլիսելբուգյան[3]:

Պատկերներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Атлас океанов. Термины, понятия, справочные таблицы. — М.: ГУНК МО СССР, 1980. էջեր 140—147.
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». 
  3. 3,0 3,1 Կիսլովսկի Ս. Վ. Знаете ли вы? Словарь географических названий Ленинградской области. Լենինգրադ։ Лениздат, 1974. էջեր. 79—80.
  4. Նեժիխովսկի Ռ. Ա., Река Нева и Невская губа (Гидрометеоиздат), Լենինգրադ, 1981։
  5. Կրավչուկ Պ. Ա. Рекорды природы. — Любешов: Эрудит, 1993. — 216 էջ ISBN 5-7707-2044-1.
  6. Ռուսական Մեծ հանրագիտարան. Հ. 16. — Մոսկվա.: 2010 թ. էջեր 576—578

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Андреев А. П. Ладожское озеро. Ч. 1—2. СПб., 1875.
  • Ладожское озеро // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Озёра Карелии / Александров Б. М., Зыцарь Н. А., Новиков П. И., Покровский В. В., Правдин И. Ф. — Петрозаводск: Госиздат Карельской АССР, 1959. — էջեր 362—385 (Ладожское озеро). — 618 էջ. — 3000 օր.
  • Озерецковский Н. Я. Путешествие по озёрам Ладожскому и Онежскому. — Петрозаводск: «Карелия», 1989. — 208 էջ.։ պատկ.
  • Калесник С. В. Ладожское озеро / С. В. Калесник. — Л.։ Гидрометеоиздат, 1968. — 160 էջ
  • Кочкуркина С. И. Памятники Юго-Восточного Приладожья и Прионежья X—XIII вв. — Петрозаводск։ «Карелия», 1989. — 348 էջ.։ պատկ.
  • Кочкуркина С. И. Приладожье в X—XIII вв.։ Автореф. дис. канд. ист. наук / АН СССР. Ин-т археологии. — М.։ Б. ин-та., 1969. — 19 էջ.
  • Кочкуркина С. И. Юго-Восточное Приладожье в Х—XIII вв. — Л.։ «Наука», 1973. — 150 էջ.։ ил.
  • Средневековые поселения Карелии и Приладожья։ [Сб. ст.] — Петрозаводск։ КФАН СССР, 1978. — 167 էջ.։ պատկ.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]