Տեղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Արտաքին տեսք
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 72 հուշարձան (18 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Աղբյուր | 1815 թ. | հին կամրջի մոտ, գետակի աջ ափին | — | Հ | բաց սրահ է՝ վերակառ. 1912 թ., սրբացվում է | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար | 10-11 դդ. | ագուցված է աղբյուրի ամ պատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1271 թ. | ագուցված է աղբյուրի ամ պատին | — | Հ | պատվիրատու` Հայրիկ, պահպանվել է ստորին կեսը | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Աղբյուր «Շոռ ջուր» | 15-17 դդ. | գյուղի Սբ. Գևորգ եկեղեցուց 200 մ հվ-ամ, ձորում | — | Հ | բաց սրահ է` վերանորոգված 1932 թ., սրբացվում է | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Ամրոց Քարակալ | մ.թ.ա. 2-1 հզ | գյուղից 4.75 կմ աե | — | Հ | ավերված | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Դամբարանադաշտ | մ.թ.ա. 2-1 հզ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Բնակելի համալիր «Մելիք - Բարխուդարյանների Ամարաթ» | 1783 թ. | գյուղի մեջ, Սբ. Գևորգ եկեղեցու մոտ | — | Հ | կառ.՝ Մելիք-Բարխուդարի որդի Դավիթ-բեկ Մելիք- Բարխուդարյան | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Բնակելի տուն «Քարե օթախ» | 14-15 դդ. | գյուղի մեջ, եկեղեցու մոտ | — | Հ | լքված | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Բնակելի քարայր | 17-18 դդ. | գյուղից մոտ 5 կմ հս-աե, ջրաղացի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Գերեզմանոց | 10-20 դդ. | գյուղի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | ընկած | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 11 դ. | — | Հ | խրված է հողի մեջ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 11 դ. | — | Հ | ընկած | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1272 թ. | գերեզմանոցի հս մասում | — | Հ | պատվիրատու` Շահաբեր | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | արձանագիր է, գետնաթաղ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | կանգնեցված է գլխիվայր | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 15 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար | 15 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար Աբելի | 1421 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար Ալմասի | 1475 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար Ալսանի և Մարխաթունի | 1453 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար Մլքաշահի | 1216 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար Պաշարաթի | 15 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար Քոքի | 1453 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | պատվիրատու` Փարաճան | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար | 1747 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Տապանաքար Աղաջանի | 1651 թ. | գերեզմանոցի հվ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Բարսեղի | 17 դ. | — | Հ | օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Դանիելի | 1781 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | որսի և խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար Խմահիլի | 17 դ. | գերեզմանոցի հս եզրին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Ղարամի | 1606 թ. | գերեզմանոցի հվ եզրին | — | Հ | տեղահանված է, կենցաղային քանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար Մաթոսի | 1671 թ. | գերեզմանոցի ամ եզրին | — | Հ | որսի և խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար Մելիք Բաղիշ բեկ Մելիք-Բարխուդարյանցի | 1904 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Տապանաքար Ոհանի | 1655 թ. | գերեզմանոցի ամ եզրին | — | Հ | օրորոցաձև է, որսի և խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար Պարաթի | 1601 թ. | գերեզմանոցի հվ եզրին | — | Հ | կենցաղային տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար պարոն Ամրասի | 1423 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Սարգսի | 1821 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Տապանաքար Քոքի | 1453 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Օհանեսի | 1599 թ. | գերեզմանոցի հվ եզրին | — | Հ | կենցաղային տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Գյուղատեղի | 17-18 դդ. | գյուղի աե եզրին | — | Հ | անձավային բնակավայր | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Բնակելի քարայրեր | 17-18 դդ. | գյուղատեղիի աե եզրին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Ձիթհան | 17-18 դդ. | գյուղատեղիի աե եզրին | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Դամբարան | 13 դ. | — | Հ | իսլամական | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Դամբարանադաշտ | մ.թ.ա. 2-1 հզ | գյուղից 750 մ հս-աե «Կարմիր հող» վայրում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Եկեղեցի Սբ. Գևորգ | 4-5 դդ., 1737 թ. | գյուղի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Գերեզմանոց | 10-19 դդ. | եկեղեցու շուրջը | — | Հ | հս մասն ավերված | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար Աբրահամ քահանայի | 17 դ. | գերեզմանոցում, եկեղեցու հվ մուտքի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար Սաղամի | 1672 թ. | գերեզմանոցում, եկեղեցու հվ մուտքի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցի տանող աստիճանահարթակի կամարակապ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | եկեղեցի տանող աստիճանահարթակի կամարակապ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Պարիսպ | 14-15 դդ. | եկեղեցու շուրջը | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 16 դ. | ագուցված է պարսպապատին, արտաքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Եկեղեցի «Կոտրած եղցի» | 14-15 դդ. | գյուղից մոտ 4 կմ հվ-աե, բլրալանջին | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Գերեզմանոց | միջնադար | եկեղեցու շուրջը | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | պարզունակ է, ընկած | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1276 թ. | — | Հ | պատվիրատու` Շահաբեր, ընկած է, ստորին մասը` կոտրված | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | վերին կես | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1477 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| |||
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | — | Հ | օրորոցաձև | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Եկեղեցի «Սռեղցի» | 5-6 դդ. | գյուղից 3 կմ հվ-աե, բարձրադիր վայրում | — | Հ | թաղածածկ դահլիճ |
| |
| Գերեզմանոց | միջնադար | եկեղեցու շուրջը | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1273 թ. | Տեղ - Արավուս ճանապարհից ձախ, սոճիների պուրակում | — | Հ | պատվիրատու` Խարիբշահ, տեղափոխել են գյուղի գերեզմանոցից | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Կամուրջ | 16-17 դդ. | գյուղից 4-5 կմ հվ-աե | — | Հ | միաթռիչք |
| |
| Կամուրջ | 18-19 դդ. | Սբ. Գևորգ եկեղեցուց 100 մ հվ-աե, ձորում | — | Տ | վերակառուցվել է 1930-ական թթ. |
| |
| Ջրաղաց | 19 դ. | գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Ջրաղաց | 19 դ. | գյուղից մոտ 5.5 կմ հս-աե | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել
|
