Ճարտարապետության և դիզայնի շվեդական կենտրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ճարտարապետության և դիզայնի շվեդական կենտրոն
Arkdes Logo.svg
Arkitektur- och Designcentrum 2014.jpg
Տեսակթանգարան և Swedish government agency?[1]
ԵրկիրFlag of Sweden.svg Շվեդիա[2][1]
ՏեղագրությունՍտոկհոլմ[2]
ՎայրՍտոկհոլմ[1]
Պատկանում էՇվեդիայի կառավարություն
ՀասցեExercisplan 4 Skeppsholmen, 111 49 Stockholm[1]10327[1] և 111 49[1]
Հիմնադրված է1965
Այցելուներ360 680[3] և 800 497[4]
ՏնօրենKieran Long?
Կոորդինատներ: 59°19′33″ հս․ լ. 18°5′6″ ավ. ե. / 59.32583° հս․. լ. 18.08500° ավ. ե. / 59.32583; 18.08500
Կայքarkdes.se և arkdes.se

Վազա թանգարան (շվեդ.՝ Svenskt arkitektur- och designcentrum, նախկինում հայտնի էր որպես Ճարտարապետության թանգարան (շվեդ.՝ Arkitekturmuseet)), Շվեդիայի ազգային թանգարան՝ նվիրված ճարտարապետությանը և դիզայնին: Տեղակայված է Ստոկհոլմում գտնվող Սկեպպսհոլմեն կղզում, նույն համալիրում, որտեղ գտնվում է Ստոկհոլմի ժամանակակից արվեստի թանգարանը: Թանգարանն ունի ճարտարապետությանը, քաղաքաշինությանը և դիզայնին նվիրված ցուցադրություններ: Թանգարանը Մշակույթի նախարարության ենթակայության ներքո գործող վարչական մարմին է:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճարտարապետության թանգարանը հիմնադրվել է 1962 թվականին Շվեդ ճարտարապետների ազգային ասոցիացիայի (Sveriges Arkitekters Riksförbund) նախաձեռնությամբ՝ որպես մասնավոր հիմնադրամ: Այն ազգայնացվել է 1978 թվականին և տեղակայված է եղել Սկեպպսհոլմենի Ծովային քարտեզների բաժնի կողմից նախկինում զբաղեցրած շենքերում: Միջազգային մրցույթից հետո Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի դափնեկիր Ռաֆայել Մոնեոյի կողմից նախագծված նոր տարածքները բացվել են 1998 թվականի փետրվարին[5]:

2013 թվականի փետրվարի 28-ին կառավարությունը նոր ցուցումներ է տվել թանգարանին և մայիսի 1-ին այն անվանափոխվել է, դառնալով Statens centrum för arkitektur och design (Ճարտարապետության և դիզայնի շվեդական կենտրոն): 1990-ականների կեսերից թանգարանը ղեկավարվում է Մշակույթի նախարարության կողմից[5]:

Շենքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ArkDes-ը տեղակայված է երկու մասնաշենքերում, Շվեդիայի ռազմածովային ուժերի ուսումնական շենքը՝ Exercishuset[6] և վերջերս կառուցված շինությունը, որը նախագծել է իսպանացի ճարտարապետ Ռաֆայել Մոնեոն 1994-1997 թվականներին[7]: Մշտական և ժամանակավոր ցուցասրահները գտնվում են Ֆրեդրիկ Բլոմի նախագծած պատմական շենքերում և ֆունկցիոնալիստական ոճով նախագծված նոր շենքում[7], որտեղ գործում են գրասենյակներ, գրադարան, հետազոտական սենյակներ, արվեստանոցներ և Պետական ճարտարապետական հավաքածուն ներառող արխիվներ: Մոնեոյի շենքը 1998 թվականին արժանացել է Կասպեր Սալիմի անվան մրցանակի[8]: 2018 թվականի հունիսին բացվել է նոր Boxen ժամանակավոր ցուցահանդեսային տարածքը[9][10]:

Գործունեություն և ցուցադրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

"Meet Wikipedia" դասընթաց ArkDes շենքում, 2014

ArkDes մասնաշենքում գործում է մշտական ցուցադրություն և մի շարք ժամանակավոր թեմատիկ ցուցահանդեսներ[11]: Մշտական ցուցահանդեսում մոդելների, լուսանկարների և պատմական առարկաների տեսքով ներկայացված է շվեդական ճարտարապետությունը դարերի ընթացքում[12]:

Այլ տարածքները նվիրված են թեմատիկ ցուցահանդեսներին, որոնք ուսումնասիրում են ժամանակակից ճարտարապետությունն ու դիզայնը[13]: ArkDes-ի արխիվային հավաքածուներում ներկայացված են շուրջ 500 ճարտարապետների աշխատանքների գծանկարներ, մոդելներ և լուսանկարներ: Թանգարանի գրադարանում կան ամսագրեր սկսած 1930-ական թվականներից, ինչպես նաև ավելի քան 24000 գիրք[14]:

Ճարտարապետության և դիզայնի կենտրոնը ղեկավարում է Շենքերի և գույքի հետազոտման Էյնար Մացցոնի հիմնադրամը[15]:

2013 թվականին ArkDes-ում տեղի է ունեցել «Ժան Պոլ Գյունտերի նորաձևության աշխարհը. մայթից մինչև պոդիում» ցուցահանդեսը[16]:

Կենտրոնը մի շարք առիթներով համագործակցել է Վիքիմեդիա հիմնադրամի հետ: 2013 և 2014 թվականներին Վիքիմեդիա Շվեդիան այնտեղ կազմակերպել է իր տարեկան ժողովը, իսկ 2014 թվականին ArkDes- ում կայացել է «Meet Wikipedia» միջոցառումը[17]:

Տնօրեններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կիերան Լոնգ, 2017-[18]
  • Կերստին Բրունբերգ, ժամանակավոր տնօրեն, 2014, հուլիս - 2015, հուլիս[5]
  • Լենա Ռահոլտ, 2009-2014, հուլիս[19]
  • Բիտ Նիգրեն, 1999-2008[20]
  • Յորան Լինդվալ, 1985-1999
  • Բենգտ Օ. Հ. Յոհանսոն, 1966-1977

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Public register of government agencies in Sweden
  2. 2,0 2,1 archINFORM — 1994.
  3. http://www.sverigesmuseer.se/wp/wp-content/uploads/2016/01/Besöken-2015_rikspress_bilaga_uppd160114.pdf
  4. http://www.sverigesmuseer.se/wp/wp-content/uploads/2017/01/RSM_besoksunders-2016_rikspress.pdfThe Association of Swedish Museums, 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 «Statens centrum för arkitektur och design»։ www.regeringen.se (Swedish)։ Government of Sweden։ էջեր 6–17։ Վերցված է հունիսի 3, 2015 
  6. «MODERNA MUSEET, ARKITEKTURMUSEET (EXERCISHUSET) (akt.)»։ www.bebyggelseregistret.raa.se։ Swedish National Heritage Board։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  7. 7,0 7,1 Moneo Rafael, Mårtelius Johan, Jewson William, Lidman Åke E:son (1998)։ Modern Museum and Swedish Museum of Architecture in Stockholm (Swedish)։ Stockholm: Arkitektur։ ISBN 91-87214-76-8 
  8. Schiratzki Malin։ «Kasper Salinpriset till Arkitekturmuseum»։ www.sfv.se։ National Property Board of Sweden։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  9. «Boxen – ArkDes utställningsrum med samtida design och arkitektur»։ ArkDes – Sveriges nationella centrum för arkitektur och design (sv-SE)։ Վերցված է 2019-07-09 
  10. «Boxen at ArkDes / Dehlin Brattgård Arkitekter»։ ArchDaily (en-US)։ 2019-02-18։ Վերցված է 2019-07-09 
  11. «Utställningar»։ www.arkdes.se։ ArkDes։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  12. Rörby Martin (2004)։ Arkitektur i Sverige: funktion, konstruktion och estetik genom tiderna։ Stockholm: Arkitekturmuseet։ ISBN 9185460702 
  13. «Utställningar»։ ArkDes – Sveriges nationella centrum för arkitektur och design (sv-SE)։ Վերցված է 2019-07-09 
  14. «Arkitekturmuseets bibliotek»։ www.archive-se.com։ HISS։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  15. Fröjd Mattias (նոյեմբերի 20, 2012)։ «Einar Mattsson-stipendiater är utsedda»։ www.fastighetsnytt.se (Swedish)։ Fastighetsnytt։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  16. Stockholm TT Spektra (նոյեմբերի 2, 2011)։ «Arkitekturmuseum visar Gaultier»։ www.svd.se։ Svenska Dagbladet։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  17. «Träffa Wikipedia»։ www.arkdes.se։ ArkDes։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  18. «Press release från the Ministry of Culture in Sweden»։ Government of Sweden։ սեպտեմբերի 10, 2018 
  19. Fristorp Mimmi (դեկտեմբերի 19, 2008)։ «Lena Rahoult ny chef för Arkitekturmuseet»։ www.dn.se։ Dagens Nyheter։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 
  20. Andersson Patrik (ապրիլի 25, 2012)։ «Bitte Nygren»։ www.gp.se։ Göteborgs-Posten։ Վերցված է հունիսի 4, 2015 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]