Մեղրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 97 հուշարձան (5 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Բնակելի թաղամաս Մեծ թաղ 17-20 դդ. Մեղրագետի ձախափնյակում 9.5/1 Հ թաղի ստորին մա­­սը կոչվել է Միջ­նա­թաղ բեռնել պատկեր

Աղբյուր 19 դ. 2-րդ կես Փարամազի փող. 9.5/1.1 Տ բեռնել պատկեր

Ամրոց Մեղրի (Մեղրու բերդ) 10 դ. վերջ - 11 դ. սկիզբ Մեծ թաղի հս կողմում 9.5/1.2 Հ հիմնովին վե­­րա­­­կառուց­­­վել է 18 դ. Ամրոց Մեղրի.(Մեղրու բերդ).JPG բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-աե կողմում 9.5/1.2.1 Հ կլոր է, երկհարկ բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-աե կողմում 9.5/1.2.2 Հ ուղղանկյուն է, երկհարկ բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի ամ կողմում 9.5/1.2.3 Հ կլոր է, երկհարկ բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-ամ կողմում 9.5/1.2.4 Հ ուղղանկյուն է, երկհարկ բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի ամ կողմում 9.5/1.2.5 Հ կլոր ԱՇՏԱՐԱԿ.JPG բեռնել պատկեր

Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-ամ կողմում 9.5/1.2.6 Հ կլոր ԱՇՏԱՐԱԿ,ԿԼՈՐ.JPG բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ - 20 դ. սկիզբ Մեծ թաղի աե եզրին 9.5/1.3 Հ երկհարկ է, կիսա­­վեր, տե­ղա­ցի­նե­րի վկա­­յությամբ 1920-1921 թթ. Գ. Նժդեհն այս­տեղ հրավիրել է խոր­­հր­դակ­ցություն­ներ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Գործարանային փող. 3 9.5/1.4 Տ Ա. Ղազարյանի տու­­նը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես - 1960-ական թթ. Գործարանային փող. 5 9.5/1.5 Հ Ս. Թումանյանի տու­նը բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ - 20 դ. սկիզբ Գործարանային փող. 7 9.5/1.6 Տ միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես - 20 դ. սկիզբ Խաչատրյան փող. 1 9.5/1.7 Տ Մ. Ծատուրյանի տունը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. Խաչատրյան փող. 7 9.5/1.8 Տ Հ. Մանուչար­յա­նի տունը. երկ­հարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. Խաչատրյան փող. 10 9.5/1.9 Տ Ա. Խաչատրյա­նի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես - 19 դ. վերջ Խաչատրյան փող. 12 9.5/1.10 Տ Հ. Ղազարյանի տունը. երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19-20 դդ. Խաչատրյան փող. 14 9.5/1.11 Տ Բ. Հայրապետ­յա­նի տունը, բնա­կե­լի երկ­հարկ հա­մա­­կառույց է բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեղրաձորի փող. 5 9.5/1.12 Տ Սարգսյանների տունը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. Մեղրաձորի փող. 7-9 9.5/1.13 Տ Ռ. Կարապետ­յա­նի տունը, երկ­հարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես Մեղրաձորի փող. 12 9.5/1.14 Տ Վ. Օհանեսյանի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես Փարամազի փող. 8 ա 9.5/1.15 Տ միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. Փարամազի փող. 30 9.5/1.16 Տ Ա. Սարգսյանի տու­նը, բնակելի երկ­հարկ համակառույց է բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես Փարամազի փող. 34 9.5/1.17 Տ Ս. Խոնդյանի տու­­­նը, 2-րդ հար­կն ավեր­ված բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1960 -ական թթ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 2 9.5/1.18 Տ Վ. Մանուչար­յա­նի տու­նը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես-1960-ական թթ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 6 9.5/1.19 Տ Վ. Ադամյանի տու­նը, երկ­հարկ է, 1960-ական թթ. կա­ռուցվել է երկրորդ հարկը բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ - 20 դ. սկիզբ Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 8 9.5/1.20 Տ Դ. Սիմոնյանի տու­նը, եռահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ - 20 դ. սկիզբ Փարամազի փող., 2-րդ փակ. 14 9.5/1.21 Տ Ս. Ահարոնյանի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ. 15 9.5/1.22 Տ Ա. Պողոսյանի տունը, երկհարկ է, աե հատվածն ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 18-20 դդ. Մեծ թաղի աե եզրին, գոմերի մոտ գտնվող եկեղեցուց 200 մ հս-աե 9.5/1.23 Տ գործող բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1673 թ. Մեծ թաղի հս կողմում 9.5/1.24 Հ գմբեթավոր բա­զիլիկ` 19 դ. որմ­­նա­նկար­նե­րով ՄԵՂՐՈՒ ՍԲ.ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻ.JPG բեռնել պատկեր

Գավիթ 17 դ. եկեղեցու ամ կողմում 9.5/1.24.1 Հ պահպանվել են մնացորդները բեռնել պատկեր

Խաչքար Հովհաննեսի 17 դ. հենած է եկեղեցու ամ պատին 9.5/1.24.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար Մելիքի 17 դ. հենած է եկեղեցու ամ պատին, արտաքուստ 9.5/1.24.3 Հ վերնամասը կոտրված է բեռնել պատկեր

Տապանաքար 17 դ. վերջ - 18 դ. սկիզբ եկեղեցու ամ կողմում 9.5/1.24.4 Հ եզրերը ջար­դոտ­­ված են, ար­ձա­նա­գրու­թյունը՝ վնասված բեռնել պատկեր

Շենք դպրոցի «Ազարիա Ադելյանի անվան» 1882 թ. Մեծ թաղում 9.5/1.25 Հ երկհարկ է, հետա­գայում օգտա­գործ­վել է «Արևիք» պատ­մա­­մշա­կու­թային արգելոց - թան­գա­­րանի կողմից բեռնել պատկեր

Կիսանդրի Ազարիա Ադելյանի 1903 թ. դպրոցում 9.5/1.25.1 Տ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1880 թ. Փոքր թաղում 9.5/2.1 Տ Ալ. Ծովյանի տու­նը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1895 թ. Փոքր թաղում, հին հիվանդանոցի մոտ 9.5/2.2 Տ «Շահուց­ տներ», երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. կես Փոքր թաղի վերին փողոցում 9.5/2.3 Տ Ա. Ավետիսյանի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Փոքր թաղում 9.5/2.4 Տ Վ. Սիմոնյանի տու­նը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1891 թ. Մեժլումյան փող. 4 9.5/2.5 Տ միահարկ է, նկու­ղով, նախա­պես` բնակելի տուն, հետա­գայում` հի­վան­դա­նոց, այժմ` բնակելի տուն բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 20 դ. սկիզբ Մեժլումյան փող. 7 9.5/2.6 Տ Լ. Խաչա­տրյա­նի տու­նը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես Մեժլումյան փող. 12 9.5/2.7 Տ Ս. Շահբազյանի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1896 թ. Մեժլումյան փող. 14 9.5/2.8 Տ Հարությունյան­նե­րի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1870 -ական թթ. Մեժլումյան փող. 15, եկեղեցուց հս-աե 9.5/2.9 Տ Առաքելյանների տունը բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 16 9.5/2.10 Տ Կ. Փարսադան­յանի տունը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 18 9.5/2.11 Տ միահարկ է, նախ­­կինում Ծովյանների տունն էր, այժմ՝ Լ. Սարգսյանի բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես Մեժլումյան փող. 19 9.5/2.12 Տ Ա. Ղազարյանի տունը, տան մի կեսը երկհարկ է, մյուս կեսը` եռահարկ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1624 թ. հենած է տան պատին 9.5/2.12.1 Հ տեղափոխել են Փոքր թաղի եկեղեցուց բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. սկիզբ Մեժլումյան փող. 22 9.5/2.13 Հ Կարապետ Մեժ­լումյանի «նրա ան­­վամբ կոչել են փո­ղո­ցը և քաղա­քա­յին հի­վան­դա­­նոցը» տու­նը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 22 ա 9.5/2.14 Տ տեր Խաչատու­րի տունը, եռահարկ է, կիսավեր բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ - 1920 -ական թթ. Մեժլումյան փող. 22 բ 9.5/2.15 Տ Վ. Մարտիրոս­յանի տունը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 1866 թ. Մեժլումյան փող. 24 9.5/2.16 Տ կառուցել է Մ. Մկրտումյանը, երկհարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 26 9.5/2.17 Տ Խ. Համբար­ձում­յանի տունը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 28 9.5/2.18 Տ Ստեփանյան­նե­րի տունը, միահարկ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 30 9.5/2.19 Տ Խաչիենց ազգի տներից է, երկ­հարկ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 17 դ. Փոքր թաղում 9.5/2.20 Հ եռանավ բազիլիկ` 17 դ. որմ­նա­նկար­ներով ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ.JPG բեռնել պատկեր

Գավիթ - սրահ 17 դ. վերջ եկեղեցու հվ կողմում 9.5/2.20.1 Հ պահպանվել են հիմքերը ԳԱՎԻԹ-ՍՐԱՀ.JPG բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. ագուցված է եկեղեցու մուտքի աջակողմում 9.5/2.20.2 Հ ստորին աջ անկյունը կոտրված է բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. եկեղեցու հվ պատի մոտ 9.5/2.20.3 Հ երկատված է, արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 17 դ. եկեղեցու հվ պատի մոտ 9.5/2.20.4 Հ ջարդոտված բեռնել պատկեր

Խաչքար Հանեսի 17 դ. եկեղեցու բակում 9.5/2.20.5 Հ բեռնել պատկեր

Շինություն տնտեսական 17 դ. վերջ եկեղեցու հվ-ամ անկյան մոտ 9.5/2.20.6 Հ ծածկը քանդ­ված է բեռնել պատկեր

Պարիսպ 17-18 դդ. եկեղեցու հվ կողմում 9.5/2.20.7 Հ կիսավեր բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 17-18 դդ. քաղաքի հս-աե եզրին, գոմերի մոտ 9.5/3 Հ կիսավեր է, օգ­տագործվում է որպես պահեստ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1504 թ. ընկած է եկեղեցու մեջ 9.5/3.1 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Հովհաննես (Մեղրու վանք) 17 դ. քաղաքի հս մասում 9.5/4 Հ քառամույթ գմբե­­­թավոր բազիլիկ Սբ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԵԿԵՂԵՑԻ,ՄԵՂՐՈՒ ՎԱՆՔ.JPG բեռնել պատկեր

Գավիթ - սրահ 17 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից 9.5/4.1 Հ եռակամար բաց սրահ է, նշմարվում են հիմքերը բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 16-20 դդ. վանքի հվ կողմում, բար­ձունքի ստորո­տին 9.5/4.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1586 թ. 9.5/4.2.1 Հ ընկած բեռնել պատկեր

Խաչքար Մանվելի 1726 թ. 9.5/4.2.2 Հ ընկած բեռնել պատկեր

Խաչքար Մարխաթունի 1599 թ. 9.5/4.2.3 Հ ընկած բեռնել պատկեր

Խաչքար Պապի 1527 թ. եկեղեցու մուտքի դիմաց 9.5/4.2.4 Հ ընկած է փլա­­տակ­­ների մեջ բեռնել պատկեր

Խաչքար տեր Ոնեսի 16 դ. եկեղեցու մուտքի մոտ 9.5/4.2.5 Հ պարզունակ է, տեղահանված բեռնել պատկեր

Կառույցներ օժանդակ 17-18 դդ. եկեղեցու ամ և հվ կողմերում 9.5/4.2.6 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Հուշարձաններ նախկին Վանք և Կալեր գյուղերի 9.5/5 բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-18 դդ. նախկին Վանք գյուղի հս-աե մասում 9.5/5.1 Հ ավերված է բեռնել պատկեր

Խաչքար 918 թ. 9.5/5.1.1 Հ խրված է գետնի մեջ, արձանագրությունը եղծված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-17 դդ. նախկին Վանք գյուղից 500 մ հս, լքված Կալեր գյուղ տանող ճանապարհից աջ, Կալեր գետակի ձախ ափին 9.5/5.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1292 թ. 9.5/5.2.1 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 17-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս եզրին 9.5/5.3 Հ գործող բեռնել պատկեր

Խաչքար 1621 թ. 9.5/5.3.1 Հ պարզունակ է, կիսով չափ հողի մեջ խրված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի Նուշանց 16-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս մասում՝ «Նուշանց ձոր»-ում 9.5/5.4 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 16-20 դդ. «Նուշանց ձոր»-ի աջ կողմում, եկեղեցուց հս 9.5/5.4.1 Հ տապանաքարերի մի մասը քայքայված է բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 1903 թ. 9.5/5.4.2 Հ միանավ սրահ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիի հս մասում 9.5/5.4.3 Հ պահպանվել են հս պատը և հս-աե ավանդատունը բեռնել պատկեր

Խաչքար 9 դ. լքված Կալեր գյուղից մոտ 600 մ հս-ամ, «Նուշանց ձոր»-ի ձախ կողմում, դաշտի մեջ 9.5/5.4.4 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 17-18 դդ. նախկին Վանք գյուղի կենտրոնում 9.5/5.5 Հ միանավ սրահ բեռնել պատկեր

Խաչքար՝ Մուսեսի 851 թ. հորիզոնական դիրքով ագուցված է եկեղեցու ամ պատին 9.5/5.5.1 Հ պարզունակ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 17 դ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կամ հս-աե, լքված Կալեր գյուղում 9.5/5.6 Հ միանավ սրահ Nushants church in Kaler (4).jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 1651 թ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին 9.5/5.6.1 Հ պարզունակ Nushants church in Kaler (20).jpg բեռնել պատկեր

Կամուրջ 17 դ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 500 մ հս-աե, Կալեր գետակի վրա 9.5/5.7 Հ միաթռիչք բեռնել պատկեր

Կամուրջ 17 դ. նախկին Վանք գյուղից 2 կմ հվ-ամ, գյուղ տանող ճա-նապարհի սկզբնամասում 9.5/5.8 Հ միաթռիչք բեռնել պատկեր

Կամուրջ 19-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից 2 կմ հվ-ամ, գյուղ տանող ճանա­պարհի սկզբնամասում, նախորդից մոտ 20 մ հվ 9.5/5.9 Հ բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս-ամ եզրին 9.5/5.10 Տ քանդ.՝ Ս. Սարգսյան, Ց. Հարոյան բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1982 թ. նախկին Վանք գյուղի կենտրոնում, եկեղեցուց մոտ 15 մ ամ 9.5/5.11 Տ բեռնել պատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]