Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
| Դասական մեխանիկա |
|---|
| Դասական մեխանիկայի պատմություն · Դասական մեխանիկայի ժամանակացույց |
Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (ֆրանսերեն՝ Joseph Louis Lagrange, հունվարի 25, 1736[1][2][3][…], Թուրին, Սարդինիայի թագավորություն[4][5][6][…] - ապրիլի 10, 1813[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[5][7]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։
Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Թուրինի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։
1759 թվականին ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 - 1787 թվականներին եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 թվականին դարձել է նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 թվականին՝ Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնօրեն։
Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» (1788 թվական) դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ'Ալամբերի սկզբունքների հետ՝ կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի - Լագրանժի սկզբունք)։
Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։
Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 376
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1995.
- 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 3 Berry A. A Short History of Astronomy (բրիտ․ անգլ.) — London: John Murray, 1898.
- 1 2 3 4 Лагранж Жозеф Луи // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 4 5 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1995.
- 1 2 3 www.accademiadellescienze.it (իտալ.)
- ↑ Find A Grave — 1996.
- ↑ https://raco.cat/index.php/ButlletiSCM/article/view/86989 — P. 140.
- 1 2 3 4 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
- 1 2 3 4 Mathematics Genealogy Project — 1997.
- ↑ CONOR.Sl
- ↑ https://www.toureiffel.paris/fr/le-monument/tour-eiffel-et-sciences
- ↑ Revue d'Histoire des Sciences: la revue pluridisciplinaire de l'histoire des sciences, Revue d'histoire des sciences et de leurs applications, Revue d'histoire des sciences et de leurs applications (ֆր.) — Presses universitaires de France, Armand Colin. — ISSN 0151-4105; 1969-6582; 0048-7996
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 467)։ |
- Հունվարի 25 ծնունդներ
- 1736 ծնունդներ
- Թուրին քաղաքում ծնվածներ
- Ապրիլի 10 մահեր
- 1813 մահեր
- Փարիզ քաղաքում մահացածներ
- Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
- Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
- Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Թուրինի համալսարանի շրջանավարտներ
- Գիտնականներ այբբենական կարգով
- Անձինք այբբենական կարգով
- Դասական մեխանիկա
- Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
- Ֆրանսիացի աստղագետներ
- Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
- Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
- Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
- Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
- 19-րդ դարի ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
- Թվերի տեսության մասնագետներ
- Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
- Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
- Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
- Ֆրանսիացի գիտնականներ
- Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ