Հռոմի կայսրերի ցանկ
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բովանդակություն |
Պրինցիպատ [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը |
|---|---|---|---|---|
| Օկտավիանոս Օգոստոս Gaius Octavius Thurinus; Gaius Julius Caesar Octavianus |
Գայոս Օկտավիոս Ֆուրինոս որդեգրումից հետո — Գայոս Հուլիոս Կեսար Օկտավիանոս |
մ.թ.ա. 27թ. հունվարի 16 — մ.թ.14թ. օգոստոսի 19 | Որպես Գայոս Հուլիոս Կեսարի որդեգրած զավակ (նրա քրոջորդին էր), քաղաքացիական պատերազմից հետո | |
| Տիբերիոս Tiberius Claudius Nero; Tiberius Iulius Caesar |
Տիբերիոս Կլավդիոս Ներոն որդեգրումից հետո — Տիբերիոս Հուլիոս Կեսար |
14թ. օգոստոսի 19 — 37թ. մարտի 16, Խեղդվել է բարձով պրետորյան (թիկնապահ) Մակրոնի կողմից |
Որպես նախորդ կայսրի որդեգրած զավակ | |
| Կալիգուլա Gaius Iulius Caesar Caligula |
Գայոս Հուլիոս Կեսար Կալիգուլա | 37 մարտի 18— 41թ. հունվարի 24 , սրախողխող է արվել դավադիրների կողմից Կասսիուս Խերեայի գլխավորությամբ |
Որպես Տիբերիոսի եղբոր թոռ և մոր կողմից Կեսարի ծոռ | |
| Կլավդիոս Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus |
Տիբերիոս Կլավդիոս Դրուզ Ներոն Գերմանիկ | 41թ. հունվար 24 — 54թ. հոկտեմբերի 13, թունավորվել է իր չորրորդ կնոջ (Ագրիպինա Կրտսեր) կողմից |
Որպես Տիբերիոսի զարմիկ | |
| Ներոն Lucius Domitius Ahenobarbus; Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus |
Լուցիոս Դոմիցիոս Ագենոբարբ որդեգրումից հետո — Կլավդիոս Դրուզ Ներոն Գերմանիկ Կեսար |
54թ. հոկտեմբերի 13 — 68թ. հունիսի 9, ինքնասպանություն է գործել իշխանությունը Հալբային անցնելուց հետո |
Որպես նախորդ կայսրի որդեգրած (խորթ) զավակ |
Առաջին միջթագավորություն [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը |
|---|---|---|---|---|
| Գալբա Servius Sulpicius Galba; Servius Galba Imperator Caesar Augustus |
Սերվիոս Սուլպիցիոս Գալբա | 68 հունիսի 6— 69թ. հունվարի 15, սպանվել է Օտոնի կողմնակից զինվորների կողմից |
Կայսր հռչակված զորավար | |
| Օտոն Marcus Salvius Otho; Imperator Marcus Otho Caesar Augustus |
Մարկոս Սալվիոս Օտոն | հունվար 15 — ապրիլ 16 69, ինքնասպանություն գործեց Վիտելլիոսի զորքերից պարտություն կրելուց հետո |
Կայսր հռչակված զորավար | |
| Վիտելլիոս Aulus Vitellius; Aulus Vitellius Germanicus Imperator Augustus |
Ավլոս Վիտելլիոս Գերմանիկոս | ապրիլ 17 — դեկտեմբերի 20 69, սպանվել է զինվորների կողմից Վեսպասիանոսի զորքերից պարտություն կրելուց հետո |
Կայսր հռչակված զորավար |
Փլավիոսներ [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը |
|---|---|---|---|---|
| Վեսպասիանոս Titus Flavius Vespasianus; Caesar Vespasianus Augustus |
Տիտոս Փլավիոս Վեսպասիանոս | 69թ. հուլիսի 1 — 79թ. հունիսի 24 | Կայսր հռչակված զորավար | |
| Տիտոս Titus Flavius Vespasianus; Titus Caesar Vespasianus Augustus |
Տիտոս Փլավիոս Վեսպասիանոս | 79թ. հունիսի 24— 81թ. սեպտեմբերի 13 | Վեսպասիանոսի ավագ որդի | |
| Դոմիցիանոս (հայկական աղբյուրներում հայտնի է որպես Դոմետիանոս (Դոմետ)[1]) Titus Flavius Domitianus; Caesar Domitianus Augustus |
Տիտոս Փլավիոս Դոմիցիանոս | 81թ. սեպտեմբերի 14 — 96թ. սեպտեմբերի 18, սպանվել է դավադրության արդյունքում իր կնոջ Փլավիա Դոմիցիլայի սպասավոր՝ Ստեփանոսի կողմից |
Վեսպասիանոսի կրտսեր որդին |
Անտոնինոսներ [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը | Գահակիցներ |
|---|---|---|---|---|---|
| Ներվա Marcus Cocceius Nerva |
Մարկուս Կոկցեուս Ներվա | սեպտեմբերի 18 96 — հունվարի 27 98 | Կայսր է հռչակվել սենատի կողմից | Տրայանոս | |
| Տրայանոս Marcus Ulpius Traianus |
Մարկոս Ուլպիոս Տրայնոս | հունվարի 28 98 — 8/օգոստոսի 9 117 | Զորավար` որդեգրվել է Ներվայի կողմից | ||
| Հադրիանոս Publius Aelius Hadrianus |
Պուբլիոս Էլիոս Հադրիանոս | օգոստոսի 11 117 — հուլիսի 10 138 | Տրայանոսի հորեղբոր տղան և նրա զարմուհու ամուսինը | ||
| Անտոնինոս Պիոս Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus |
Տիտոս Ավրելիոս Ֆուլվիոս Բոիոնիոս Արրիոս Անտոնինոս որդեգրումից հետո — Տիտոս Էլիոս Կեսար Անտոնինոս |
հուլիսի 10 138 — մարտի 7 161 | Որդեգրվել է Հադրիանոսի կողմից, ամուսնացած էր նրա կնոջ զարմուհու հետ | ||
| Լուցիոս Վերոս | Լուկիոս Կեյոնիոս Կոմմոդոս Վերոս | մարտի 7 161 — մարտ 169, 'մահացել է հիվանդությունից, միանձնյա չի գահակալել |
Հադրիանոսի որդեգրած զավակ` Լուցիոս Վերոսի որդի, որդեգրվել է Անտոնինոս Պիոսի կողմից, ամուսնացել է Մարկոս Ավրելիոսի դստեր հետ | Մարկոս Ավրելիոս | |
| Մարկոս Ավրելիոս Marcus Aurelius Antoninus |
Մարկոս Աննիոս Վերոս որդեգրումից հետո — Մարկոս Էլիոս Ավրելիոս Վերոս |
մարտի 7 161 — մարտի 17 180 | Որդեգրվել է Անտոնինոս Պիոսի կողմից, ամուսնացել է նրա դստեր հետ | Լուցիոս Վերոս | |
| Ավիդիոս Կասսիոս | Գայոս Ավիդիոս Կասսիոս | 175 (Ասորիքում և Եգիպտոսում), սպանվել է իր զինվորների կողմից |
Ապստամբություն բարձրացրած և իրեն կայսր հռչակած զորավար | Ապստամբել է Մարկոս Ավրելիոսի գահակալության տարիներին | |
| Կոմմոդոս Lucius Aelius Aurelius Commodus; Marcus Aurelius Commodus Antoninus Augustus |
Լուկիոս Էլիոս Ավրելիոս Կոմմոդոս Անտոնինոս | մարտի 17 180 — դեկտեմբերի 31 192, խեղդվել է դավադրության արդյունքում իր ստրուկ` Նարկիսոսի կողմից |
Որպես Մարկոս Ավրելիոսի որդի |
Երկրորդ միջթագավորություն [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը | Այլ տեղեկություններ |
|---|---|---|---|---|---|
| Պերտինաքս Publius Helvius Pertinax |
Պուբլիուս Հելվիուս Պերտինաքս | հունվարի 1 — մարտի 28 193 սպանվել է պրետորիական գվարդիայի կողմից |
Կոմոդոսի դեմ դավադրության մասնակից, հռչակվել է կայսր նրա մահից հետո | ||
| Դիդիուս Հուլիանուս Marcus Didius Severus Julianus |
Մարկուս Դիդիուս Սևերուս Հուլիանուս | մարտի 28 — հունիսի 1 193, այն բանից հետո, երբ Սեպտիմիուս Սևերոսի զորքերը մոտեցան Հռոմին նա գահընկեց արվեց և սպանվեց զինվորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել պրետորիականների կողմից կաշառքի դիմաց | Պայքարել է իշխանության համար Սեպտիմիուս Սևերոսի դեմ, կայսր է հռչակվել նույն ժամանակաշրջանում | |
| Պեսցենիուս Նիգեր Gaius Pescennius Niger |
Գայուս Պեսցենիուս Նիգեր Հուստոս | 193—194 (Ասորիքում) սպանվել է |
Հրամանատար, կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | Պայքարել է իշխանության համար Սեպտիմիուս Սևերոսի դեմ, կայսր է հռչակվել նույն ժամանակաշրջանում | |
| Կլոդիուս Ալբինուս Decimus Clodius Septimius Albinus |
Դեցիմուս Կլոդիուս Ալբինուս | 196—197 (Բրիտանիայում), Սեպտիմիուս Սևերոսից պարտվելուց հետո ինքնասպան է եղել |
Հրամանատար, կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | Պայքարել է իշխանության համար Սեպտիմիուս Սևերոսի դեմ, կայսր է հռչակվել նույն ժամանակաշրջանում |
Սևերոսներ [խմբագրել]
| Անուն | Ամբողջական կայսերական անուն | Դիմանկար | Իշխանության տարիները | Իշխանության գլուխ անցնելը | Գահակիցներ |
|---|---|---|---|---|---|
| Սեպտիմիուս Սևերոս Lucius Septimius Severus |
Լուցիուս Սեպտիմիուս Սևերոս Պերտինաքս | 193թ. ապրիլի 9 — 211թ. փետրվարի 4 | Կայսր է հռչակվել զորքերի կողմից | ||
| Գետա Publius Septimius Geta |
Լուցիուս Պուբլիուս Սեպտիմիուս Գետա | 211 փետրվարի 4 —212 դեկտեմբեր, սպանվել է իր եղբոր՝ Կարակալլայի կողմից |
Կարակալլայի կրտսեր եղբայրը | Կարակալլա | |
| Կարակալլա Septimius Bassianus Caracalla |
Լուցիուս Սեպտիմիուս Բասիանուս Կարակալա 193 թ. ստացել է Մարրկ Ավրելիուս Սևերուս Անտոնինուս անունը |
փետրվարի 4 211 — ապրիլի 4 217, Սպանվել է պրետորիայի պրեֆեկտ Մակրինուսի դավադրության արդյունքում |
Սեպտիմիուս Սևերոսի ավագ որդին | Գետա | |
| Մակրինուս Marcus Opellius Macrinus |
Մարկուս Օպելիուս Մակրինուս | ապրիլի 11 217 — հունիս 218 սպանվել է Էլագաբալուսի զորքերից պարտություն կրելուց հետո |
Իշխանության է եկել Կարակալային սպանելուց հետո | Դիադումենիանուս | |
| Դիադումենիանուս Marcus Opellius Antoninus Diadumenianus |
Մարկուս Օպելիուս Դիադումենիանուս | մայիս 217 — հունիս 218, Հելիոգաբալուսի զորքերից պարտություն կրելուց հետո փախել է, ավելի ուշ՝ սպանվել |
Որպես մակրինուսի որդի | Մակրինուս | |
| Հելիոգաբալուս Marcus Aurelius Antoninus Heliogabalus |
Վարիուս Ավիտուս Բասիանուս զինվորնրից ստացել է Մարկուս Ավրիլիուս Անտոնինուս անունը |
218—222 սպանվել է պրետորիանականների կողմից |
Սեպտիմիուս Սևերոսի քենու թոռը, հայտարարվել է Կարակալլայի որդի | Ալեքսանդր Սևերոս | |
| Գելիոս Մաքսիմուս լատ.՝ Gellius Maximus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Գելիոս Մաքսիմուս (լրիվ անունն անհայտ է) |
219 (Սիրիայում) մահապատժի է ենթարկվել Հելիոգաբալոսի հրամանով |
Հռչակվել է զորքերի կողմից, հակառակորդ` Հելիոգաբալոս | ||
| Վերոս լատ.՝ Verus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Վերոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
պատկերը չի պահպանվել | 219 (Սիրիայում) մահաժատժի է ենթարկվել Հելիոգաբալոսի հրամանով |
Հռչակվել է զորքերի կողմից | հակառակորդ` Հելիոգաբալոս |
| Սելևկոս լատ.՝ Sеleucus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Սելևկոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
պատկերը չի պահպանվել | 218-ի և 222-ի միջև (ուզուրպացիայի վայրը անորոշ է) |
Հռչակվել է զորքերի կողմից | հակառակորդ` Հելիոգաբալոս |
| Ալեքսանդր Սևերոս Marcus Aurelius Severus Alexandrus |
Ալեքսիանուս Բասիանուս | մարտի 13 222 — մարտ 235 սպանվել է զինվորների կողմից Մաքսիմինուսի կայսր հռչակվելուց հետո |
Հելիոգաբալուսի մորաքրոջ տղան, Սեպտիմիուս Սևերոսի քենու երկրորդ թոռը, նույնպես հայտարարվել է Կարակալլայի որդի, որդեգրվել է Հելիոգաբալուսի կողմից | Հելիոգաբալուս |
III դարի ճգնաժամ [խմբագրել]
Զինվորական կայսրեր [խմբագրել]
| Անունը | Ամբողջական անունը | Պատկերը | Իշխանության տարիները | Իշխանության գալը | Գահակիցները | Կյանքի տարիները |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Մակսիմինոս Թրակիացի լատ.՝ Gaius Julius Verus Maximinus |
Գայոս Հուլիոս Վերոս Մակսիմինոս | մարտի 20 235 — մայիսի 10, 238 գահընկեց է արվել սենատի կողմից մարտի 22 238 սպանվել է ընդվզած զորքի կողմից |
Հռչակվել է կայսր զորքի կողմից | 173, Թրակիա — մայիսի 10 238, Աքվիլեա | ||
| Գորդիանոս I (Աֆրիկացի) լատ.՝ Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus լատ.՝ Caesar Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus |
Մարկոս Անտոնիոս Սեմպրոնիանոս Ռոմանոս Ափրիկանոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Անտոնիոս Գորդիանոս Սեմպրոնիանոս Ռոմանոս Ափրիկանոս Օգոստոս |
մարտի 22 — ապրիլի 12 238 ինքնասպան է եղել Գորդիանոս II-ի պարտության մասին լուրը ստանալուց հետո |
Հռչակվել է կայսր սենատի կողմից | Գորդիանոս II | շուրջ 164, Փռյուգիա — ապրիլի 12 238, Կարթագեն | |
| Գորդիանոս II լատ.՝ Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus լատ.՝ Caesar Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus |
Մարկոս Անտոնիոս Գորդիանոս Սեմպրոնիանոս Ռոմանոս Ափրիկանոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Անտոնիոս Գորդիանոս Սեմպրոնիանոս Ռոմանոս Ափրիկանոս Օգոստոս |
մարտի 22 — ապրիլի 12 238 սպանվել է Մաքսիմինոս Թրակիացու կողմնակից` Կապելիանոսի հետ ճակատամարտում |
Գորդիանոս I որդին և գահակիցը | Գորդիանոս I | 192, Փռյուգիա — ապրիլի 12 238, Կարթագեն | |
| Պուպիենոս լատ.՝ Marcus Clodius Pupienus Maximus լատ.՝ Caesar Marcus Clodius Pupienus Maximus Augustus |
Մարկոս Կլոդիոս Պիպիենոս Մաքսիմոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Կլոդիոս Պիպիենոս Մաքսիմոս Օգոստոս |
ապրիլի 22 — հուլիսի 29 238 սպանվել է պրետորիանականների կողմից |
Հռչակվել է կայսր սենատի կողմից որպես գահակից Բալբինոսին | Բալբինոս, Հորդիանոս III | 164 — հուլիսի 29 238, Հռոմ | |
| Բալբինոս լատ.՝ Decimus Caelius Calvinus Balbinus Pius լատ.՝ Caesar Decimus Caelius Calvinus Balbinus Pius Augustus |
Դեցիմոս Ցելիոս Կալվինոս Բալբինոս Պիոս որպես կայսր — Կեսար Դեցիմոս Ցելիոս Կալվինոս Բալբինոս Պիոս Օգոստոս |
ապրիլի 22 — հուլիսի 29 238 սպանվել է պրետորիանականների կողմից |
Հռչակվել է կայսր սենատի կողմից որպես Պուպիենոսին գահակից | Պուպիենոս, Հորդիանոս III | 178 — հուլիսի 29 238, Հռոմ | |
| Գորդիանոս III լատ.՝ Marcus Antonius Gordianus Pius |
Մարկոս Անտոնիոս Գորդիանոս Պիոս | հուլիսի 29 238 — փետրվարի 11 244 մինչև 238թ. հուլիսի 29 Պուպիենոսի և Բալբինոսի գահակից, սպանվել է զինվորների կողմից |
Գորդիանոս II-ի կամ նրա քրոջ որդին; հռչակվել է կայսր սենատի կողմից որպես Պուպիենոսի և Բալբինոսի գահակից |
Պուպիենոս, Բալբինոս | հունվարի 20 225 — փետրվարի 11 244, Ֆալուջա | |
| Սաբինիանոս լատ.՝ Sabinianus |
Պատկերը չի պահպանվել | 240 (Աֆրիկա) մահապատժի է ենթարկվել Կարթագենում |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդ - Հորդիանոս III | մահ. 240 | |
| Փիլիպոս Արաբ լատ.՝ Marcus Julius Philippus լատ.՝ Caesar Marcus Julius Philippus Augustus |
Մարկոս Հուլիոս Փիլիպոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Հուլիոս Փիլիպոս Օգոստոս |
փետրվարի 2 244 — սեպտեմբեր/հոկտեմբեր 249 սպանվել է ճակատամարտում |
Հռչակվել է զորքի կողմից | Փիլիպոս Կրտսեր | շուրջ 204 — սեպտեմբեր/հոկտեմբեր 249, Վերոնա | |
| Փիլիպոս Կրտսեր լատ.՝ Marcus Julius Severus Philippus |
Մարկոս հուլիոս Սևերոս Փիլիպոս | 247 — սեպտեմբեր/հոկտեմբեր 249 սպանվել է պրետորիանականների կողմից |
Փիլիպոս Արաբի որդին և գահակիցը | Փիլիպոս Արաբ | 237 — սեպտեմբեր/հոկտեմբեր 249, Վերոնա | |
| Պակացիանոս լատ.՝ Tiberius Claudius Marinus Pacatianus |
Տիբերիոս Կլավդիոս Մարինոս Պակացիանոս | 248 (Մյոզիայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | հակառակորդ - Փիլիպոս Արաբ | մահ. 248 | |
| Իոտապիանոս լատ.՝ Marcus Fulvius Ru(fus?) Iotapianus |
Մարկոս Ֆուլվիոս Ռուփոս Իոտապիանոս | 80px | 249 (Սիրիայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | հակառակորդ - Փիլիպոս Արաբ | մահ. 249 |
| Սիլբանակոս լատ.՝ Mar. Silbannacus |
Մար. (-ինոս՞ -իոս՞ -ցիոս՞) Սիլբանակոս | 243 և 253թթ. միջև (Հավանաբար` Գաղիայում), հավանաբար սպանվել է |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | հակառակորդ - պարզ չէ | 243 և 253թթ. միջև | |
| Դեկիոս Տրայանոս լատ.՝ Gaius Messius Quintus Decius լատ.՝ Caesar Gaius Messius Quintus Traianus Decius Augustus |
Գայոս Մեսսիոս Քվինտոս Դեկիոս որպես կայսր — Կեսար Գայոս Մեսսիոս Քվինտոս Դեկիոս Օգոստոս |
աշուն 249 — հուլիսի 1 251 251 հռչակել է իր որդուն` Հերենիոս Էտրուսկոսին գահակից; սպանվել է ճակատամարտում |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | Հերենիոս Էտրուսկ | 201, Բուդալիա — հուլիսի 1 251, Աբրիտուսի շրջակայքում | |
| Հերենիոս Էտրուսկոս լատ.՝ Quintus Herennius Etruscus Messius Decius |
Քվինտոս Հերենիոս Էտրուսկոս Մեսիոս Դեկիոս | 251 հռչակվել է գահակից դեկիոս Տրայանոսի կողմից; սպանվել է ճակատամարտում |
Դեկիոս Տրայանոսի ավագ որդի | Դեկիոս Տրայանոս | 220 և 230ոո. միջև, Սիրմիում — հուլիսի 1 251, Աբրիտուսի շրջակայքում | |
| Հոստիլիանոս լատ.՝ Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus |
Գայոս Վալենս Հոստիլիանոս Մեսիոս Քվինտոս | հունիս - նոյեմբեր 251 մահացել է ժանտախտից |
Դեկիոս Տրայանոսի կրտսեր որդին, Հերենիոս Էտրուսկոսի եղբայրը; որդեգրվել է Տրեբոնիան Գալլոսի կողմից հոր մահից հետո |
Տրեբոնիանոս Գալլոս | 230-ից հետո, Սիրմիում — նոյեմբեր 251, Հռոմ | |
| Տրեբոնիանոս Գալլոս լատ.՝ Gaius Vibius Trebonianus Gallus լատ.՝ Caesar Gaius Vibius Trebonianus Gallus Augustus |
Գայոս Վիբիոս Տրեբոնիանոս Գալլոս որպես կայսր — Կեսար Գայոս Վիբիոս Տրեբոնիանոս Գալլոս Օգոստոս |
հունիս 251 — օգոստոս 253 մինչև 251թ. նոյեմբեր` որպես իր կողմից որդեգրած Հոստիլիանոսի գահակից; այուհետև գահակից դարձավ նրա որդին` Ոլուսիանոսը; սպանվել է իր զինվորների կողմից Էմիլիանոսից պարտություն կրելուց հետո |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | Հոստիլիանոս, Ոլուսիանոս |
206, Պերուզիա — օգոստոս 253, Ինտերմնա | |
| Ոլուսիանոս լատ.՝ Caius Vibius Afinius Gallus Veldumnianus Volusianus |
Գայոս Վիբիոս Ափինիոս Գալլոս Վենդումիանոս Ոլուսիանոս | նոյեմբեր 251 — օգոստոս 253 սպանվել է իր զինվորների կողմից Էմիլիանոսից պարտվելուց հետո |
Տրեբոնիանոս Գալլոսի որդին և գահակիցը | Տրեբոնիանոս Գալլոս | սպանվել է 253թ. օգոստոսին, Ինտերամնա | |
| Էմիլիանոս լատ.՝ Marcus Aemilius Aemilianus լատ.՝ Caesar Marcus Aemilius Aemilianus Augustus |
Մարկոս Էմիլիոս Էմիլիանոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Էմիլիոս Էմիլիանոս Օգոստոս |
օգոստոս — հոկտեմբեր 253 սպանվել է իր զորքի կոզմից Վալերիանոս I-ի կայսր հռչակվելուց հետո |
Հռչակվել է զորքի կողմից | շուրջ 207, Ջերբա — հոկտեմբեր 253, Սպոլետիումի մոտակայքում | ||
| Վալերիանոս I լատ.՝ Publius Licinius Valerianus լատ.՝ Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus |
Պուբլիոս Լիցինիոս Վալերիանոս որպես կայսր — Կեսար Պուբլիոս Լիցինիոս Վալերիանոս Օգոստոս |
հոկտեմբեր 253 — հունիս 260 հռչակել է որպես գահակից իր որդուն` Գալլիենոսին սպանվել է պարսկական գերության մեջ |
Հռչակվել է զորքի կողմից | Галлиен | շուրջ 193 — հունիս 260, Շոշ | |
| Գալլիենոս լատ.՝ Publius Licinius Egnatius Gallienus լատ.՝ Caesar Publius Licinius Egnatius Gallienus Augustus |
Պուբլիոս Լիցինիոս Էգնացիոս Գալլիենոս որպես կայսր — Կեսար Պուբլիոս Լիցինիոս Էգնացիոս Գալլիենոս Օգոստոս |
հոկտեմբեր 253 — սեպտեմբեր 268 միանձնյա` Վալերիանոս I-ի մահից հետո; 260թ. հուլիսիսց` որդու Սալոնինոսի հետ; մահացել է վերքից |
Վալերիանոս I-ի որդին և գահակիցը | Վալերիան I; Գալլիենոս; "Եռեսուն բռնակալներ" |
218 — սեպտեմբեր 268, Մեդիոլանում | |
| Սալոնինոս լատ.՝ Publius Licinius Cornelius Saloninus Valerianus լատ.՝ Caesar Publius Licinius Cornelius Saloninus Valerianus Augustus |
Պուբլիոս Լիցինիոս Կորնելիոս Սալոնինոս Վալերիանոս որպես կայսր — Կեսար Պուբլիոս Լիցինիոս Կորնելիոս Սալոնինոս Վալերիանոս Օգոստոս |
հուլիս 260 սպանվել է |
Գալլիենոսի կրտսեր որդին և գահակիցը | Галлиен | 242 — հուլիս 260, Կոլոնիա Ագրիպինա | |
| Ինգենուս լատ.՝ Ingenuus (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
Ինգենուս (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
Պատկերը չի պահպանվել | 260 (Պանոնիայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդ - Գալլիենոս | մահ. 260, Մուրսա |
| Ռեգալիանոս լատ.՝ P(ublius?) C(assius?) Regalianus |
Պ(ուբլիոս) Կ(ասսիոս) Ռեգալիանոս | 260 (Պանոնիայում և Մյոզիայում) սպանվել է |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | հակառակորդ - Գալլիենոս | մահ. 260, Կարնունտ | |
| Վաղես լատ.՝ Valens (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
Վաղես (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
Պատկերը չի պահպանվել | 261 (Աքեայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդը - Գալլիենոս | մահ. 261, Աքեյա |
| Մակրիանոս Ավագ լատ.՝ T(itus?) Fulvius Macrianus |
Տ(իտոս) Ֆուլվիոս Մակրիանոս | Պատկերը չի պահպանվել | 260 — 261 (Ասորիքում) սպանվել են, Մակրիանոս Ավագը և Մակրիանոս Կրտսերը` դեպի Հռոմ արշավանքի ժամանակ, Քվիետոսը` Պալմիրայի կառավարչի կողմից |
Մակրիանոս Ավագի նախաձեռնությամբ նրա որդիներ` Մակրիանոս Կրտսերն ու Քվիետոսը հռչակվել են գահակից | հակառակորդ - Գալլիենոս | մահ. 261 |
| Մակրիանոս Կրտսեր լատ.՝ Titus Fulvius Iunius Macrianus |
Տիտոս Ֆուլվիոս Յունիոս Մակրիանոս | մահ. 261 | ||||
| Քվիետոս լատ.՝ Titus Fulvius Iunius Quietus |
Տիտոս Ֆուլվիոս Յունիոս Կվիետոս | մահ. 261, Պալմիրա | ||||
| Մուսիոս Էմիլիանոս լատ.՝ Lucius Mussius Aemilianus |
Լուցիոս Մուսիոս Էմիլիանոս | Պատկերը չի պահպանվել | 261 — 261/262 (Եգիպտոսում) խեղդամահ է արվել բանտում |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդը - Գալլիենոս | մահ. 262 |
| Ավրեոլոս լատ.՝ Manius Acilius Aureolus |
Մանիոս Ացիլիոս Ավրեոլոս | Պատկերը չի հասել | 268 (Մեդիոլանում), մահապատժի է ենթարկվել |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդ - Գալլիենոս | 220 և 230թթ. միջև, Դակիա - 268, Մեդիոլան |
Իլիրիական կայսրեր [խմբագրել]
| Անունը | Ամբողջական անունը | Պատկերը | Իշխանության տարիները | Իշխանության գալը | Գահակիցները | Կյանքի տարիները |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կլավդիոս II լատ.՝ Marcus Aurelius Valerius Claudius լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Claudius Pius Felix Invictus Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Վալերիոս Կլավդիոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Վալերիոս Կլավդիոս Պիոս Ֆելիքս Ինվիկտոս Օգոստոս |
սեպտեմբեր 268 — հունվար 270 | Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից Գալիենոսի մահից հետո | մայիսի 10 213 — հունվար 270, Սիրմիում | ||
| Քվինտիլոս լատ.՝ Marcus Aurelius Claudius Quintillus լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Claudius Quintillus |
Մարկոս Ավրելիոս Կլավդիոս Քվինտիլոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Կլավդիոս Քվինտիլոս |
օգոստոս — սեպտեմբեր 270; ինքնասպան է եղել իր զորքերի Ավրելիանոսի կողմն անցնելուց հետո |
Եղբայրը` Կլավդիոս II, կայսր է հռչակվել սենատի կողմից | 220, Դարդանիա, Վերին Մյոզիա — 270, Աքվիլեա | ||
| Ավրելիանոս լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus լատ.՝ Caesar Lucius Domitius Aurelianus Augustus |
Լուցիոս դոմիցիոս Ավրելիանոս որպես կայսր — Կեսար Լուցիոս դոմիցիոս Ավրելիանոս Օգոստոս |
սեպտեմբերի 9 270 — սեպտեմբեր 275 սպանվել է դավադիրների կողմից |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | Բռնատիրողներ Ֆելիցիսսիմոս, Ուրբանոս, Ֆիրմոս, Սեպտիմիոս, Ֆաուստինոս | 214, Սիրմիում — սեպտեմբերի 15 275, Բյուզանդիոն | |
| Տակիտոս լատ.՝ Marcus Claudius Tacitus լատ.՝ Caesar Marcus Claudius Tacitus Augustus |
Մարկոս Կլավդիոս Տակիտոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Կլավդիոս Տակիտոս Օգոստոս |
սեպտեմբերի 25 275 — հունիս 276 մահացել կամ սպանվել է զինվորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել սենատի կողմից | 200, Տերնի — հունիս 276, Տիանա, Կապադովկիա | ||
| Ֆլորիանոս լատ.՝ Marcus Annius Florianus լատ.՝ Caesar Marcus Annius Florianus Augustus |
Մարկոս Անիոս Ֆլորիանոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Անիոս Ֆլորիանոս Օգոստոս |
հունիս — սեպտեմբեր 276 ինքնասպան է եղել, Պրոբոսի կայսր հռչակման լուրն իմանալուց հետո |
Գրավել է գահն ինքնակամ, Տակիտոսի եղբայրն է | մահ. սեպտեմբերի 9 276, Տարսոն | ||
| Պրոբոս լատ.՝ Marcus Aurelius Probus լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Probus Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Պրոբոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Պրոբոս Օգոստոս |
սեպտեմբեր 276 — սեպտեմբեր 282 սպանվել է զինվորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել զարքի կողմից | Բռնատիրողներ Սատուրնինոս, Պրոկուլոս և Բոնոսոս | օգոստոսի 19 232, Սիրմիում — սեպտեմբեր 282, Սիրմիում | |
| Սատուրնինոս լատ.՝ Sextus (Gaius?) Julius Saturninus |
Սեքստոս (Գայոս՞) Հուլիոս Սատուրնինոս | 280 (Եգիպտոսում) սպանվել է զինորների կողմից |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | հակառակորդ — Պրոբոս | մահ. 280, Հրեաստան | |
| Պռոկուլոս լատ.՝ Proculus |
Տ(իտոս)՞ Э(լիոս)՞ Պրոկուլոս (լռիվ անունը չի պահպանվել) |
պատկերը չի պահպանվել | 280 (Գաղիայում) մահապատժի է ենթարկվել |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդը՝ Պռոբոս | Ալբենգա — 281 |
| Բոնոսոս լատ.՝ Bonosus (լռիվ անունը չի պահպանվել) |
Բոնոսոս (լռիվ անունը չի պահպանվել) |
281 (Գերմանիայում) ինքնասպան է եղել |
Հռչակվել է զորքի կողմից | հակառակորդը՝ Պռոբոս | ||
| Կառոս լատ.՝ Marcus Aurelius Carus լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Carus Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Կառոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Կառոս Օգոստոս |
սեպտեմբեր 282 — օգոստոս 283; սպանվել է շանթահարման հետևանքով |
Հռչակվել է զորքի կողմից | 224, Նարբոն — օգոստոս 283, Տիգրիս գետի մոտ | ||
| Կարինոս լատ.՝ Marcus Aurelius Carinus լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Carinus Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Կարինոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Կարինոս Օգոստոս |
օգոստոս 283 — հուլիս 285, մինչև 284թ. նոյեմբեր իր եղբայր՝ Նումերիանոսի հետ համատեղ, սպանվել է Դիոկղետիանոսի զորքերի կողմից |
Կառոսի որդին | Նումերիանոս, հակառակորդներ — Հուլիանոս I, Դիոկղետիանոս |
մահ. հուլիս 285, Մոռավա գետի մոտ | |
| Նումերիանոս լատ.՝ Marcus Aurelius Numerius Numerianus լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Numerius Numerianus Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Նումերիոս Նումերիանոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Նումերիոս Նումերիանոս Օգոստոս |
օգոստոս 283— նոյեմբեր 284, իր եղբայր՝ Կարինոսի հետ, սպանվել է իր աներ՝ Արիոս Ապտի կողմնակիցների կողմից |
Կառոսի որդին | Կարինոս |
մահ. նոյեմբեր 284, Հոմս | |
| Հուլիանոս I լատ.՝ Marcus Aurelius Sabinus Iulianus |
Մարկոս Ավրելիոս Սաբինոս Հուլիանոս | նոյեմբեր 284 — 285 սպանվել է Կարինոսի դեմ ճակատամարտում |
Հռչակվել է զորքի կողմից Նումերիանոսի սպանության մասին լուրի ստացումից հետո | հակառակորդ — Կարինոս |
Դոմինատ [խմբագրել]
Չորրորդապետություն [խմբագրել]
| Անունը | Անունը հայերեն | Պատկերը | Իշխանության տարիները | Իշխանության է եկել | Գահակիցներ | Կյանքի տարիները |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Դիոկղետիանոս լատ.՝ Diocles լատ.՝ Caesar Gaius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus |
Դիոկղետիանոս որպես կայսր — Կեսար Գայոս Ավրելիոս Դիոկղետիանոս Օգոստոս |
284թ. նոյեմբերի 20 — 305թ. մայիսի 1 | Հռչակվել է զորքի կողմից Կառոսի մահից և Նումերիանոսի սպանությունից հետո | Մաքսիմիանոս (WA), Կոստանցիոս I Քլոր (WC), Գաղերիոս (EC), հակառակորդ — Կարինոս |
244թ. դեկտեմբերի 22, Դուկղլա — 311թ. դեկտեմբերի 3, Սոլին | |
| Մաքսիմիանոս լատ.՝ Marcus Aurelius Valerius Maximianus Herculius |
Մարկոս Ավրելիոս Վալերիոս Մաքսիմիանոս Հերկուլիոս | 285թ. հուլիսի 21 — 286թ. ապրիլի 1 (կեսար) 286թ. ապրիլի 1 — 305թ.մայիսի 1 (WA) կրկնակի 306 — 308թ. նոյեմբերի 11 , ինքնասպան է եղել |
Ներգրավվել է Դիոկղետիանոսի կողմից | Դիոկղետիանոս (EA), Կոստանդիոս I Քլոր (WC), Գալերիոս (EC), Լիկիանոս (WA), Կոստանդիանոս I Մեծ (WC) |
250, Սիրմիում — հուլիս 310, Մասալիա | |
| Կոնստանդիոս I Քլոր լատ.՝ Marcus Flavius Valerius Constantius լատ.՝ Caesar Marcus Flavius Valerius Constantius Augustus |
Մարկոս Ֆլավիոս Հուլիոս կոստանցիոս որպես կայսր — Կեսար Մարկուս Ֆլավիոս Վալերիոս Կոստանցիոս Օգոստոս |
293 — մայիսի 1 305 (WC) 305թ. մայիսի 1 — 306թ. հուլիսի 25 (WA) |
Ներգրավվել է Դիոկղետիանոսի կողմից 293թ. (WC) |
Դիոկղետիանոս (EA), Մաքսիմիանոս (WA), Գալերիոս (EC) и (EA), Ֆլավիոս Սևերոս (WC) |
250թ. մարտի 31, Դարնանիա — 306թ. հուլիսի 25, Էբորակում, Բրիտանիա | |
| Գալերիոս լատ.՝ Gaius Galerius Valerius Maximianus լատ.՝ Gaius Caesar Galerius Valerius Maximianus Augustus |
Գայոս Գալերիոս Վալերիոս Մաքսիմիանոս որպես կայսր — Գայոս Կեսար Գալերիոս Վալերիոս Մաքսիմիանոս Օգոստոս |
80px | 293թ. մարտի 1 կամ մայիսի 21 — 305թ. մայիսի 1 (EC) 305թ. մայիսի 1 — 311թ.մայիսի 5 (EA) |
Ներգրավվել է Դիոկղետիանոսի կողմից 293թ. (EC) |
Դիոկղետիանոս (EA), Մաքսիմիանոս (WA), Կոնստանդիոս I Քլոր (WC) и (WA), Ֆլավիոս Սևերոս (WC) и (WA), Մաքսիմին II Դայա (EC) и (EA), Լիկինիոս (WC) и (WA), Կոստանդիոս I Մեծ (WC) |
շուրջ 250, Սերդիկա — 311թ. մայիսի 5, Սերդիկա |
| Կարաուսիոս լատ.՝ Marcus Aurelius Mausaeus Valerius Carausius |
Մարկոս Ավրելիոս Մավսեոս Վալերիոս Կարաուսիոս | 286 — 293 (Բրիտանիայում) սպանվել է իր գանձապահ՝ Ալեքտոսի կողմից |
Ինքնակոչ | ընդդիմադիրներ — չորրորդապետներ | Բելգիկա — 293, Բրիտանիա | |
| Ալեկտոս լատ.՝ Allectus (լրիվ անունը չի պահպանվել) |
Ալեկտոս (լրիվ անունը չի պահպանվել) |
293 — 296 (Բրիտանիայում) սպանվել է Կստանդիոս I Քլորի հետ պատերազմում |
Կարաուսիոսի սպանելուց հետո | ընդդիմադիրներ — չորրորդապետեր | 296, Բրիտանիա | |
| Փլավիոս Սևերոս լատ.՝ Severus լատ.՝ Caesar Flavius Valerius Severus Augustus |
Սևերոս որպես կայսր — Կեսար Փլավիոս Վալերիոս Սևերոս Օգոստոս |
305թ. մայիսի 1— 306թ. հունիսի 25 (WC) 306թ. հունիսի 25 — 307թ. փետրվարի 16 (WA) ինքնասպան է եղել մակսեցիոսի հրամանով |
Նշանակվել է Գալերիոսի և Կոնստանցիոս I Քլորի կողմից | Գալերիոս (EA), Կոնստանցիոս I Քլոր (WA), Մաքսիմինոս Դազա (WC), Կոստանդիանոս I Մեծ (WC) |
Իլիրիկ — 307թ. փետրվարի 16, Հռոմ | |
| Մաքսիմինոս II լատ.՝ Maximinus լատ.՝ Caesar Gaius Valerius Galerius Maximinus Augustus |
Մաքսիմինոս որպես կայսր — Կեսար Գայոս Վալերիոս Մաքսիմինոս Օգոստոս |
305թ. մայիսի 1 — 310 (EC) 310 — մայիս 312 (EA) |
Նշանակվել է Գալերիոսի և Կոստանցիոս I կողմից | Գալերիոս (EA), Կոստանցիոս I Քլոր (WA), Փլավիոս Սևերոս (WC) и (WA), Լիկինիոս (WA), Կոստանդիանոս I Մեծ (WC) |
270թ. նոյեմբերի 20 — օգոստոս 313, Տարսոն | |
| Մաքսենցիոս լատ.՝ Marcus Aurelius Valerius Maxentius լատ.՝ Caesar Marcus Aurelius Valerius Maxentius Augustus |
Մարկոս Ավրելիոս Վալերիոս Մաքսենցիոս որպես կայսր — Կեսար Մարկոս Ավրելիոս Վալերիոս Մաքսենցիոս Օգոստոս |
306թ. հոկտեմբերի 28 — 312թ. հոկտեմբերի 28 (Հռոմում) |
Մաքսիմիանոսի որդին ինքնակոչ |
հակառակորդներ՝ — չորրորդապետները | 278 — 312թ. հոկտեմբերի 28, ջրասույզ է եղել Տիբեր գետում | |
| Լիկինիոս լատ.՝ Flavius Galerius Valerius Licinian Licinius |
Փլավիոս Գալերիոս Վալերիոս Լիկինիանոս Լիկինիոս | 307 — 308թ. նոյեմբերի 11 (WC) 308 թ. նոյեմբերի 11— 312 (WA) 312 — 324թ.սեպտեմբերի 18 (EA) |
Նշանակվել է Գալերիոսի կողմից խեղդվել է Կոստանդիանոս Մեծի հրամանով |
Գալերիոս (EA), Կոստանդիոս I Քլոր (WA), Մաքսիմիանոս II (EC) и (EA), Վաղես I (WA), Մարտինիանոս (WA), Կոստանդիանոս I Մեծ (WC) и (WA), Կրիսպոս (WC), Կոստանդիանոս II (WC), |
263 կամ 265, Դակիա — 325 գարուն, Թեսաղոնիկե | |
| Դոմիցիոս Ալեքսանդր լատ.՝ Lucius Domitius Alexander |
Լուցիոս Դոմիցիոս Ալեքսանդր | 308 — 311 (Աֆրիկայում) |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմիցм | Փռյուգիա — մահ. 311, Աֆրիկա | ||
| Վաղես I լատ.՝ Gaius Aurelius Valerius Valens |
Գայոս Ավրելիոս Վալերիոս Վաղես | 316 դեկտեմբեր — 317թ. մարտի 1 (WA) մահապատժի է ենթարկվել Լիկինիոսի կողմից |
Նշանակվել է և այնուհետև պահշտոնաթող է արվել Լիկինիոսի կողմից | Լիկինիոս (EA), Կոստանդիանոս I Մեծ (WA) |
մահ. 317 | |
| Մարտինիանոս լատ.՝ Sextus Marcius Martinianus |
Սեքստոս Մարցիոս Մարտինիանոս | հուլիս — 324թ. սեպտեմբերի 18 (WA) մահապատժի է ենթարկվել Կոնստանդիանոս I Մեծի կողմից |
Նշանակվել է Լիկինիոսի կողմից | Լիկինիոս (EA), Կոնստանդիանոս I Մեծ (WA) |
մահ. 324, Թեսալոնիկներ |
Կոստանդիանոսի հարստություն [խմբագրել]
| Անունը | Անունը հայերեն | Պատկերը | Իշխանության տարիները | Իշխանության է եկել | Գահակիցներ | Կյանքի տարիները |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կոստանդիանոս I Մեծ լատ.՝ Flavius Valerius Aurelius Constantinus |
Փլավիոս Վալերիոս Ավրելիոս Կոստանդիանոս | 306թ. հուլիսի 25 — 312թ. հոկտեմբերի 29 (WC) 312թ. հոկտեմբերի 29 — 324թ. սեպտեմբերի 19 (WA) 324թ. սեպտեմբերի 19 — 337թ.մայիսի 22 (միահեծան կայսր) |
Կոստանդիոս I Քլորի որդին, կայսր է հռչակվել Մաքսիմիանոսի հորդորով | Մաքսիմիանոս (WA), Գալերիոս (EA), Փլավիոս Սևերոս (WA), Մաքսիմինոս Դազա (EC) и (EA), Լիկինիոս (WC), (WA) и (EA), Վաղես I (WA), Մարտինիանոս (WA), Կրիսպոս, Կոստանդիանոս II, Կոստանցիոս II, Կոստաս, Դալմացիոս Կրտսեր, Հանիբալիան Կրտսեր |
272թ. փետրվարի 27, Նիշ — 337թ. մայիսի 22, Նիկոմիդիա | |
| Կրիսպոս լատ.՝ Flavius Iulius Crispus |
Փլավիոս Հուլիոս Կրիսպոս | մարտի 1 317 — 326 (WC), սպանվել է հոր հրամանով |
Կոնստանդիանոս I Մեծի ավագ որդին առաջին ամուսնությունից Միներվինայի հետ, |
Կոստանդիանոս I Մեծ (WA), Լիկինիոս (EA), Կոնստանդիանոս II Կոստանցիոս II |
մոտ. 305, Նիկոմեդիա — 326 | |
| Կոստանդիանոս II լատ.՝ Flavius Claudius Constantinus |
Փլավիոս Կլավդիոս Կոստանդիանոս | 317թ. մարտի 1 — 337 մայիսի 22 (WC) 337թ. մայիսի 22 — 340 (Գաղիա, Իսպանիա և Բրիտանիա ) Կոստանցիոս II և Կոստանդ եղբայրների հետ գահակից, մահացել է Կոստանդի հետ մարտում |
Կոստանդիանոս Մեծի ավագ որդին երկրորդ ամուսնությունից Ֆաուստայի հետ; նշանակվել է Կոստանդիանոս Մեծի կողմից (WA), |
Լիկինիոս (EA), Կրիսպոս, Կոստանդիոս II, Կոստանդ, Դալմաթիոս Կրտսեր, Հաննիբալիանոս Կրտսեր |
փետրվար 317, Արլ — 340, Աքվիլեա | |
| Կոստանդիոս II լատ.՝ Flavius Julius Constantius |
Ֆլավիոս Հուլիոս Կոստանդիոս | 324 նոյեմբերի 23 — 337 մայիսի 22 (կեսար) 337 մայիսի 22— 340 (ասիական նահանգներ) գահակից Կոստանդիանոս II և Կոստանդ եղբայրների հետ 340 — 350 (արևելյան նահանգներ) գահակից Կոստանդին 350 — 361թ. նոյեմբերի 3 միանձնյա |
Կոստանդիանոս Մեծի երկրորդ որդին Ֆաուստայի հետ ամուսնությունից նշանակվել է Կոստանդիանոս Մեծի կողմից |
Կոստանդիանոս I Մեծ (WA), Կրիսպոս, Կոստանդիանոս II, Կոստանդ, Դալմաթիոս Կրտսեր, Հանիբալիան Կրտսեր, Կոստանդիոս Հալլոս, Վետրանիոն, Ֆլավիոս Հուլիանոս |
317 օգոստոսի 7, Սիրմիում — 361թ. նոյեմբերի 3, Մոփսուեստիա, Կիլիկիա | |
| Կոստանդ լատ.՝ Flavius Iulius Constans |
Ֆլավիոս Հուլիոս Կոստանդ | 333 — 337թ. մայիսի 22 (կեսար) 337թ. մայիսի 22 — 340 (բալկանյան նահանգներ) իր եղբայրներ` Կոստանդիանոս II –ի և Կոստանցիոսի գահակից 340 — 350 (արևմտյան մաս) իր եղբոր` Կոստանցիոս II–ի գահակից, գահընկեց է արվել և սպանվել Մագնենցիոսի հրամանով |
Կոստանդիսնոս Մեծի երրորդ որդին (Ֆաուստայի հետ երկրորդ ամուսնությամբ); նշանակվել է Կոստանդիանոս Մեծի կողմից |
Կոստանդիանոս Մեծ (WA), Կոստանդիանոս II, Կոստանցիոս II, Դալմացիոս Կրտսեր, Հանիբալիան Կրտսեր |
323 — 350, Էլնոյի մոտ, Գաղիա | |
| Դալմացիոս Կրտսեր լատ.՝ Flavius Dalmatius |
Ֆլավիոս Դալմացիոս | 335թ. սեպտեմբերի 19 — 337 (կեսար) սպանվել է Կոստանդիանոս II–ի կողմից |
Կոստանդիանոս Մեծի խորթ եղբոր` Դալմացիոս Ավագի մեծ որդին, նշանակվել է Կոստանդիանոս Մեծի կողմից |
Կոստանդիանոս Մեծ (WA), Կոստանդիանոս II, Կոստանցիոս II, Կոստանդ, Հանիբալիան Կրտսեր |
մահ. 337 | |
| Հանիբալիան Կրտսեր լատ.՝ Flavius Hannibalianus |
Ֆլավիոս Հանիբալիանոս | 335 —սեպտեմբեր 337 (կեսար) սպանվել է Կոստանդիանոս II–ի կողմից |
Կոստանդիանոս Մեծի խորթ եղբոր` Դալմացիոս Ավագի կրտսեր որդին նշանակվել է Կոստանդիանոս Մեծի կողմից |
Կոստանդիանոս Մեծ (WA), Կոստանդին II, Կոստանցիոս II, Կոստանդ, Դալմացիոս Կրտսեր |
մահացել է 337 սեպտեմբերին | |
| Մագնեցիոս լատ.՝ Flavius Magnus Magnentius |
Ֆլավիոս Մագնուս Մագնեցիոս | 350թ. հունվարի 18 — 353թ. օգոստոսի 11 (Գաղիա և Իտալիա) ինքնասպանություն է գործել թրի վրա նետվելով |
Կայսիր է հռչակվել զորքի կողմից | Մագնոս Դեցենիցոս | 303, Սամարոբրիվա — 353թ. օգոտոսի 11 , Լուգդունում | |
| Մագնոս Դեցենցիոս լատ.՝ Magnus Decentius |
Մագնոս Դեցենցիոս | 350 կամ 351 — 353թ. օգոստոսի 18 (կեսար) կախվել է |
Մագնեցիոսի եղբայրը, կայսր է հռչակվել Մագնեցիոսի կողմից |
Մագնեցիոս | մահ. 353թ. օգոստոսի 18, Սենոնի | |
| Վետրանիոն լատ.՝ Vetranio (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
Վետրանիոն (ամբողջ անունը չի պահպանվել) |
350թ. մարտի 1 — դեկտեմբերի 25 (Սիրմիում), զրկվել է իշխանությունից Կոստանդիոս II կողմից |
Հռչակվել է զորքի և ճանաչվել Կոստանդիոս II-ի կողմից | Կոստանդիոս II | Մյոզիա — 356, Սիրմիում | |
| Նեպոտիանոս լատ.՝ Flavius Iulius Popilius Nepotianus Constantinus |
Ֆլավիոս Հուլիոս Պոպիլիոս Նեպոտիանոս Կոստանդիանոս | 350թ. հունիսի 3 — հունիսի 30 (Հռոմում) սպանվել է Մագնեցիոսի հրամանով |
Կոստանդիոս I Քլորի թոռը, կայսր է հռչակվել զորքի կողմից |
մահ. 350թ. հունիսի 30, Հռոմ | ||
| Կոստանդիոս Գալլոս լատ.՝ Flavius Claudius Constantius Gallus |
Ֆլավիոս Կլավդիոս Կոստանդիոս Գալլոս | 351թ. մարտի 15 — 354 (կեսար) սպանվել է Կոստանդիոս II հրամանով |
Կոստանդիանոս Մեծի եղբայր` Հուլիոս Կոստանդիոսի ավագ որդին; նշանակվել է Կոստանդիոս II–ի կողմից |
Կոստանդիոս II | մոտ. 335, Մասսա — 354, Պոլա | |
| Սիլվանոս լատ.՝ Claudius Silvanus |
Կլավդիոս Սիլվանոս | պատկերը չի պահպանել | 355թ. օգոստոսի 11 — սեպտեմբերի 7 (Կողոնիա Ագրիպինա) սպանվել է զինվորների կողմից |
Ինքնակոչ | մահ. 355ո. սեպտեմբերի 7, Կողոնիա Ագրիպինա | |
| Հուլիանոս II Ուրացող լատ.՝ Flavius Claudius Julianus լատ.՝ Flavius Claudius Julianus Augustus |
Ֆլավիոս Կլավդիոս Հուլիանոս, որպես կայսր — Ֆլավիոս Կլավդիոս Հուլիանոս Օգոստոս |
355թ. նոյեմբերի 6 — 360 փետրվար (կեսար) 360 փետրվար— 361թ. նոյեմբերի 3 (օգոստոս) 361 նոյեմբերի 3 — 363թ. հունիսի 26 (միանձնյա) |
Կոստանդիանոս Մեծի եղբոր` Հուլիոս Կոստանդիոսի կրտսեր որդին; նշանակվել է Կոստանդիոս II–ի կողմից |
Կոստանդիոս II | 331 կամ 332, Կոստանդնուպոլիս — 363 հունիսի 26, Մարանգի ճակատամարտ, Միջագետք | |
| Հովիանոս լատ.՝ Flavius Claudius Iovianus |
Ֆլավիոս Կլավդիոս Հովիանոս | 363 հունիսի 27— 364 փետրվարի 17 | Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից Հուլիանոս Ուրացողի մահից հետո | 330 կամ 331, Սինգիդունում — 364 փետրվարի 17, Դադաստանա, Բյութանիա |
Վաղենտինիանոսի հարստություն [խմբագրել]
| Անուն | Անունը հայերենով | պատկեր | գահակալության տարիները | Իշպանության գալը | Գահակիցներ | Կյանքի տարիներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Վալենտինիանոս I լատ.՝ Flavius Valentinianus լատ.՝ Flavius Valentinianus Augustus |
Ֆլավիոս Վալենտինիանոս որպես կայսր — Ֆլավիոս Օգոստոս Վալենտինիանոս |
364թ. փետրվարի 26 — մարտի 28 (միանձնյա), 364թ. մարտի 28 — 375թ. նոյեմբերի 17 (Արևմուտքում), Վաղես II–ի գահակից |
Հռչակվել է զորքերի կողմից, սակայն ընդունել է միայն կայսրության արևմտյան մասի կառավարումը |
Վաղես II, Գրատիանոս |
321, Կիբալա — 375թ. նոյեմբերի 17, Բրեգեցիոն, Դանուբի վրա | |
| Վաղես II լատ.՝ Flavius Julius Valens լատ.՝ Flavius Julius Valens Augustus |
Ֆլավիոս Հուլիոս Վաղես որպես կայսր — Ֆլավիոս Հուլիոս Վաղես Օգոստոս |
364թ. մարտի 28 — 375թ. նոյեմբերի 17, (Արևելքում), Վալենտինիանոս I–ի գահակից, 375թ. նոյեմբերի 17 — 378թ. օգոստոսի 9 (Արևելքում), Գրատիանոսի և Վալենտինիանոս II–ի գահակից, զոհվել է գոթերի դեմ ճակատամարտում |
Վալենտինիանոս I–ի եղբայրը, նշանակվել է նրա կողմից | Վալենտինիանոս I, Գրատիանոս, Վալենտինիանոս II |
328, Կիբալա — 378թ. օգոստոսի 9, Ադրիանուպոլսի ճակատամարտ | |
| Պրոկոպիոս լատ.՝ Procopius (լրիվ անունը մեզ չի հասել) |
Прокопий (լրիվ անունը մեզ չի հասել) |
365թ. սեպտեմբերի 26 — 366թ. մայիսի 27 (Փոքր Ասիայում), մահապատժի է ենթարկվել Վաղես IIի կողմից |
Կայսր է հռչակվել զորքի կողմից | 325, Կիլիկիա — 366թ. մայիսի 27, Թրակիա | ||
| Գրատիանոս լատ.՝ Flavius Gratianus լատ.՝ Flavius Gratianus Augustus |
Ֆլավիոս Գրատիանոս որպես կայսր` Ֆլավիոս Գրատիանոս Օգոստոս |
367թ. օգոստոսի 4 — 375թ. նոյեմբերի 17, գահակից Արևմուտքում, 375թ. նոյմեմբերի 17 — 383թ. օգոստոսի 25 (Արևմուտքում), Վաղենտինիանոս II–ի գահակից, սպանվել է Մագնուս Մաքսիմոսի կողմից |
Վաղենտինիանոս I– ի որդին, կայսր է հռչակվել հոր կողմից | Վաղենտինիանոս I, Վաղես II, Վաղենտինիանոս II, Թեոդոս I Մեծ, հակառակորդ` Մագնուս Մաքսիմոս |
359թ. ապրիլի 18, Սիրմիում — 383թ. օգոստոսի 25, Լուգդունում | |
| Վաղենտինիանոս II լատ.՝ Flavius Valentinianus լատ.՝ Flavius Valentinianus Augustus |
Ֆլավիոս Վալենտինիանոս որպես կայսր — Ֆլավիոս Վալենտինիանոս Օգոստոս |
375 — 383 օգոստոսի 25, եղբոր գահակից Արևմուտքում, 383 օգոստոսի 25— 392 մայիսի 15, ինքնակոչ Մագնուս Մաքսիմոսի գահակից Արևմուտքում, հավանաբար, սպանվել է ռազմական մագիստրոս Արբոգաստի հրամանով |
Գրատիանոսի եղբայրը, նշանակվել է նրա կողմից | Վաղես II, Գրատիանոս, Թեոդոսիոս I Մեծ,, Մագնուս Մաքսիմոս |
371 — 392թ. մայիսի 15, Վիեն | |
| Մագնուս Մաքսիմոս լատ.՝ Magnus Clemens Maximus |
Մագնուս Կղեմես Մաքսիմոս | 383 — 383 օգոստոսի 25, Գրատիանոսի հակառակորդ, 383 օգոստոսի 25 — 387, Արևմուտքում Վալենտինիանոս II–ի գահակից, 387 — 388թ. օգոստոսի 28, Վալենտինիանոս II–ի և Թեոդոս I Մեծի հակառակորդ, սպանվել է Թեոդոս I Մեծի կողմից |
Հռչակվել է կայսր զորքի կողմից Բրիտանիայում | հակառակորդ` Գրատիանոս, Վալենտինիանոս II, հակառակորդ` Թեոդոս I Մեծ |
շուրջ 335, Իսպանիա — 388թ. օգոստոսի 28, Աքվիլեա | |
| Փլավիոս Վիկտոր լատ.՝ Flavius Victor |
Փլավիոս Վիկտոր | 384 — 388 օգոստոս, հոր` Մագնուս Մաքսիմուսի գահակիցը, մահապատժի է ենթարկվել Թեոդոսիոս I Մեծի հրամանով |
Մագնուս Մաքսիմուսի որդին, նրա կողմից նշանակված | Մագնուս Մաքսիմուս, Վաղենտիանոս II, հակառակորդը` Թեոդոսիոս I Մեծ |
մահ. 388 օգոստոսին | |
| Եվգենիոս լատ.՝ Flavius Eugenius |
Փլավիոս Եվգենիոս | օգոստոսի 22 392 — սեպտեմբերի 6 394, մահապատժի է ենթարկվել Թեոդոսիոս I Մեծի կողմից |
Հռչակվել է Արբոգաստոսի օգնությամբ | հակառակորդը` Թեոդոսիոս I Մեծ | մահ. սեպտեմբերի 6 394, Ֆրիգիդ գետի վրա (այժմյան Սլովենիա) |
Թեոդոսիոսի հարստություն [խմբագրել]
| Անուն | Անունը հայերենով | Պատկեր | Գահակալության տարիները | Իշխանության գալը | գահակիցներ | Կյանքի տարիները |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Թեոդոս I Մեծ լատ.՝ Flavius Theodosius լատ.՝ Flavius Theodosius Augustus |
Փլավիոս Թեոդոսիոս որպես կայսր — Փլավիոս Թեոդոսիոս Օգոստոս |
379թ. հունվարի 19 — 392թ. մայիսի 15 (Արևելքում), 392թ. մայիսի 15 — 395թ. հունվարի 17 (միանձնյա) |
նշանակվել է Գրացիանոսի կողմից | Գրացիանոս, Վաղենտինիանոս II, Հոնորիոս, Արկադիոս, հակառակորդները — մագնուս Մաքսիմոս, Փլավիոս Վիկտոր, Եվգենիոս |
347թ. հունվարի 11 , Կավկա, Իսպանիա — 395թ. հունվարի 17, Մեդիոլան |
Արևմտյան Հռոմեական կայսրություն [խմբագրել]
395թ-ից հետո պետության երկու մասերը այլևս չեն ունեցել ընդհանուր կառավարիչ, թեև կայսրությունը համարվում էր միասնական, միայն երկու կայսրերի և երկու արքունիքների կողմից կառավարվող: Թեոդոս Մեծը վերջին կայսրն էր, որը միասնական Հռոմեական կայսրության կառավարիչն էր:
| Անուն | Անունը հայերեն | Պատկեր | Կառավարման տարիներ | Իշխանության գալը | Գահակիցներ | Կյանքի տարիներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Հոնորիոս լատ.՝ Flavius Honorius լատ.՝ Flavius Honorius Augustus |
Փլավիոս Հոնորիոս որպես կայսր`Փլավիոս Հոնորիոս Օգոստոս |
հունվարի 23 393 — հունվարի 17 395 հոր Թեոդոսիոս I Մեծի գահակիցը հունվարի 17 395 — օգոստոսի 15 423 (Արևմուտքում) |
Թեոդոսիոս I Մեծի որդին և գահակիցը | Թեոդոսիոս I Մեծ, Կոնստանդիոս III, հակառակորդներ` Կոնստանտին III, ԿոնստանտII, Պրիսկոս Ատտալոս, Հովինոս, Սեբաստիանոս |
սեպտեմբերի 9 384, Կոստանդնուպոլիս — օգոստոսի 15 423, Հռավեննա | |
| Մարկոս լատ.՝ Marcus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Մարկոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
պատկերը չի պահպանվել | 406 — 407 (Բրիտանիայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Հռչակվել է զորքի կողմից | մահ. 407, Բրիտանիա | |
| Գրացիանոս լատ.՝ Gratianus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Գրացիանոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
պատկեր չի պահպանվել | 407 (Բրիտանիայում) սպանվել է զինվորների կողմից |
Հռչակվել է զորքի կողմից | մահ. 407, Բրիտանիա | |
| Կոնստանտին III լատ.՝ Flavius Claudius Constantinus |
Փլավիոս Կլավդիոս Կոնստանտինոս | 407 — 409 (Բրիտանիայում և Գալիայում) 409 — 411 Հոնորիոսի և Կոնստանտ II-իհետ միասին, մահապատժի է ենթարկվել Հոնորիոսի կողմից |
Հռչակվել է զորքերի կողմից | Հոնորիոս, Կոնստանտ II |
մահ. սեպտեմբերի 18 411, Հռավեննայի մոտակայքում | |
| Կոնստանտ II լատ.՝ Constans (լրիվ անունը անհայտ է) |
Կոնստանտ (լրիվ անունն անհայտ է) |
408 — 409 (կեսար) 409 — 411 Հոնորիոսի և Կոնստանտին III-իհետ միասին, սպանվել է զորավար Գերոնտիոսի կողմից |
Կոնստանտին III-ի որդին և գահակիցը | Հոնորիոս, Կոնստանտին III |
մահ. մինչև սեպտեմբերի 18 411, Վիեննա | |
| Պրիսկոս Ատտալոս լատ.՝ Priscus Attalus |
Պրիսկոս Ատտալոս | 409 գահընկեց է արվել վեստգոթերի թագավոր Ալարիխ I-ի կողմից 414 — 415 երկրորդ անգամ, գերեվարվել է ապագա կայսր Կոնստանդիոս III-ի կողմից |
Հռչակվել է սենատի կողմից Ալարիխ I-ի միջամտությամբ, երկրորդ անգամ` կրկին վեստգոթերի կողմից |
մահ. 416 հետո, Լիպարյան կղզիներ | ||
| Հովինոս լատ.՝ Jovinus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Հովինոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
411 — 413 (Գալիա) մահապատժի է ենթարկվել |
Հռչակվել է զորքի կողմից | Սեբաստիանոս | մահ. 413, Նարբոննա | |
| Սեբաստիանոս լատ.՝ Sebastianus (լրիվ անունն անհայտ է) |
Սեբաստիանոս (լրիվ անունն անհայտ է) |
80px | 412 — 413 (Գալիա) մահպատժի է ենթարկվել |
Հովինոսի եղբայրն ու գահակիցը | Հովինոս | մահ. 413, Նարբոննա |
| Կոնստանդիոս III լատ.՝ Flavius Constantius |
Փլավիոս Կոնստանդիոս | փետրվարի 8 — սեպտեմբերի 2 421 Հոնորիոսի գահակիցը |
Նշանակվել է Հոնորիոսի կողմից, որպես գահակից | Հոնորիոս | Նիշ — սեպտեմբերի 2 421 | |
| Հովիանոս լատ.՝ Flavius Johannes |
Փլավիոս Հովիանոս | օգոստոսի 27 423 — 425 մայիս գերվել ու սպանվել է |
Հոնորիոսի քարտուղարը, նրա մահից հետո ինքն իրեն կայսր է հռչակել | մահ. 425 մայիս, Ակվիլեա | ||
| Վաղենտիանոս III լատ.՝ Flavius Placidus Valentinianus |
Փլավիոս Պալցիդոս Վաղենտիանոս | հոկտոմբերի 23 423 — հոկտեմբերի 23 425 (կեսար) հոկտեմբերի 23 425 — մարտի 16 455 միանձնյա, Պետրոնիոս Մաքսիմուսի հրամանով սպանվել է Մարսյան դաշտում |
Կոնստանդիոս III-ի որդին, որի մահից հետո հռչակվել է Թեոդոսիոս II-ի կողմից (հորեղբայր) | հուլիսի 2 419, Հռավեննա — մարտի 16 455, Հռոմ | ||
| Պետրոնիոս Մաքսիմուս լատ.՝ Flavius Petronius Maximus |
Փկավիոս Պետրոնիոս Մաքսիմուս | մարտի 17 — ապրիլի 22 455 քարկոծվել է ժողովրդի կողմից |
Վաղենտիոնոս III-ի մահից հետո ստիպել է նրա այրուն` Լիցինիա Եվդոկսիային ամուսնանալ իր հետ և ստանձնել իշխանությունը | մահ. ապրիլի 22 455, Հռոմ | ||
| Ավիտոս լատ.՝ Marcus Maecilius Flavius Eparchius Avitus |
Մարկոս Մեցիլիոս Փլավիոս Եպարքիոս Ավիտոս | հուլիսի 10 455 — հոկտեմբերի 6 456 հրաժարվել է գահից Ռիցիմերոսի ազդեցության տակ |
Ընտրվել է 7 գալլական պրովինցիաների ղեկավարներ ժողովի ժամանակ | 385, Նեմեսս — 457 սկիզբ, Գալիայի ճանապարհին | ||
| Մայորիանոս լատ.՝ Flavius Iulius Valerius Maiorianus |
Փլավիոս Հուլիոս Վալերիոս Մայորիանոս | ապրիլի 1 457 — օգոստոսի 2 461 հրաժարվել է գահից Ռիցիմերոսի ազդեցության տակ |
Հռճակվել է Հռավեննայի ռազմական ճամբարում Ռիցիմերոսի ազդեցության տակ | 420 նոյեմբեր— օգոստոսի 7 461, Տորտոնա (դիզենտերիայից) | ||
| Լիբիոս Սեվերոս լատ.՝ Flavius Libius Severus Serpentius |
Փլավիոս Լիբիոս Սեվերոս Սերպենտիոս | նոյեմբերի 19 461 — օգոստոսի 15 465 հավանաբար թունավորվել է Ռիցիմերոսի հրամանով |
Նշանակվել է Ռիցիմերոսի կողմից | Լուկանիա — օգոստոսի 15 465 | ||
| Պրոկոպիոս Անտեմիոս լատ.՝ Flavius Procopius Anthemius |
Փլավիոս Պրոկոպիոս Անտեմիոս | ապրիլի 12 467 — հուլիսի 11 472 մահապատժի է ենթարկվել Ռիցիմերոսի կողմից |
Ուղարկվել է բյուզանդական արքունիքից և նշանակվել է Ռիցիմերոսի կողմից | ապրիլի 12 467, Կոնստանդնուպոլիս — հուլիսի 11 472, Հռոմ | ||
| Օլիբրիոս լատ.՝ Flavius Anicius Olybrius |
Փլավիոս Անիցիոս Օլիբրիոս | հուլիսի 11 — հոկտեմբերի 22 472 մահացել է ժանտախտից |
Հռչակվել է Ռիցիմերոսի ճամբարում | մահ. հոկտեմբերի 22 472 | ||
| Գլիցերիոս լատ.՝ Flavius Glycerius |
Փլավիոս Գլիցերիոս | մարտի 3 473 — 474 հունիս գահընկեց է արվել Հուլիոս Նեպոսի կողմից |
Հռչակվել է Հունդոբադի կողմից | մահ. 480-ից հետո | ||
| Հուլիս Նեպոս լատ.՝ Julius Nepos |
Հուլիս Նեպոս | հւոնիս 474 — օգոստոսի 28 475 (Իտալիայում) 475 — 480 (փախել է Դալմաթիա), սպանվել է ննջասենյակում, նրա մահից հետո Հռոմի սենատը կայսրական իշխանության նշանները ուղարկել է Կոստանդնուպոլիս |
Նշանակվել է բյուզանդական կայսր Լևոն I Մակելլայի կողմից, գահընկեց է արել Գլիցերիոսի կողմից | Հռոմուլոս Օգոստուլոս | 430 — 480, Սպլիտ | |
| Հռոմուլոս Օգոստուլոս լատ.՝ Flavius Romulus Augustus |
Փլավիոս Հռոմուլոս Օգոստուլոս | հոկտեմբերի 31 475 — սեպտեմբերի 4 476 գահընկեց է արվել Օդոակրի կողմից |
Հռչակվել է իր հոր` բանակի մագիստր Օրեստի կողմից | Հուլիոս Նեպոս | 461 կամ 463 — 511 հետո |
Հղումներ [խմբագրել]
- ↑ Խորենացի, Հայոց պատմություն, II:54