Վազա թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վազա թանգարան
Vasa Museum building view from the sea (3).jpg
Տեսակծովային թանգարան[1]
ԵրկիրFlag of Sweden.svg Շվեդիա[1]
ՏեղագրությունՍտոկհոլմ և Ստոկհոլմ[1]
Մասն էSwedish National Maritime and Transport Museums?
Ղեկավարության նստավայրՍտոկհոլմ, Շվեդիա
Հիմնադրված էհունիսի 15, 1990
Այցելուներ1 220 429[2]
Կոորդինատներ: 59°19′40″ հս․ լ. 18°5′28″ ավ. ե. / 59.32778° հս․. լ. 18.09111° ավ. ե. / 59.32778; 18.09111
Կայքvasamuseet.se

Վազա թանգարան (շվեդ.՝ Vasamuseet, Վասա թանգարան), ծովային թանգարան Ստոկհոլմում, Շվեդիա: Յուրգարդեն կղզու տարածքում գտնվող թանգարանում ցուցադրվում է 17-րդ դարի գրեթե ամբողջովին անփոփոխ խորտակված 64 հրանոթ ունեցող, իր առաջին ճամփորդության ժամանակ 1628 թվականին խորտակված Վասա նավը, որը երբևէ բարձրացվել է ջրի հատակից: Վազա թանգարանը բացվել է 1990 թվականին և, ըստ թանգարանի պաշտոնական կայքէջի, Սկանդինավիայի ամենաշատ այցելվող թանգարանն է: Ստոկհոլմի ծովային թանգարանի և այլ թանգարանների հետ մեկտեղ այն ներառված է Շվեդիայի ազգային ծովային թանգարանների (SNMM) կազմում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1961-1988 թվականներին Վասա նավը տեղակայված է եղել ժամանակավոր կառույցում («Վասայի նավատուն»), որտեղ նրան վերականգնել են պոլիէթիլենային գլիկոլով: Այցելուները կարող էին տեսնել նավը միայն երկու մակարդակից, իսկ առավելագույն հեռավորությունը ընդամենը 5 մ էր: 1981 թվականին Շվեդիայի կառավարությունը որոշեց, որ պետք է կառուցվի Վասայի մշտական թանգարան, և թանգարանի շենքի նախագծման համար մրցույթ կազմակերպվեց: Շուրջ 384 ճարտարապետներ ուղարկեցին իրենց նախագծած մոդելները, իսկ վերջնական հաղթողներ դարձան Մարիան Յակոբյուքը և Գյորան Մայնսոնը: Նոր շենքի շինարարությունը սկսվեց հին ծովային բակի չոր նավահանգստի տարածքում 1987 թվականի նոյեմբերի 2-ին արքայազն Բերտիլի հյուրընկալած երդման արարողությամբ: 1987 թվականի դեկտեմբերին Վասա նավը տեղակայվեց նոր կառույցի չոր տախտակամածում: 1989 թվականի ամռանը, երբ այցելուներին թույլատրվեց շինհրապարակ, 228000 մարդ այցելեց կիսավարտ թանգարան: Թանգարանը պաշտոնապես բացվեց 1990 թվականի հունիսի 15-ին[3]: Վասա նավը տեսնելու է եկել ավելի քան 25 միլիոն մարդ: 2017 թվականին թանգարանն ունեցել է ընդհանուր առմամբ 1495760 այցելու[4]:

Վասա նավը գտնվում է հիմնական դահլիճում, ինչպես նաև տարբեր ցուցանմուշներ՝ կապված նավերի և 17-րդ դարի սկզբի Շվեդիայի հնագիտական գտածոների հետ: Վասա նավը տեղավորված է երեք կայմերի ստորին հատվածներին, նոր քթակայմին, ձմեռային նավասարքին համապատասխան, վնասված կամ բացակայող մասերը փոխարինվել են: Փոխարինված մասերը չեն վերամշակվել կամ ներկվել, ուստի հստակ տեսանելի են երեք դար ջրի տակ մնացած բնօրինակ ֆոնին:

Նոր թանգարանում գերակշռում է պղնձյա մեծ տանիքը` ոճավորված կայմերով, որոնք ներկայացնում են Վասայի իրական բարձրությունը: Շինության որոշ մասեր ծածկված են մուգ կարմիր, կապույտ, ձյութային սև, դեղին և մուգ կանաչ ներկված փայտե վահանակներով: Ներքին տարածքը նույնպես զարդարված է մերկ, չմշակված բետոնի մեծ հատվածներով, ներառյալ ամբողջ առաստաղը: Թանգարանի ներսում նավը կարելի է տեսնել վեց մակարդակներից՝ ողնափայտից մինչև ծայրամաս: Նավի շուրջ կան բազմաթիվ ցուցանմուշներ և մոդելներ, որոնք պատկերում են նավի շինարարությունը, խորտակումը, գտնվելու վայրը և վերականգնումը: Կան նաև ցուցանմուշներ, որոնք ներկայացնում են Շվեդիայի 17-րդ դարի պատմությունը՝ տրամադրելով նախնական տեղեկություններ այն մասին, թե ինչու է կառուցվել նավը: Թանգարանի կինոթատրոնի հատվածում ցուցադրվում է Վասայի վերականգնման վերաբերյալ ֆիլմ:

Թանգարանը նախատեսում է հրապարակել 8-հատորանոց հնագիտական զեկույց՝ ի հիշատակ նավի փրկության 50-ամյակի: 2006 թվականի վերջում լույս է տեսել «Վասա I. 1628 թվականի շվեդական ռազմանավի հնագիտություն» գիրքը: Հետագա հատորները հրապարակվում են ամեն տարի[5]:

Թանգարանում են ներկայացված նաև չորս այլ թանգարանային նավեր, որոնք կառանված են դրսում գտնվող նավահանգստում՝ սառույց կոտրող Sankt Erik (գործարկվել է 1915 թվականին), լողացող փարոս Finngrundet (1903), տորպեդո Spica (1966) և փրկարար Bernhard Ingelsson (1944) նավը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 archINFORM — 1994.
  2. http://www.sverigesmuseer.se/wp/wp-content/uploads/2015/01/besok-2014_bilaga.pdf
  3. Vasa Museum Timeline Page, accessed May 10, 2018
  4. «År 2017 blev Vasamuseets mest besökta någonsin»։ Vasa Museum։ 11 January 2018։ Վերցված է 23 March 2018 
  5. Vasa Museum homepage, accessed June 30, 2007

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]