Սկանսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սկանսեն
շվեդ.՝ Skansen
Skansen Entré 2015a.jpg
Տեսակբացօթյա թանգարան, կենդանաբանական այգի և աշխատանքային թանգարան
ԵրկիրFlag of Sweden.svg Շվեդիա[1]
ՏեղագրությունՍտոկհոլմի լեն[2]
ՎայրՍտոկհոլմ[1][3]
Կազմված էPharmacy, Skansen?[4][5], Bakery, Skansen?, The tower Bredablick, Skansen?, Printing house, Skansen?, Ekshärad Farmstead, Skansen?, Vastveit Storehouse, Skansen?, Oktorp Farmstead, Skansen?, Kyrkhult Farmhouse, Skansen?[6], Stone Cottage, Skansen?[7], Village Hall of Skansen?, The Hook Big Swing, Skansen?, Seglora Church, Skansen?[8] և The Post Office (the exhibit of Skansen)?
Հիմնադրված է1891
ՀիմնադիրԱրթուր Հազելիուս
Այցելուներ1 300 000 մարդ
Կայքskansen.se

Սկանսեն (շվեդ.՝ Sconce), առաջին բացօթյա թանգարանն ու կենդանաբանական այգին Շվեդիայում: Գտնվում է Ստոկհոլմի Յուրգորդեն կղզում: Բացվել է 1891 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Արթուր Հազելիուսի (1833–1901) կողմից՝ ներկայացնելու մինչև արդյունաբերական դարաշրջանի կյանքի ձևը Շվեդիայի նահանգներում:

Սկանսեն անվանումն օգտագործվել է նաև որպես գոյական անուն՝ ներկայացնելու այլ բացօթյա թանգարաններ և պատմական կառույցների հավաքածուներ, մասնավորապես Կենտրոնական Եվրոպայում, Արևելյան Եվրոպայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովրդական պար Սկանսենում, 1904
Սկանսենի աշխատակազմը 1896 թվականին
Սկանսենում կերակրում են ծովացուլին, 1908

19-րդ դարը Եվրոպայում եղել է մեծ փոփոխությունների շրջան, և Շվեդիան նույնպես բացառություն չէր: Գյուղական ապրելակերպն արագորեն տեղ էր տալիս արդյունաբերական հասարակությանը, և շատերը վախենում էին, որ երկրի ավանդական սովորույթներն ու զբաղմունքները կարող են կորել պատմության անիվներում: Հյուսիսային թանգարանի հիմնադիր Արթուր Հազելիուսը, ոգեշնչված 1881 թվականին Օսկար II-ի հիմնած Նորվեգիայի մշակույթի պատմության թանգարանով, կղզին գերիշխող բլրի վրա ստեղծեց բացօթյա թանգարան: Սկանսենը մոդել դարձավ Սկանդինավիայի և հետագայում այլ վայրերի բացօթյա թանգարանների համար:

Ի սկբանե Սկանսենը եղել է Հյուսիսային թանգարանի մաս և 1963 թվականին դարձել է անկախ կազմակերպություն: Սկանսենի շենքերի ներսում գտնվող առարկաները դեռևս Հյուսիսային թանգարանի սեփականություն են հանդիսանում:

Բազում ճամփորդություններից հետո Հազելիուսը գնել է շուրջ 150 տուն ամբողջ երկրից (ինչպես նաև Նորվեգիայի Տելեմարկից) և դրանք մաս-մաս տեղափոխել թանգարան, որտեղ վերակառուցելուց հետո ստացել է ավանդական Շվեդիայի եզակի պատկերը: Թանգարանի շենքերից միայն երեքը բնօրինակ չեն, և պատճենվել են Հազելիուսի գտած օրինակներից: Բոլոր շենքերը բաց են այցելուների համար և ցույց են տալիս շվեդական կյանքի ամբողջ պատկերը՝ 1680 թվականին կառուցված Skogaholm Manor տնից մինչև 16-րդ դարի Älvros գյուղացիական տնտեսություններ:

Բացօթյա թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկանսենն ամեն տարի ունենում է 1.3 միլիոն այցելու[9]: 75 ակր մակերեսով տարածքում է գտնվում 19-րդ դարի միջին քաղաքի ամբողջական կրկնօրինակը՝ ավանդական հագուստով արհեստավորներ, դաբաղող վարպետներ, կոշկակարներ, մետաքսագործներ, հացաթուխներ և ապակեգործներ, որոնք ցուցադրում են իրենց հմտությունները շրջակայքում: Ծխախոտ աճեցնելու համար կա նույնիսկ փոքրիկ տարածք: Բացօթյա կենդանաբանական այգում կան տարբեր սկանդինավյան կենդանիներ, այդ թվում՝ զուբր, գորշ արջ որմզդեղն, մոխրագույն փոկ, լուսան, սովորական աղվես, եղջերու, գորշ գայլ, կուղխ. Կան նաև գյուղացիական տնտեսություններ, որտեղ գյուղատնտեսական կենդանիներ կարելի է տեսնել:

Դեկտեմբերի սկզբին այս վայրի Bollnäs կենտրոնական հրապարակում անցկացվեց հանրաճանաչ Սուրբ Ծննդյան շուկան, որն անցկացվում է 1903 թվականից ի վեր՝ յուրաքանչյուր հանգստյան օրերին այստեղ բերելով շուրջ 25000 այցելուի: Ամռանը կազմակերպվում են ժողովրդական պարերի և համերգների ցուցադրություններ:

Ֆունիկուլյոր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսած 1897 թվականից Սկանսենը սպասարկվում է Սկանսենս Բերգբանա (Skansens bergbana) ֆունիկուլյորը, որն ունի 196.4 մետր երկարություն, ընդհանուր առմամբ 34,57 մետր բարձրությամբ[10]:

Սկանսեն են հասնում Գիծ 7-ի ժամանակակից տրամվայները:

Սկանսենի պահապաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Պահապաններ
1891–1901 Արթուր Հազելիուս
1901–1905 [Գունար Հազելիուս
1905–1912 Բերնհարդ Սալին
1913–1928 Գուստավ Ափմարկ
1929–1955 Անդրեաս Լինդբլոմ
1956–1968 Գոստա Բերգ
1969–1982 Նիլս Էրիկ Բահրենդց
1982–1991 Եվա Նորդենսոն
1992–1994 Հանս Ալֆրեդսոն
1995–2005 Աննա-Գրետա Լեյխոն
2005- Ջոն Բրաթմիր

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]