Բռնակոթի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Բռնակոթ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2005 թվականին հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 68 հուշարձան (17 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Աղբյուր «Թումի» | 1640 թ., վերակառ. 1989 թ. | գյուղի մեջ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | աղբյուրի մոտ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Ամրոց Որձաբերդ - 1 | մ.թ.ա. 1 հզ կեսեր | գյուղից 500 մ հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ամրոց Որձաբերդ - 2 (Ծաղկավան) | մ.թ.ա. 1 հզ 2-րդ կես - միջնադար | գյուղից 1.5 կմ հս-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Բնակելի քարայրներ | ուշ միջնադար | գյուղից 1-2 կմ հս-աե, «Ծակերի ձոր» վայրում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | միջնադար - 20 դ. | գյուղի ամ կողմում | — | Հ | աե կողմում Ադոնցների, կենտրոնում` Մելիք-Թանգյանների տոհմական գերեզմանատներն են | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 11 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | միջնադար - 20 դ. | գյուղի հս եզրին, բարձունքի վրա | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10 դ. | — | Հ | ընկած | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Կիլիի | 1683 թ. | — | Հ | խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Սիլիմանի | 1683 թ. | — | Հ | խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | միջնադար- 20 դ. | գյուղի հս-աե կողմում, Բռնակոթ - Սիսիան ճանապարհից ձախ | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | գերեզմանոցի կենտրոնում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի Կլեվանս | 15-19 դդ. | գյուղից 2 կմ հս | — | Հ | այլ անվանումներ` Գայլոց վանք, Կիլեվանց | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գյուղատեղի Կորովի | միջնադար - 19 դ. սկիզբ | գյուղից 1 կմ ամ | — | Հ | այլ անվանում` Կրով, ավերված |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր | 1704 թ. | գյուղի կենտրոնում | — | Հ | եռանավ բազիլիկ |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Գավիթ | 1848 թ. | կից է եկեղեցուն հվ-ից | — | Հ | կառ.` Մելիք Թանգի Բ |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Խաչքար | 1358 թ. | ագուցված է գավթի աե պատին, ներքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է գավթի աե պատին, ներքուստ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է գավթի ամ պատին, ներքուստ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է գավթի հս պատին, ներքուստ | — | Հ | կենցաղային տեսարանով |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Գերեզմանոց | 19 դ. | եկեղեցուց հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11 դ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 12 դ. | ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից աջ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հվ խորշում | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 1554 թ. | եկեղեցու հվ-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու հվ-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հվ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու հս-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու հս-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու խորանի հվ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու խորանի հվ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | եկեղեցու խորանի հվ խորշում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից ձախ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից ձախ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Աղամի | 1551 թ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից ձախ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Աղաջանի | 16-17 դդ. | եկեղեցու խորանի հս խորշում | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 1428 թ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին | — | Հ | բարձր է, քանդակներով |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Տապանաքար | 1541 թ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին | — | Հ | որսի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 1563 թ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից աջ | — | Հ | խաչաքանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 1571 թ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին | — | Հ | բարձր է, խաչաքանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին | — | Հ | վար ու ցանքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին | — | Հ | արձանագիր է, խաչաքանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին | — | Հ | որսի և խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին | — | Հ | խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին | — | Հ | վար ու ցանքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին | — | Հ | որսի և խնջույքի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին | — | Հ | առյուծի և ցլի մարտի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին | — | Հ | քանդակազարդ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին | — | Հ | արձանագիր է, խաչաքանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին | — | Հ | արձանագիր է, խաչաքանդակներով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին | — | Հ | որսի տեսարանով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Հուշաղբյուր՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1946 թ. | գյուղի կենտրոնում | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1950 թ. | գյուղի մեջ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | հուշարձանի մոտ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար | 11 դ. | հուշարձանի մոտ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Տապանաքար | 16-17 դդ. | հուշարձանի մոտ | — | Հ | խոյաձև | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1988 թ. | գյուղի կենտրոնում | — | Հ | ճարտ.` Ա. Իսրայելյան, քանդ.` Գ. Բաղդասարյան | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Հուշարձան Կոմիտասի | գյուղի մեջ, բլրագագաթին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Հուշարձան Սամսոն Մկրտումյանի և Լիպարիտ Իսրայելյանի | 1970-ական թթ. | գյուղի մեջ | — | Տ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Մատուռ | միջնադար | գյուղից մոտ 2 կմ աե, «Խաչեր» վայրում | — | Հ | ընդգծվում են աե, հվ և մասամբ` հս պատերի հիմքերը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 10-11 դդ. | ավերված մատուռում | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Շենք դպրոցի | 1882 թ. | գյուղի մեջ | — | Հ | շրջանի առաջին դպրոցն է | Լուսանկար վերբեռնել |