Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ժոզեֆ Լագրանժից)
Picto Info sciences exactes.png
Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
ֆր.՝ Joseph-Louis Lagrange
Лагранж.jpg
Ծնվել է հունվարի 25, 1736({{padleft:1736|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5]
Թուրին, Իտալիա[6][7][8]
Մահացել է ապրիլի 10, 1813({{padleft:1813|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5] (77 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[7]
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, աստղագետ, ֆիզիկոս, քաղաքական գործիչ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ և թվերի տեսություն
Պաշտոն(ներ) member of the Sénat conservateur
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[6], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[6], Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Թուրինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Գիտական ղեկավար Լեոնարդ Էյլեր[9] և Giovanni Battista Beccaria[9]
Եղել է գիտական ղեկավար Ժոզեֆ Ֆուրիե
Հայտնի աշակերտներ Ժոզեֆ Ֆուրիե և Սիմեոն Պուասոն
Ազդվել է Լեոնարդ Էյլեր
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Vittoria Conti
Joseph-Louis Lagrange Վիքիպահեստում

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ ( ֆր.՝ Joseph Louis Lagrange, հունվարի 25, 1736({{padleft:1736|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5], Թուրին, Իտալիա[6][7][8] - ապրիլի 10, 1813({{padleft:1813|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[7]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։

Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Տուրնիի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։

1759 նա ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 - 1787 եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 դարձել նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնօրեն։

Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» 1788 դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ՛Ալամբերի սկզբունքների հետ, կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի - Լագրանժի սկզբունք)։

Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 376

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լագրանժի թեորեմը չորս քառակուսիների գումարի մասին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118568698 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Joseph-Louis de dit (en italien Giuseppe Lodovico Lagrangia) Lagrange — 1834.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Berry A. A Short History of Astronomy John Murray, 1898.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Лагранж Жозеф Луи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lagrange.html
  9. 9,0 9,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.