Սիմեոն Պուասոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Սիմեոն Պուասոն
Siméon Poisson
Simeon Poisson.jpg
Ծնվել է հունիսի 21, 1781(1781-06-21)[1][2][3][4]
Պիտովիե[5]
Մահացել է ապրիլի 25, 1840(1840-04-25)[1][2][3][4] (58 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[5]
Գերեզման Պեր Լաշեզ
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, աստղագետ, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Պոլիտեխնիկական դպրոց, Bureau des Longitudes, Փարիզի համալսարան և Հատուկ Ռազմական Դպրոց Սեն Սիր
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ, հավանականությունների տեսություն, մաթեմատիկա և Մեխանիկա
Պաշտոն(ներ) Ֆրանսիայի պեր
Անդամակցություն Փարիզի գիտափիլիսոփայական միություն, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Bureau des Longitudes, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա
Ալմա մատեր Պոլիտեխնիկական դպրոց
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Գիտական ղեկավար Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ[6] և Պիեռ Սիմոն Լապլաս[6]
Եղել է գիտական ղեկավար Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե[7], Միշել Շալ[8] և Ժոզեֆ Լուիվիլ[9]
Հայտնի աշակերտներ Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնո
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Կոպլիի մեդալ 1832 և Լալանդի մրցանակ
Երեխա(ներ) Աննա Դենիզ Ռոզեֆին Մարի Պուասոն, Մարի Ալեքսանդրին Պուասոն և Simeon Jean Charles Poisson
Ստորագրություն
Signature Siméon Denis Poisson.svg
Siméon Denis Poisson Վիքիպահեստում

Սիմեոն Դենի Պուասոն (ֆր.՝ Siméon Denis Poisson, 1781-1840), ֆրանսիացի գիտնական, Փարիզի ԳԱ անդամ (1812), Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1826)։ Ավարտել է Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը (18001806 թվականից նույն դպրոցի, իսկ 1809 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

Պուասոնի աշխատանքները վերաբերում են տեսական և երկնային մեխանիկային, մաթեմատիկային, մաթեմատիկական ֆիզիկային, մագնիսականությանը և այլն։ Հիդրոմեխանիկայում Պուասոնն ընդհանրացրել է Նավիե-Ստոքսի հավասարումը սեղմելի մածուցիկ հեղուկի շարժման համար՝ ջերմափոխանցման հաշվառումով։ Լուծել է առաձգականության տեսության մի շարք խնդիրներ, մուծել Պուասոնի գործակիցը և ընդհանրացրել առաձգականության տեսության հավասարումները անիզոտրոպ մարմինների վերաբերյալ։ Երկնային մեխանիկայի բնագավառում ուսումնասիրել է Արեգակնային համակարգի մոլորակների շարժման կայունությունը, զբաղվել մոլորակային ուղեծրերի խոտորումների և ծանրության կենտրոնի շուրջը Երկրի շարժման խնդիրների լուծմամբ։ Պոտենցիալի տեսության մեջ մուծել է Պուասոնի հավասարումը և կիրառել այն գրավիտացիայի և էլեկտրաստատիկայի խնդիրների լուծման համար։ Ունի նաև ինտեգրալ հաշվին, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությանը նվիրված աշխատանքներ։ Հավանականությունների տեսության մեջ Պուասոն ապացուցել է մեծ թվերի օրենքի մասնավոր դեպքը և սահմանային թեորեմներից մեկը (Պուասոնի թեորեմ, Պուասոնի բաշխում)։ Եղել է Պիեռ Լապլասի ատոմիզմի համոզված կողմնակիցը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #116261293 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 SNAC
  5. 5,0 5,1 Пуассон Симеон Дени // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 6,0 6,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png