Գյուղատնտեսական կենդանիներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խոշոր եղջերավոր անասունների նախիրը մարգագետնում արածելիս

Գյուղատնտեսական կենդանիներ, մարդու կողմից գյուղատնտեսական միջավայրում պահվող ընտելացված անասուններ՝ անասնաբուծական արտադրանք (միս, ձու, կաթ և այլն), ինչպես նաև աշխատուժ ստանալու համար։

Գյուղատնտեսական կենդանիները պահվում են շահույթ ձեռք բերելու նպատակով։ Անասնաբուծությունն համարվում է ժամանակակից գյուղատնտեսության բաղադրիչներից։ Գյուղատնտեսական կենդանիների բուծումն սկսվել է մարդու՝ որսորդությունից ու հավաքչությունից նստակյաց կյանք անցում կատարելուց հետո։

Տեսակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Գյուղատնտեսական կենդանիներ» եզրույթն ինչ-որ չափով անորոշ է և կարող է սահմանվել լայն ու նեղ իմաստներով։ Լայն իմաստով՝ գյուղատնտեսական կենդանիներ են համարվում բոլոր այն ընտելացված կամ կիսաընտելացված անասունների սեռահասակային խմբերը, որոնց մարդիկ պահում և բուծում են կոմերցիոն նպատակներով։

Կենդանի / տեսակ Ընտելացվածություն Վայրի նախնի Առաջին ընտելացում/որս Առաջին ընտելացման/որսի վայր Ներկայիս կոմերցիոն օգտագործում Պատկեր
Ալպակա
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վիկունյա Ք. ա. 5000 - 4000 Անդեր բուրդ, միս Corazon Full.jpg
Բանտենգ

կաթնասուն, խոտակեր

Ընտանի Բանտենգ Անհայտ Հարավ-Արևելյան Ասիա, Ճավա միս, կաթ, աշխատուժ KA Zoo Huftieranlage.jpg
Բիզոն
կաթնասուն, խոտակեր
Սանձելի 19-րդ դարի վերջ Հյուսիսային Ամերիկա Միս, կաշի American bison k5680-1.jpg
Ուղտ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Բակտրյան ուղտ, վայրի միասապատ ուղտ Ք. ա. 4000 - 1400 Ասիա Աշխատուժ, միս, կաթ ուղտամազ Chameau de bactriane.JPG
Կատու
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Աֆրիկյան վայրի կատու Ք. ա. 7500[1][2][3] Մերձավոր Արևելք Դեզինսեկցիա, ընկերակցություն, միս Neighbours Siamese.jpg
Տավար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Նախնադարյան կով Ք. ա. 6000 Հարավ-Արևելյան Ասիա, Հնդկաստան, Հյուսիսային Ամերիկա (՞) Միս, կաթ, կաշի, աշխատուժ Long horned european wild ox.jpg
Եղջերու
կաթնասուն, խոտակեր
Սանձելի Ք. հ. 1-ին դար Մեծ Բրիտանիա Միս, կաշի, եղջյուր Silz cerf22.jpg
Շուն
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գայլ Ք. ա. 12000 Աշխատուժ, հսկում, որսորդություն, որոնում, հավաքում, միս Pembroke Welsh Corgi 600.jpg
Ավանակ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Աֆրիկյան վայրի էշ Ք. ա. 4000 Եգիպտոս Աշխատուժ, միս, կաթ Donkey 1 arp 750px.jpg
Գայալ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գաուլ Անհայտ Հարավային Ասիա Միս, աշխատուժ Bandipur 2.jpg
Այծ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի այծ Ք. ա. 8000 Հարավ-Արևելյան Ասիա Կաթ, միս, բուրդ, կաշի, աշխատուժ Capra, Crete 4.jpg
Ծովախոզուկ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Կավիա չուդիի Ք. ա. 5000 Հարավային Ամերիկա միս, ժամանց Caviaklein.jpg
Ձի
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ձի Ք.ա. 4000 Եվրասիա Հեծնում, աշխատուժ, կաթ, միս, բեռնավորում, կումիս Nokota Horses cropped.jpg
Լամա
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Գուանակո Ք.ա. 3500 Անդեր Աշխատուժ, բեռնում, միս, բուրդ Pack llamas posing near Muir Trail.jpg
Ջորի
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Ձիու և ավանակի խառնուրդ     Աշխատուժ, բեռնում 09.Moriles Mula.JPG
Խոզ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վարազ Ք. ա. 7000 Արևելյան Անատոլիա միս, կաշի, ժամանց, փորձաքննություն Pig suckling.png
Ճագար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ճագար Ք. ա. 400-900 Ֆրանսիա միս, մորթի, կաշի, ժամանց, փորձաքննություն Miniature Lop - Side View.jpg
Հյուսիսային եղջերու
կաթնասուն, խոտակեր
Կիսաընտանի Հյուսիսային եղջերու Ք. ա. 3000 Հյուսիսային Ռուսաստան միս, կաշի, եղջյուր, կաթ, աշխատուժ Caribou using antlers.jpg
Ոչխար
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Ասիական մուֆլոն ոչխար Ք. ա. 11000 - 9000 Հարավ-Արևմտյան Ասիա բուրդ (ոչխարենի), կաթ, կաշի, միս Pair of Icelandic Sheep.jpg
Ասիական գոմեշ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Վայրի ասիական գոմեշ Ք. ա. 4000 Հարավային Ասիա Աշխատուժ, միս, կաթ BUFFALO159.JPG
Յակ
կաթնասուն, խոտակեր
Ընտանի Յակ Ք. ա. 2500 Տիբեթ, Նեպալ Միս, կաթ, բուրդ, աշխատուժ Bos grunniens - Syracuse Zoo.jpg

 

Խոտանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծեր, ստերջ, անբուժելի հիվանդություններով տառապող կամ ֆիզիկական արատներով կենդանիների առանձնացումը հոտից կոչվում է խոտանում։ Որպես կանոն, անցկացվում է ամեն տարի յուրաքանչյուր հոտում՝ նրա որակական ցուցանիշները (մթերատվություն, տոհմային արժեք և այլն) բարելավելու նպատակով։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Արդյոք կատու՞ն է ամենահին տնային կենդանին: Կիպրոսում գտնվել է 9500 տարեկան թաղված կատու»։ News.nationalgeographic.com։ 2010-10-28։ Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 10–ին 
  2. Մույր Հեյզել (2004-04-08)։ «Գտնված հնագույն մնացորդները կարող են կապված լինել ամենահին ընտանի կատվի հետ»։ «Նյու սայնթիսթ»։ Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 23–ին 
  3. Մարշա Ուոլթոն (2004-04-09)։ «CNN.com՝ գտնված է հնագույն ընտանի կատուն իր տիրոջ հետ»։ «Edition.cnn.com»։ Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 10–ին 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png