Իդա Մաք-Քինլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իդա Մաք-Քինլի
ISMcKinley.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր հունիսի 8, 1847(1847-06-08)[1][2][3]
Ծննդավայր Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]
Վախճանի օր մայիսի 26, 1907(1907-05-26)[1][2][3] (59 տարեկանում)
Վախճանի վայր Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]
Քաղաքացիություն 45 Star US Flag.svg ԱՄՆ
Ամուսին Ուիլիամ Մաք-Քինլի
Զավակներ Katherine McKinley?[3] և Ida McKinley?[3]
 
Ինքնագիր Ida Mckinley Signature.svg

Իդա Մաք-Քինլի (անգլ.՝ Ida Saxton McKinley, հունիսի 8, 1847(1847-06-08)[1][2][3], Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4] - մայիսի 26, 1907(1907-05-26)[1][2][3], Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]), ԱՄՆ նախագահ Ուիլիամ Մաք-Քինլի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկին 1897 թվականից մինչև 1901 թվականը:

Մանկություն և ամուսնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իդան ծնվել է Օհայո նահանգում, բանկիր Ջեյմս Սաքստոնի և Քեթրին Դեուոլթ-Սաքսթոնի ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Ջոն Սաքսթոնը, 1815 թվականին հիմնել է կանտոնի առաջին թերթը՝ The Repository-ը[5][6]:

Ուիլյամ Մաք-Քինլին, 27 տարեկան հասակում, ամուսնացել է Իդա Սաքստոնի հետ[7]: Հարսանիքից հետո զույգը ապրել է հարսնացուի ծնողների տանը:

Հիվանդություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունենալով փխրուն և նյարդային բնավորություն, տիկին Մաք-Քինլին վերջնականապես կոտրվեց իր մոր և երկու մանկահասակ երեխաների մահից: Նրա մոտ էպիլեպսիայի նոպաներ են եղել, և նա լիովին կախվածություն է ունեցել ամուսնուց[8]: Նրա նոպաները երբեմն տեղի են ունեցել աշխարհիկ միջոցառումներում, օրինակ՝ Մաք-Քինլիի առաջին պարահանդեսում՝ մարզպետի պաշտոնում։ Մինչև կյանքի վերջ լինելով հաշմանդամ՝ նա միշտ եղել է հողաթափերով:

Երեխաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իդան և Ուիլյամը ունեցել են երկու երեխա (երկուսն էլ մահացել են մանուկ հասակում).

  • Քեթրին Մաք-Քինլի (1871 թվականի դեկտեմբերի 25 — 1875 թվականի հունիսի 25), մահացել է որովայնային տիֆից:
  • Իդա Մաք-Քինլի (1873 թվականի ապրիլի 1 — 1873 թվականի օգոստոսի 22):

ԱՄՆ առաջին տիկին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախագահ Մաք-Քինլին նախազգուշական միջոցներ է ձեռնարկել իր կնոջ համար: Ավանդույթի համաձայն, պաշտոնական ճաշերին նա նստած էր նրա կողքին, այլ ոչ թե սեղանի մյուս ծայրին։ Հեռագրեր ստանալիս նա նստած էր նրա կողքին[9]: Իդայի բոլոր պարտականությունները ստանձնել է Ջեննի Տաթլ Հոբարտը՝ փոխնախագահ Գարեթ Հոբարտի կինը:

Միսիս Մաք Քինլին 1901 թվականին ամուսնու հետ մեկնել է Կալիֆոռնիա, սակայն առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով Սան Ֆրանցիսկոյում տուրը չեղյալ է հայտարարվել[10]:

Կյանքի վերջին տարիներ և մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1901 թվականի սեպտեմբերին Բուֆալոյում իր ամուսնու սպանությունից հետո Իդա Մաք Քինլին կորցրել է ապրելու կամքը։ Ամուսնու հուղարկավորությանը նա ներկա չի գտնվել։ Իր կյանքի մնացած վեց տարիները քույրն էր հոգ տանում նրա մասին: Իդա Սաքստոն Մաք-Քինլին մահացել է 1907 թվականի մայիսի 26-ին Օհայոում[11]:

Իդա Սաքստոնի նախկին տունը, այժմ առաջին տիկնոջ պատմական թանգարանը

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տունը, որտեղ Իդան անցկացրել է մանկությունը, պահպանվել է։ Բացի այդ, պահպանվել է այն տունը, որտեղ Մաք-Քինլիի ամուսիններն ապրել են 1878-1891 թվականներին[12]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Lundy D. R. The Peerage
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #1055024433 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. «Ida Saxton McKinley biography»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-03-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  6. Ida Mckinley
  7. «NationMaster — Encyclopedia: Ida Saxton McKinley»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-29-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  8. «Ida McKinley (American first lady)» (անգլերեն) 
  9. «Ida McKinley Biography — Biography.com»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-01-11-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  10. «Mrs. McKinley in a Critical Condition»։ The New York Times։ May 16, 1901։ Վերցված է 2010-01-19 
  11. Ida Saxton McKinley: Biography from Answers.com
  12. Saxton McKinley House