Ժոզեֆ Ֆուրիե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ժոզեֆ Ֆուրիե
Joseph Fourier
Fourier2.jpg
Ծնվել է մարտի 21, 1768(1768-03-21)[1][2][3][4][5]
Օսեր[6]
Մահացել է մայիսի 16, 1830(1830-05-16)[1][2][3][4][5] (62 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
Գերեզման Պեր Լաշեզ[7]
Քաղաքացիություն Royal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն
Flag of France.svg Առաջին ֆրանսիական հանրապետություն
Առաջին ֆրանսիական կայսրություն
Բուրբոնների վերականգնում
Առաջին ֆրանսիական կայսրություն
Բուրբոնների վերականգնում
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, պատմաբան, հնագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, prefect և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ) Բարձրագույն նորմալ դպրոց և Պոլիտեխնիկական դպրոց[8]
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ, մաթեմատիկա, ֆիզիկա, African studies, study of history, Հնագիտություն և Մաթեմատիկական ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[8], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Ազգային բժշկական ակադեմիա
Ալմա մատեր École normale[8]
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Գիտական ղեկավար Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ[9]
Եղել է գիտական ղեկավար Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե, Giovanni Antonio Amedeo Plana և Լուի Մարի Անրի Նավիե
Հայտնի աշակերտներ Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե
Պարգևներ Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա Grand prix des sciences mathématiques և Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան
Joseph Fourier Վիքիպահեստում

Ժան Բատիստ Ժոզեֆ Ֆուրիե (ֆր.՝ Jean Baptiste Joseph Fourier, մարտի 21, 1768 թ․ – մայիսի 16, 1830 թ․), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1817), Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1829), առավել հայտնի Ֆուրիեի շարքերի ուսումնասիրություններով և նրանց կիրառմամբ ջերմափոխանակման և վիբրացիաների խնդիրներում։ Ֆուրիեի ձևափոխությունը և Ֆուրիեի օրենքը իրենց անունները ստացել են նրա պատվին։ Սովորաբար Ֆուրիեին են վերագրում նաև ջերմոցային էֆեկտի հայտնագործությունը։[10]

Ավարտել է Օսերի ռազմական դպրոցը, որտեղ և անցել է դասախոսական աշխատանքի։ 1796-98 թթ. դասավանդել է Պոլիտեխնիկական դպրոցում։ Ֆուրիեի առաջին աշխատանքները վերաբերում են հանրահաշվին։ 1796 թ.-ին արտածել է որոշ սահմանափակումների դեպքում հանրահաշվական հավասարման իրական արմատների քանակի մասին մի թեորեմ (հրատ․ 1820 թվականին, կոչվում է իր անունով)։ Այս հարցի լրիվ լուծումը տվել է Ժակ Շառլ Ֆրանսուա Շտուրմը, 1829 թվականին։ Ֆուրիեի աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մաթեմատիկական ֆիզիկային, մասնավորապես պինդ մարմնում ջերմության տարածման տեսությանը, որտեղ նրա ստացած արդյունքները, ամփոփված «Ջերմության անալիտիկ տեսություն» հանրպհայտ աշխատանքում (հրտ․ 1822-ին), ովքեր դեր են խաղացել մաթեմատիկայի հետագա զարգացման գործում։ Տարբեր հատվածներում տարբեր անալիտիկ արտահայտություններով ներկայացված ֆունկցիաները եռանկյունաչափական շարքերի վերլուծելու վերաբերյալ աշխատանքներով, էապես նպաստել է ֆունկցիայի հասկացության ճշգրտմանը։ Թեև ցանկացած ֆունկցիաները եռանկյունաչափական շարքի վերածման հնարավյորությունն ապացուցելու նրա փորձերն անհաջող էին, այնուամենայնիվ այդ աշխատանքները հիմք հանդիսացան տվյալ պրոբլեմի մի ամբողջ շարք հետազոտությունների համար, որոնցով էլ նշանակալից չափով պայմանավորվեց բազմությունների տեսության և իրական փոփոխականի ֆունկցիաների տեսության սկզբնավորումը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118684310 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 SNAC
  5. 5,0 5,1 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  6. 6,0 6,1 Фурье Жан Батист Жозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Moiroux J. Le cimetière du Père-LachaiseParis: 1908. — P. 162.
  8. 8,0 8,1 8,2 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Cowie J. (2007)։ Climate Change: Biological and Human Aspects։ Cambridge University Press։ էջ 3։ ISBN 978-0-521-69619-7 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png