Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ժոզեֆ Լագրանժից)
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
ֆր.՝ Joseph-Louis Lagrange
Лагранж.jpg
Ծնվել է հունվարի 25, 1736(1736-01-25)[1][2][3][4][5][6]
Թուրին, Իտալիա[7][8][9]
Մահացել է ապրիլի 10, 1813(1813-04-10)[1][2][3][4][5][6] (77 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[8]
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Դավանանք Thiên Chúa giáo
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, աստղագետ, ֆիզիկոս, քաղաքական գործիչ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ, թվերի տեսություն, Q21653530?, երկնային մեխանիկա և մաթեմատիկական անալիզ
Պաշտոն(ներ) member of the Sénat conservateur
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն[10], Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[7], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[7], Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն[10], Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[10] և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[10]
Ալմա մատեր Թուրինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Գիտական ղեկավար Լեոնարդ Էյլեր[11] և Giovanni Battista Beccaria[11]
Եղել է գիտական ղեկավար Ժոզեֆ Ֆուրիե և Սիմեոն Պուասոն[12]
Հայտնի աշակերտներ Ժոզեֆ Ֆուրիե և Սիմեոն Պուասոն
Ազդվել է Լեոնարդ Էյլեր
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Վերամիավորման շքանշանի մեծ խաչ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Ամուսին(ներ) Vittoria Conti
Joseph-Louis Lagrange Վիքիպահեստում

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (ֆր.՝ Joseph Louis Lagrange, հունվարի 25, 1736(1736-01-25)[1][2][3][4][5][6], Թուրին, Իտալիա[7][8][9] - ապրիլի 10, 1813(1813-04-10)[1][2][3][4][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիա[8]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։

Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Տուրնիի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։

1759 նա ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 - 1787 եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 դարձել նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնօրեն։

Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» 1788 դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ՛Ալամբերի սկզբունքների հետ, կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի - Լագրանժի սկզբունք)։

Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 376

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լագրանժի թեորեմը չորս քառակուսիների գումարի մասին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118568698 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Joseph-Louis de dit (en italien Giuseppe Lodovico Lagrangia) Lagrange — 1834.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Berry A. A Short History of AstronomyJohn Murray, 1898.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 Лагранж Жозеф Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 9,0 9,1 9,2 http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lagrange.html
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  11. 11,0 11,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.