Իդա Մաք-Քինլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իդա Մաք-Քինլի
ISMcKinley.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր հունիսի 8, 1847(1847-06-08)[1][2][3]
Ծննդավայր Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]
Վախճանի օր մայիսի 26, 1907(1907-05-26)[1][2][3] (59 տարեկան)
Վախճանի վայր Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]
Քաղաքացիություն 45 Star US Flag.svg ԱՄՆ
Հայր James Asbury Saxton?[5]
Մայր Kate Dewalt?[5]
Ամուսին Ուիլիամ Մաք-Քինլի
Զավակներ Katherine McKinley?[2] և Ida McKinley?[2]
 
Ինքնագիր Ida Mckinley Signature.svg

Իդա Մաք-Քինլի (անգլ.՝ Ida Saxton McKinley, հունիսի 8, 1847(1847-06-08)[1][2][3], Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4] - մայիսի 26, 1907(1907-05-26)[1][2][3], Կանտոն, Օհայո, ԱՄՆ[4]), ԱՄՆ նախագահ Ուիլիամ Մաք-Քինլի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկին 1897 թվականից մինչև 1901 թվականը։

Մանկություն և ամուսնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իդան ծնվել է Օհայո նահանգում, բանկիր Ջեյմս Սաքստոնի և Քեթրին Դեուոլթ-Սաքսթոնի ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Ջոն Սաքսթոնը, 1815 թվականին հիմնել է կանտոնի առաջին թերթը՝ The Repository-ը[6][7]։

Ուիլյամ Մաք-Քինլին, 27 տարեկան հասակում, ամուսնացել է Իդա Սաքստոնի հետ[8]։ Հարսանիքից հետո զույգը ապրել է հարսնացուի ծնողների տանը։

Հիվանդություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունենալով փխրուն և նյարդային բնավորություն, տիկին Մաք-Քինլին վերջնականապես կոտրվեց իր մոր և երկու մանկահասակ երեխաների մահից։ Նրա մոտ էպիլեպսիայի նոպաներ են եղել, և նա լիովին կախվածություն է ունեցել ամուսնուց[9]։ Նրա նոպաները երբեմն տեղի են ունեցել աշխարհիկ միջոցառումներում, օրինակ՝ Մաք-Քինլիի առաջին պարահանդեսում՝ մարզպետի պաշտոնում։ Մինչև կյանքի վերջ լինելով հաշմանդամ՝ նա միշտ եղել է հողաթափերով։

Երեխաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իդան և Ուիլյամը ունեցել են երկու երեխա (երկուսն էլ մահացել են մանուկ հասակում).

  • Քեթրին Մաք-Քինլի (1871 թվականի դեկտեմբերի 25 — 1875 թվականի հունիսի 25), մահացել է որովայնային տիֆից։
  • Իդա Մաք-Քինլի (1873 թվականի ապրիլի 1 — 1873 թվականի օգոստոսի 22)։

ԱՄՆ առաջին տիկին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախագահ Մաք-Քինլին նախազգուշական միջոցներ է ձեռնարկել իր կնոջ համար։ Ավանդույթի համաձայն, պաշտոնական ճաշերին նա նստած էր նրա կողքին, այլ ոչ թե սեղանի մյուս ծայրին։ Հեռագրեր ստանալիս նա նստած էր նրա կողքին[10]։ Իդայի բոլոր պարտականությունները ստանձնել է Ջեննի Տաթլ Հոբարտը՝ փոխնախագահ Գարեթ Հոբարտի կինը։

Միսիս Մաք Քինլին 1901 թվականին ամուսնու հետ մեկնել է Կալիֆոռնիա, սակայն առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով Սան Ֆրանցիսկոյում տուրը չեղյալ է հայտարարվել[11]։

Կյանքի վերջին տարիներ և մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1901 թվականի սեպտեմբերին Բուֆալոյում իր ամուսնու սպանությունից հետո Իդա Մաք Քինլին կորցրել է ապրելու կամքը։ Ամուսնու հուղարկավորությանը նա ներկա չի գտնվել։ Իր կյանքի մնացած վեց տարիները քույրն էր հոգ տանում նրա մասին։ Իդա Սաքստոն Մաք-Քինլին մահացել է 1907 թվականի մայիսի 26-ին Օհայոում[12]։

Իդա Սաքստոնի նախկին տունը, այժմ առաջին տիկնոջ պատմական թանգարանը

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տունը, որտեղ Իդան անցկացրել է մանկությունը, պահպանվել է։ Բացի այդ, պահպանվել է այն տունը, որտեղ Մաք-Քինլիի ամուսիններն ապրել են 1878-1891 թվականներին[13]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Lundy D. R. The Peerage
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 GeneaStar
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #1055024433 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
  6. «Ida Saxton McKinley biography»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-03-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  7. Ida Mckinley
  8. «NationMaster — Encyclopedia: Ida Saxton McKinley»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-29-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  9. «Ida McKinley (American first lady)» (անգլերեն) 
  10. «Ida McKinley Biography — Biography.com»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-01-11-ին։ Վերցված է 2010-12-23 
  11. «Mrs. McKinley in a Critical Condition»։ The New York Times։ մայիսի 16, 1901։ Վերցված է 2010-01-19 
  12. Ida Saxton McKinley: Biography from Answers.com
  13. Saxton McKinley House