Բրաջուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Բրաջուր
(ադրբ.՝ Kərəmli
Brajur village in Gardmanq (2015).jpg
Կոորդինատներ: 40°33′18″ հս․ լ. 46°12′49″ ավ. ե. / 40.55500° հս․. լ. 46.21361° ավ. ե. / 40.55500; 46.21361
ԵրկիրԱդրբեջան Ադրբեջան
ՇրջանԳյոյգյոլի շրջան
ԲԾՄ1015 մետր
Ժամային գոտիUTC+4
##Բրաջուր (Ադրբեջան)
Red pog.png

Բրաջուր (ադրբ.՝ Kərəmli), նախկին հայկական գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Գյոյգյոլի (նախկին Խանլարի) շրջանում՝ շրջկենտրոն Շակաշենից 9 կմ հարավ-արևմուտք, Միրզիկ գյուղից 3 կմ հյուսիս, ծովի մակարդակից 980-1040 մ բարձրության վրա[1]։

Բրաջուրում, ի տարբերություն տարածաշրջանի այլ հայկական գյուղերի, գերակշռում էին հիմնականում գետնափոր և հողածածկ տանիքներով տները։ Փողոցները ունեին կանոնավոր տեսք[1][2][3]։

Անվան ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի անվանումը կապված է այն հանգամանքով, որ գյուղի տարածքում երկու տեղ ջուրը գետնի տակից բրելով են դուրս բերվել[1][4]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրաջուր գյուղի բնակչությունը անհիշելի ժամանակներից մինչև 1988-1989 թվականների բռնագաղթը եղել է բացառապես հայկական, ընդ որում, կազմված հիմնականում բնիկ հայերից։ 20-րդ դարի վերջին հայերի բռնագաղթից հետո գյուղում բնակություն են հաստատել հիմնականում ադրբեջանցիներ[1][5]։

Համաձայն վիճակագրական տվյալների՝ 18-ից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը գյուղի բնակչությունն հիմնականում ունեցել է աճման միտում։ Նվազման առանձին դեպքերը կապված են արտագաղթի, քաղաքական անկայուն վիճակի, այդ թվում՝ 1905-1906 և 1918-1920 թվականների հայ-թաթարական ընդհարումների, առաջին համաշխարհային պատերազմի հետ։[1]

Սոցիալ-տնտեսական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրաջուրեցիների հիմնական զբաղմունքը եղել է երկրագործությունը, անասնապահություը և մասամբ էլ սայլապանությունը[1][6]։

Բնակիչներից ոմանք զբաղվել են նաև հանքագործությամբ։ Գյուղի հարավային կողմում եղել է կայծքարի պիտակ քարի հանքեր, որտեղից ստացված հանքանյութը վաճառքի նպատակով ուղարկվում էր Բաքու։[1][5]

Բրաջուրում զարգացած էր նաև գորգագործությունը, որով զբաղվում էին հիմնականում կանայք և աղջիկները։ Վերջիններիս գործած գորգերն ու գույնզգույն կարպետները մրցում էին տվյալ ժամանակի Պարսկական հայտնի գորգագործական ընկերությունների արտադրանքի հետ։[1][6]

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրաջուր գյուղի տարածքում գտնվում են բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սուրբ Գաբրիել եկեղեցին, Հովսեփի, Քարե կամուրջները։[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 RAA գիտական ուսումնասիրություններ, Գիրք Զ: Հյուսիսային Արցախ, Սամվել Կարապետյան, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, Երևան 2004թ. ISBN 5-8080-0566-3 (հայ.), (անգլ.)
  2. «Նոր-Դար», 1890, N 119, էջ 2:
  3. Լալայեան Ե., Գանձակի գաւառ, էջ 315:
  4. «Արձագանք», 1886, N 20, էջ 295:
  5. 5,0 5,1 Բարխուտարեանց Մ., Արցախ, էջ 278:
  6. 6,0 6,1 «Նոր-Դար», 1890, N 70, էջ 3: