Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ
Lagrange portrait.jpg
Ծնվել է հունվարի 25, 1736({{padleft:1736|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2]
Թուրին, Իտալիա[3][4][5]
Մահացել է ապրիլի 10, 1813({{padleft:1813|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1][2] (77 տարեկանում)
Փարիզ[4]
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Քաղաքացիություն Flag of Italy.svg Իտալիա
Ֆրանսիա
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, աստղագետ, ֆիզիկոս, քաղաքական գործիչ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ և թվերի տեսություն
Պաշտոն(ներ) member of the Sénat conservateur
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[3], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[3] և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Եղել է գիտական ղեկավար Ժոզեֆ Ֆուրիե
Ազդվել է Լեոնարդ Էյլեր
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ և Վերամիավորման շքանշանի մեծ խաչ
Joseph-Louis Lagrange Վիքիպահեստում

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (ֆր.՝ Joseph Louis Lagrange, հունվարի 25, 1736[1][2], Թուրին[3][4][5] - ապրիլի 10, 1813[1][2], Փարիզ[4]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ, մշակել է վարիացիոն հաշվի հիմնական հասկացությունները։

Նա մաթեմատիկան ուսումնասիրել է ինքնուրույն և արդեն 19 տարեկանում Տուրնիի հրետանային դպրոցի պրոֆեսոր էր։

1759 նա ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 - 1787 եղել է այդ ակադեմիայի մաթեմատիկական դասարանի տնօրեն։ 1787 տեղափոխվել է Փարիզ, 1795 դարձել նորմալ դպրոցի, իսկ 1797 Պոլիտեխնիկական դպրոցի տնորեն։

Լագրանժի ամենակարևոր աշխատանքները վերաբերում են վարիացիոն հաշվին. նա առաջարկել է վարիացիոն խնդիրների լուծման ընդհանուր անալիտիկ մեթոդ, որոնք կոչվել են Լագրանժի խնդիրներ։ Նա շարժման հավասարումներին տվել է նոր ձև, որոնք կոչվում են Լագրանժի հավասարումներ։ «Անալիտիկ մեխանիկա» 1788 դասական աշխատությունում նա ստատիկայի հիմքում դրել է հնարավոր տեղափոխությունների սկզբունքը, այնուհետև այդ սկզբունքը զուգակցելով ֆրանսիացի գիտնական Դ՛Ալամբերի սկզբունքների հետ, կառուցել է նաև դինամիկան. (Դ՛Ալամբերի - Լագրանժի սկզբունք)։

Լագրանժը արժեքավոր հետազոտություններ է կատարել նաև մաթեմատիկական անալիզի, թվերի տեսության, հանրահաշվի, դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական քարտեզագրության, աստղագիտության և այլ գիտությունների ոլորտում։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 376

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լագրանժի թեորեմը չորս քառակուսիների գումարի մասին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118568698 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Աստղագիտության համառոտ պատմություն
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Лагранж Жозеф Луи, Лагранж Жозеф Луи // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lagrange.html Ստուգված է հունիսի 3-ին 2015: